Кіріспе

Психодинамикалық диагностикалық нұсқаулық (ПДН) – Халықаралық аурулар жіктемесі мен денсаулыққа қатысты проблемалар (ХАЖДП) немесе Психикалық аурулар диагностикалық және статистикалық нұсқаулығына (ПАДН) ұқсас диагностикалық анықтамалық. ПДН 2006 жылдың 28 мамырында жарияланды. ПДН-дегі ақпаратты Америка психоаналитикалық қауымдастығының, Халықаралық психоаналитикалық қауымдастығының, Америка психологиялық қауымдастығының психоанализ бөлімі (39-бөлім), Америка психоанализ және динамикалық психиатрия академиясының, сондай-ақ Клиникалық әлеуметтік жұмыста психоанализ жөніндегі ұлттық мүшелік комитетінің өкілдерінен құралған бірлескен жұмыс тобы жинады. ПДН қазіргі нейроғылым мен емдеу нәтижелерін зерттеуге негізделгенімен, Бенедикт Кэри 2006 жылғы «Нью-Йорк Таймс» газетіндегі мақаласында ПДН-дегі көптеген түсініктер психотерапияның классикалық психоаналитикалық дәстүрінен алынғанын атап өтті. Мысалы, ПДН-де мазасыздық бұзылыстары Зигмунд Фрейд (1926) сипаттаған «төрт негізгі қауіпті жағдайға» – жақын жандардың жоғалтылуына, махаббаттың жоғалтылуына, дене тұрқының жоғалтылуына және өзінің санасының мойындауынан айырылуға байланысты болуы мүмкін екендігі көрсетілген. ПДН қолданыстағы диагностикалық жүйеге жаңаша көзқарас ұсынады, себебі ол клиниктерге жеке тұлғаның ерекшеліктерін, осыған қатысты әлеуметтік және эмоционалдық қабілеттерін, бірегей психикалық бейнесін және пациенттің жеке тәжірибесін сипаттауға және жіктеуге мүмкіндік береді. ПДН ПАДН немесе ХАЖДП-мен бәсекелесу мақсатын қоймайды. Авторлар бұл жұмыстың «психикалық функцияның толық спектріне назар аудару» арқылы «жеке ерекшеліктерге де, ортақ белгілерге де» баса назар аударатынын және ПАДН мен ХАЖДП-нің симптомдарды тізімдеу жұмысын «толықтыратынын» хабарлайды. Жұмыс тобы ПДН-нің «пациенттің жалпы функциясының күрделігін және емдеу процесіне қатысу жолдарын сипаттау үшін көп өлшемді тәсіл» ұсыну арқылы қолданыстағы диагностикалық жіктемелерді кеңейтуді көздейді. 1980 жылы ПАДН 3-тің жариялануымен нұсқаулық психоаналитикалық ықпал еткен өлшемдік модельден «нео-Краепелиндік» сипаттамалық, симптомдарға бағытталған модельге ауысты, бұл модельде симптомның болуы немесе болмауына назар аударылады. ПДН симптомдар жиынтығын, жеке тұлғаның өлшемдерін және психикалық функцияның өлшемдерін нозологиялық тұрғыдан бағалау үшін психодинамикалық модельге қайта оралуға мүмкіндік берді.

I өлшем: тұлғалық үлгілер мен бұзылулар

Бұл бірінші өлшем тұлғалық үлгілерді екі сала бойынша жіктейді. Біріншіден, ол жеке тұлға түрлерінің спектрін қарастырады және адамның тұлғасын дені сау емес және бейімделуге қабілетсізден дені сау және бейімделуге қабілеттіге дейінгі континуумға орналастырады. Екіншіден, ол адамның "ақыл-ойды ұйымдастыру және әлеммен қарым-қатынас жасау" жолын жіктейді. PDM 1-ге ұқсас, PDM 2 пациенттерді үш ось бойынша жіктейді: "P осьі – Тұлғалық синдромдар", "M осьі – Психикалық функциялардың профильдері" және "S осьі – Симптомдардың үлгілері: Субъективті тәжірибе". P осьі DSM 5 және ICD 10-дағыдай тұлғалық аурулардың тізімі емес, тұлғаның "картасы" ретінде қарастырылуы тиіс. PDM 2 P осьінің құрамында "тұлға", "мінез", "темперамент", "қасиеттер", "тип", "стиль" және "қорғаныс" сияқты әртүрлі терминдерді анықтайды. S осьі DSM және ICD-ге өте ұқсас, себебі ол басым түрінде психоздық ауруларды, көңіл-күй ауруларын, алаңдаушылыққа байланысты ауруларды, оқиғалар мен стресстерге байланысты ауруларды, соматикалық симптомдық ауруларды және тәуелділік ауруларын қамтиды.