Кіріспе

Жүректің бөлігі

Көтерілетін аорта (Көтерілген аорта - КАО) кейде аортаның қалған бөлігінен бөлек қарастырылады. Аорта клапанының әрбір комиссурасының арасында және аорта клапаны жапырақтарының қарсы жағында үш кішкентай кеңею орналасқан, олар аорталық синус деп аталады. Синотубулярлық қосылыс – көтерілетін аортадағы аорталық синустар аяқталып, аорта түтікшелі құрылымға айналатын нүкте.

Өлшемі

Көкірек аортасының диаметрі 3,5 см-ден жоғары болса, әдетте кеңейген деп саналады, ал 4,5 см-ден жоғары болса – көкірек аортасының аневризмасы деп есептеледі. Бірақ, халық арасындағы орташа диаметр жасқа және жынысқа қарай өзгереді. Ірі, егде адамдарда өрмелеуші аортаның қалыпты анықтамалық диапазонының жоғарғы шегі 4,3 см-ге дейін жете алады.

Қарым-қатынастар

Көтеріліп келе жатқан аортаның аорталық доғамен қосылған жерінде, оның оң қабырғасының иілуіне байланысты қан тамырының диаметрі кеңейеді. Бұл кеңею аортаның кеңдеуі деп аталады және көлденең қимасы біраз сопақтау болып келеді. Көтеріліп келе жатқан аорта перикардтың ішінде орналасқан және оған да, өкпе артериясына да ортақ серозды перикардтың түтігімен қоршалған. Аортаның бастауында өкпе артериясының түбірі мен оң құлақша оны жабады, ал жоғарырақ перикард, оң плевра, оң өкпенің алдыңғы жиегі, аздаған сіңір тіні және тимус қалдықтары оны өкпе сүйегінен бөліп тұрады; артқы жағынан ол сол жақ жүрекшеге және оң өкпе артериясына тіреледі. Оң жағында жоғарғы қуыс вена және оң жүрекше орналасқан, ал біріншісі оның артында жатыр; сол жағында өкпе артериясымен байланысты.

Филиалдар

Көтерілетін аортаның жалғыз тармақтары – жүректі қамтамасыз ететін екі коронарлық артерия. Олар аортаның басталуында, аорта клапанының қарама-қарсы жағында орналасқан аорталық синустардан шығады.

Клиникалық маңызы

Порцеланикалық аорта – көтеріңкі аортаның кең таралған атеросклероздық кальцификациясы. Бұл аортаға жасалатын операцияларды қиындатады, әсіресе аорталық қысқышты қолдануды, ал тіліктер аортаның тым көп зақымдануына және/немесе артериялық эмболияға алып келуі мүмкін.

Диагностика

Диагностикалық әдістер, мысалы, эхокардиография, магниттік-резонанстық томография (МРТ) және компьютерлік томография (КТ) сканерлеуі, көбінесе контрасттық заттарды қолдана отырып, патологияны анықтау және аортаның жоғары көтерілетін бөлігін бағалау үшін пайдаланылады.