Кіріспе

Терри Пратчетт пен Нил Гейманның 1990 жылғы романы "Жақсы белгілер: Агнес Наттердің керемет және нақты болжамдары, сиқыршы" – бұл ағылшын авторлары Терри Пратчетт пен Нил Гейманның бірлесіп жазған романы. Британдық баспасөз оларды «Қос қиындық» деп атады. Кітап шайтанның ұлының дүниеге келуі және Соңғы Заманның басталуы туралы комедия. Азирапхел періштесі мен Кроули шайтаны Соңғы Заманның келуін бұзуға тырысады, Англиядағы ыңғайлы өмірге үйреніп қалғандықтан. Бір желіде шағын ауылдық ауруханада туған күніндегі жаңылыс және Антихрист Адамның өсуі суреттеледі, ол бұрыс отбасында, бұрыс ауылда өседі. Тағы бір желі Апокалипсистің Төрт аттысының шақырылуына қатысты, олардың әрқайсысы өзінің ерекше тұлғасына ие. 2003 жылы роман BBC-нің «The Big Read» сауалнамасында 68-орынды иеленді.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Азирапхел, періште (алғашқыда Еденнің шығыс қақпасының сақшысы) және Кроули, демон (алғашқыда Хауаны азғырған жылан) әлем жаратылғалы бері Жерде өмір сүрді. Мыңжылдықтар бойы олар ерекше қарым-қатынас құрып, адамзатқа деген сыйлықты сезінді. Бір түні, тозақтың күштері Кроулиге нәресте Антихристі жеткізеді, оны Ұлыбританиядағы американдық дипломаттың ұлымен ауыстыруды бұйырады. Кроули мұның Апокалипсис жақындап келе жатқанын түсінеді және Азирапхелді оған көмектесуге көндіреді. Бірге олар баланың жақсылық пен жамандық арасында таңдау жасай алмауы үшін оның тәрбиесіне әсер етуді шешеді, бала күтіміші және бағбан рөлін ойнап. Алайда, ауруханадағы бірнеше қателіктердің салдарынан, нағыз Антихрист – Адам Янг екені белгілі болады, ол Оксфордширдегі Идилликалық Төменгі Тэдфилд қаласында үш жақын досы – Пеппер, Уэнслидейл және Брайанмен бірге көзге түспей өседі. Әлемнің аяқталуы жақындаған сайын Адам бейсана түрде шындықты өзгертетін күштерін пайдалана бастайды, әлемді өзінің қалауынша өзгертеді, мысалы, конспирациялық журналда оқығаннан кейін Атлантида құрлығын қайта көтереді, достарымен шетелдіктер туралы сөйлескеннен кейін Ұшатын объектілерді шақырады және Амазонка орманын қала құрылысына кеткен жерлерге қайтаруға мәжбүрлейді. Осы уақытта Апокалипсистің төрт аттысы жиналады: Соғыс (соғыс тілшісі), Аштық (диетолог және фастфуд магнаты), Ластану (пенициллин ашылғаннан кейін зейнеткерлікке шыққан Оба) және Өлім (мотоциклші). Азирапхел мен Кроули қателіктерін түсініп, Антихристі іздеуді бастайды. Сондай-ақ, оған Анафема Девайс іздейді, ол ата-анасы Агнес Наттер болжағандай Апокалипсистің алдын алуға тырысатын сиқыршы. Агнес болжамдары өте дәл, бірақ олардың көпшілігі соншалықты құпия және нақты болғандықтан, оларға қатысты уақыт, орын және адам болса ғана пайдасы бар. Анафемаға Сиқыршы әскерінің жалғыз жалдамалысы Ньютон Пульсифер қосылады (және Агнес Наттерді өртеген Сиқыршы Пульсифердің ұрпағы), оны армияның жалғыз мүшесі, сержант Шэдвелл, Тэдфилд маңындағы таңғажайып құбылыстарды зерттеуге жібереді. Шэдвеллдің көршісі, мадам Трейси де Тедфилд әскери базасына жиналады, онда Төрт атты компьютерлік жүйелерді бұзу арқылы әлемді жоятын ядролық соғысты бастайды. Адам хаостың күшеюіне тап болғанда, ол өзінің тобы арасында әлемді бөлуге тырысады. Достары оның қалай өзгеретінін көргенде қорқып, Адам есін жинап, Апокалипсисті тоқтатуға шешім қабылдайды. Ол достарымен бірге әскери базаға барады және Төрт аттыдан үшеуін жеңеді, Өлім жеңіліске ұшырап, жоғалады. Ашулы Шайтан Жерге көтеріле бастайды, бірақ Адам "әкесі келе жатыр" дегенді естіген соң, шындықты бұрмалайды, сондықтан оның асырап алған әкесі келеді, содан кейін соңғы оқиғалар туралы әркімнің естелігін өзгертеді. Армагеддонның алдын алғаннан кейін, Кроули мен Азирапхел бұл Құдайдың жоспары болғанын ойлайды және нағыз апокалиптикалық қақтығыс адамзат пен Көк пен Тозақтың біріккен күштері арасында болады деп болжайды. Мадам Трейси сержант Шэдвеллге үйленеді, бұл Сиқыршыларды іздеу армиясын таратып жібереді. Анафема Ньютонмен қарым-қатынас жасайды және Агнес болжамдарының екінші кітабын алады, бірақ оны ашпай, ұрпақтарына беруге шешім қабылдайды. Соңында Адам өзінің күшін пайдаланып, әкесінің жазасынан қашып, достарымен бірге цирктің құрылуын тамашалайды.

Табиғаттан тыс жаратылыстар

Құдай, әлемді және ондағы барлық нәрсені жаратқан. Ол – сөзбен жеткізе алмайтын Ие. Метатрон, Құдайдың дауысы, бірақ өз алдына жеке бір жандар. Азирапхале, Краулимен бірге романның басты кейіпкері. Ол сонымен қатар сирек кездесетін кітаптар сатушысы. Краули, Азирапхалемен бірге романның басты кейіпкері. Ол періште, ол "құлаған" емес, "бірқалыпты төмен түскен". Шайтан, түпкілікті құлаған; ол Көкке қарсы көтеріліске жетекшілік етті және бүлікші періштелер құлатылғанда тозақты (ұйым ретінде, егер орын болмаса) құруға жауапты болды. Билзебуб, Тозақтың әмірі және оның әскерінің басшысы. Хастур, Тозақтың герцогы және Жерде өте аз уақыт өткізетін өте дәстүрлі демон. Лигур, тағы бір Тозақ герцогы. Лигур Кроулидің есігінің үстіне, оған және Хастурға қарсы қорғаныс үшін қойылған қасиетті сумен жойылды. Дагон, Файлдардың Иесі және Азаптардың Шебері. Дагон радио арқылы Краулимен байланысады. Адам Янг, Антихрист. Дұшпан, Патшаларды жойғыш, Түпсіз шұңқырдың періштесі, Ажыдаар деп аталатын Ұлы жаратылыс, Осы әлемнің Әмірі, жалғанның әкесі, Шайтанның ұрпағы, Қараңғылықтың Иесі. "Олардың" жетекшісі.

Адамдар

Агнес Наттер, 17 ғасырдағы сиқыршы. Ол "Агнес Наттер, сиқыршының керемет әрі дәл болжамдары" атты кітабын жазды. Анафема Девайс, тәжірибелі оккультист және Агнестің ұрпағы. Ньютон Пулсифер, жалақы алатын кеңсе қызметкері, кейіннен Жеке Сиқыршыларды іздеуші болады. Шэдвелл, Сиқыршыларды іздеу армиясының соңғы сержанты, ол Ньютты жұмысқа алады. Мадам Трейси, Кескінделген Езавель және Медиум. Пеппер (Пиппин Галадриэль Мунчайлд), The Them тобының мүшесі. Брайан, The Them тобының мүшесі. Уэнслидейл, The Them тобының мүшесі. Уорлок Доулинг, Азирапфель мен Кроулидің пікірінше, Антихрист болуы мүмкін бала. "Зинақорлық жасама" Пулсифер, Ньюттың бабасы және Агнесті өртеген сиқыршы. Рақымсыз Мэри Локвациоус, Сент-Берилдің әңгімеші орденінің зұлым монахшасы. Ол Антихристті қарапайым сәбимен ауыстыруға тырысып, сәтсіздікке ұшырады. Мистер Янг, Адамның "әкесі". Мистер Тайлер, Тұрғындар қауымдастығының төрағасы. Халықаралық экспресс жөнелтушісі, Халықаралық экспресс қызметкері, Төрт аттыға қосымшалар мен хабарламаларды жеткізген. Өлімге хабар жеткізу кезінде қаза тапты.

Аян көрінісіндегі салт аттылар

Өлім, Төрт аттының жетекшісі және Апокалипсистен аман қалған жалғыз тұлға. Ол әр жерде. Соғыс, яғни Кармин Цуигибер. Оның күшті құралы – Құдайдың Әзірапәлеге берген отты қылышы. Аштық, доктор Рейвен Сэйбл. Оның күшті құралы – таразы. Оба, бұрынғы атты. Ол 1936 жылы зейнетке шығып, пенициллин туралы боршып айтқан. Ластану, яғни Чалки, Обаның орнын басады. Олардың күшті құралы – күміс тәж, олардың тиюімен қара түске айналады.

Тарихи және әдеби әсерлер

Агнес Наттер мен оның ұрпағы Анатема Девайс есімдері 1612 жылғы Пендлдегі сиқыршылар сот процесінің құрбандары болған Элис Наттер мен Элизабет Девайс есімдерінен шабыттанды. Гайман 2016 жылы Twitter-де бұл құрметтеуді растады.

Теледидар

2011 жылдың ақпан айында романды телевизияға бейімдеу мүмкін екені хабарланды, Терри Джонс пен Гэвин Скотт сериалды жазу үшін "келісімдерге келіп отыр" деп айтылды. 2011 жылдың 19 наурызында Гейман өзінің сайтында романының телесериалдық бейімделуі "Терри Джонстың жұмысында" екенін жариялады, сондай-ақ Прачетттың веб-сайтына сілтеме қосты, ол да осы жаңалықты растады. 2016 жылдың сәуірінде Гейман Прачетт өмірінің соңына таяу уақыттағы өтініші бойынша алты бөлімді телесериалдың сценарийін жазып жатқанын мәлімдеді. 2017 жылдың қаңтарында толыққанды мәліметтер пайда болды. Amazon Гайманның "Good Omens" романын "комедиялық апокалипсис" жанрындағы мини-сериалға бейімдейтінін хабарлады, ол 2019 жылы Prime Video арнасында көрсетіледі. Бұл бейімделу Amazon және BBC үшін алты бөлімді лимитті комедиялық сериал болып табылады, ал Гайман шоураннер рөлін атқарды. 2017 жылдың 14 тамызында Майкл Шин мен Дэвид Теннант Азирапхел мен Кроули рөлдеріне бекітілгені туралы хабарланды. Букингемширдегі Хамблден ауылы "Тадфилд" түсірілімдеріне орын болды, ал Жасмин коттеджі ауылдың солтүстігінде, Колстроп фермасында орналасқан. Бейімдеуді BBC Studios, Narrativia және Гайманның The Blank Corporation бірлесіп жасады. Таратумен BBC Worldwide айналысты. Сериалдың барлық алты эпизоды 2019 жылдың 31 мамырында Amazon Prime-да жарық көрді. 2021 жылдың маусым айында Amazon "Good Omens" сериалын екінші маусымға ұзартты, Шин мен Теннант бастапқы актер құрамының көп бөлігімен бірге қайта оралды, ал үшінші және соңғы маусым 2023 жылдың желтоқсанында жарияланды.

Радио

2014 жылдың 5 қыркүйегінде BBC романды радиоға бейімдеуін шығаратыны расталды, ол сол жылдың 22 желтоқсанынан бастап BBC Radio 4 арнасында эфирге шығатын болды. Марк Хип және Питер Серафинович актерлік құрамды басқарды, сондай-ақ Луиза Брили, Фил Дэвис, Марк Бентон, Колин Морган, Патерсон Джозеф, Джози Лоуренс, Джим Нортон, Адам Томас Райт және Холли Берджесс қатысты. Нил Гейман мен Терри Пратчет "Нил" және "Терри" деп аталған екі жол полицейі рөлінде эпизодтық түріде ойнады. Сериал 2014 жылдың желтоқсан айынан бастап алты бөлімнен тұратын серия ретінде көрсетілді.

Театр

2013 жылдың наурызында Шотландияның Глазго қаласындағы Cult Classic Theatre театры Пратчетт пен Гейманның рұқсатымен Эми Хоффтың «Жақсы белгілер» романының сахналық бейімдеуін қойды. 2017 жылдың қараша айында Squabbalogic Австралияның Сидней қаласында Нэнси Хейс, Барри Куин және Пол Капсис қатысуымен «Жақсы белгілер: Музыкалық» атты арнайы оқу көрсетілімін ұйымдастырды.

Графикалық роман

2023 жылдың мамырында Колин Доран «Жақсы белгілер» романын графикалық романға бейімдейтіні жарияланды. 2023 жылдың тамызында Терри Пратчеттің мұрагерлері графикалық романды қаржыландыру үшін Kickstarter кампаниясын бастады. Кампания 30 тамызда 36 000-нан астам қолдаушы және 2,4 миллион фунт стерлингтен астам қаржы жинап, сәтті аяқталды.