Кіріспе
1994 жылы шыққан Дэниел Куинннің "Провиденция: Елу жылдық көрініс ізденісінің тарихы" атты кітабы 1994 жылы жарық көрген, көбінесе философиялық толғаныстармен толыққан автобиографиялық туынды. Онда Куинннің 1992 жылғы "Исмаил" романының идеяларына қалай келгені және осы идеяларды кеңейтіп түсіндіруі баяндалады. Мазмұны негізінен ғылыми-танымдық болғанымен, "Провиденция" кітабы ойдан шығарылған сюжетпен ұштастырылған, онда оқырман "Исмаилді" оқыған адам ретінде бейнеленеді және түнде Дэниел Куинннің үйіне тығылып кіріп, роман мен оның философиялық идеяларына қатысты толыққанды ақпарат сұрайды. Куинн шаршағандыққа қарамастан, оқырманды үйіне шақырып алып, оның сұрақтарына жауап беруге дайындық көрсетеді. Кітабтың барысында Куинн оқырманның (кейіпкердің) қойған сұрақтарына жауап беретіндей болып әңгімелейді, оларды өзінің жауаптары мен түсіндірмелерінде "қайталайды"; оқырманның дауысы тікелей естілмейді.
Providence: The Story of a Fifty Year Vision Quest is a book by Daniel Quinn, published in 1994, and written largely as an autobiography blended with additional philosophical reflections. It details how Quinn arrived at the ideas behind his 1992 novel Ishmael and articulates upon some of these ideas. Although primarily nonfiction in content, Providence is written with a fictional backdrop, in which the reader is presented as someone who has read Ishmael and sneaked into Daniel Quinn's house at night to ask Quinn for further information regarding his inspirations for the novel and its philosophical ideas. Quinn, though tired, welcomes the reader into his house and opens himself up to the reader's questions. Throughout the story, Quinn narrates as though replying to questions asked by (the character of) the reader, which Quinn “restates” in his answers and explanations; the voice of the reader is never directly heard.
Қысқаша мазмұны
Куинн 1977 жылы "Исмаил" сияқты кітаптың алғашқы нұсқасын сипаттаудан бастайды, сол кезде Куинн оны "Адам және бейтаныс" деп атаған. Бұл қолжазба келесі бірнеше жылда қайта қаралып, тағы бес нұсқаға (Түпнұсқа мәтін, Нахаш кітабы, Қарғыс кітабы және тағы екеуі "Басқа бір оқиға") әкелді, бірақ Куинн оларды жариялай алмады. Соңында Куинн әлемдік проблемаларға шығармашылық шешімдерді іздейтін "Тернер ертеңгілік стипендиясы" туралы естіді. Алайда, сыйлықты жеңу үшін Куинн өзінің көп жылдар бойы пісіп жеткен ойларын алғаш рет көркем шығармаға – романға аударуы керек болды. Куинн "Исмаил" романымен сыйлықты жеңіп алды, бірақ одан кейін не жазу керектігін әлі білмейді. Куинн Небраска штатының Омаха қаласындағы депрессия кезеңіндегі балалық шағының естеліктерін егжей-тегжейлі баяндайды: әсіресе, 1941 жылы болған түсі, ол оның өміріне үлкен әсер еткенін сезінеді. Түсінде ол жүріп бара жатқан жолдың ортасында ағаш тосқауыл қойып тұр. Бір қоңыз оны қарсы алу үшін ағаштан төмен түсіп, өзі және басқа жануарлар Куинннің назарын аудару үшін әдейілеп ағашты құлатқанын айтады, оныңмен сөйлесу үшін. Куинн қоңыздың өмірлерінің құпиясын оған айтуы керек екеніне таңғалады. Содан кейін Куинн еленнің артынан орманға кіруі керек, себебі ол жануарларға қажет, бірақ ол баруға асықпай оянады. Куинн әкесінің құмар ойындарымен айналысуын (әкесі Мейер Ланскимен дос болуы мүмкін екенін ойлайды) және анасында күрт пайда болған мажбүрлеуші мінез-құлқы туралы айтады. Куинннің ата-анасы үнемі ұрысып, бір-бірінің іс-әрекеттерін түсінбейтін. Куинн бұл жағдайға реакциясы ата-анасының қарым-қатынасында қол жеткізе алмаған нәрсені өзінде жетілдіруге тырысу болды деп санайды. Куинннің кемелділікке ұмтылысы оны өнерге қызығушылық танытуға және католицизмге сенуге итермеледі. Куинн жазу өнері үшін Сент-Луис университетінің толық стипендиясын алды, бірақ екі жылдан кейін дініне арналып, он тоғыз жасында траппист монахы болды. Томас Мертонның "Жеті қабатты тау" кітабына қатты әсер еткен Куинн Кентуккидегі Гефсимани абаттығына барды. Гефсиманиде Мертон Куинннің рухани жетекшісі болды. Монастырдың постланты ретінде Куинн монастырдағы қиын сәттен кейін, жаңадан келген адаммен қарым-қатынас бұзғаннан кейін, өзінің еркін Құдайдың еркіне толыққандай мойынсұну керек деп шешті, әйтпесе монастырдан кетуі керек болды. Өзінің күшін жинап, Куинн Құдайдың толық басшылығына мойынсұнуды таңдады. Келесі рет сыртқа шыққанда (үш апта бойы үй ішінде болғаннан кейін), Куинн күтпеген, қуатты эмоцияны сезінді, оны ол терең ойлану деп түсіндірді, яғни Құдайға толыққандай шоғырлану: ол бұл сезімді "қуантқан ашу" деп сипаттады. Куинн сол кезде әлеммен сұлулыққа толы кездесуі Құдайдың оның шешімін мақұлдағанының белгісі екеніне сендірді. Куинн бұл керемет тәжірибе туралы сенбейтін Мертонға айтты, бірақ көп ұзамай Мертон оны монастырьдан шығарып жіберді, себебі Куинннің шығарылуының себебін Роршах тестісінің нәтижелерімен байланыстырды. Куинн шығарылуынан қатты күйзеліп, Мертонның ұсынысы бойынша психоаналитикке бара бастады. Куинн өзінің жыныстық бағдарына қатысты түсініксіздігін өмір бойы сақтап қалды, себебі әкесі оны әрқашан гомосексуал деп ойлады және қазіргі терапевті оны кез келген маңызды қарым-қатынасқа дайын емес деп санады. Бірақ көп ұзамай Куинн басқа әйелге үйленді, ол кейін оны басқа ер адам үшін тастап кетті. Осы уақыт ішінде Куинн өзінің кемелді болуға деген ұмтылысымен күресіп жатты. Куинн ережелерге қарағанда адамдарды көбірек ойлайтынын айтқан діни қызметкермен сөйлескенде, Куинннің діни дүниетанымы құлап, ол сенімнен бас тартты. Содан кейін Куинн білім беру баспасында жұмыс істеді, бұл оның АҚШ-тың білім беру жүйесіне қатысты сұрақтар тудырды, бұл 1960 жылдардың гүлдер балаларының пайда болуымен бірге болды. Куинн екінші некесінің сәтсіздігін және психотерапияға қайта оралуға ерікті түрде баруын қысқаша атап өтті. Куинн терапияда өзінің әлеуметтік жағдайлардағы барлық тәсілінің мақсаты – басқаларды өзіне қызығушылық тудыру үшін алдау екенін, ал өзінің өзін құнды емес деп санайтынын түсінді. Бірақ бір күні ол өзінің барлық құнды қасиеттерін тізімдеп жатқанда, адамдардың алдында өзін қандаймын деп көрсетудің қажеті жоқ екенін, жай ғана адам болу жеткілікті екенін түсінді. Куинн бұл жаңа түсінік оған болашақ әйелі Ренниге алғашқы кездесуге батылдық бергенін түсіндірді. Содан кейін Куинн оқу және білім беру туралы соңғы түсініктерін жеткізеді, атап айтқанда формальды білім берудің қажетсіз әлеуметтік институт екенін, себебі балалар өз мәдениетінің мүшелерінің мінез-құлқына еліктеу арқылы және өздерінің туа біткен қызығушылықтарын іздеу арқылы автоматты түрде оқуға қабілетті (ал қатаң құрылған мемлекеттік мектептер бұған кедергі келтіреді). Ол сонымен қатар тарихи қоғамдарға немқұрайлы қарау тұрғысынан тарихты зерттеуге қатысты наразылығын білдіреді, "Исмаил" кітабындағы көптеген тақырыптарды қайталайды. Соңында ол дінді, соның ішінде өзінің соңғы уақыттағы анимизмді жақтауын қарастырады, оны қасиетті мәтіндері, институттары немесе догмасы жоқ жалғыз дүниежүзілік дін деп санайды. Ол өзінің "қуантқан ашу" сәтінің естелігіне қайта оралады, енді оны анимистік тұрғысынан қарастырады. Ол көптеген мұқтаж адамдардың (эпифаниясына дейін өзі сияқты) жай ғана қажет емес екенін ойлайды. Ол оқырманның қажет екенін, өмір қауымдастығының адамзаттың қалған бөлігімен ұмытылған өзара байланысын түсіну үшін өте қажет екенін мәлімдейді.