Кіріспе

Висаядағы жанартау аралы, Филиппин. Апо аралы /'//æ//p//oʊ/// – 74 гектар жерді алып жатқан жанартау аралы, Негрос аралының оңтүстік-шығыс шетінен 7 шақырым және Филиппиннің Негрос Ориентал астанасы Думагеттен оңтүстікке қарай 30 шақырым жерде орналасқан. "Апо" деген атау висай тілдерінде "ең үлкен", "қадірлі ата" немесе "сыйлы баба" дегенді білдіреді. Аралдың айналасындағы теңіз мекені ұлттық қорғалатын аумақтар туралы заңмен (NIPA) қорғалады және Қорғалатын аумақтарды басқару кеңесінің (PAMB) қарауында. Бұл арал суға түсу және шнорхелингпен айналысу үшін танымал орынға айналған. Апо аралында екі курорт бар, олардың әрқайсысында дайвинг орталығы бар: Апо аралы жағажай курорты және Либерти лоджи. Сондай-ақ, аралда орман күзетшілерінің бекеті мен маяк та бар. Арал Негрос Ориентал облысы Доуин муниципалитетіне қарасты және муниципалитеттің 23 барангайының бірі. 2010 жылғы халық санауы бойынша аралда 918 адам тұрады.

География және климат

Апо аралы Негрос аралының оңтүстік-шығыс шетінде, Замбоангита қаласынан 7 шақырым, Негрос Ориентал астанасы Думагеттен оңтүстікке қарай 25 шақырым жерде орналасқан. Солтүстік-оңтүстіктен шамамен 1,5 км (0,9 миль) және шығыстан батысқа қарай 1 км (0,6 миль) аралықты алып жатқан аралдың жер көлемі шамамен 74 гектар, ал ең биік нүктесі теңіз деңгейінен 120 метрге (390 фут) дейін көтеріледі. Осы аралда басталган жоба Филиппинде жүздеген басқа теңіз қорықтарының құрылуына себеп болды. Қазіргі уақытта аралда 650-ден астам балық түрі тіркелген, ал 400-ден астам коралл түрі бар деп есептеледі. Филиппиннің 450-ге жуық коралл түрінің көп бөлігі, кішкентай көпіршіктей кораллдардан бастап, үлкен горгониялық теңіз жапырақтары мен ми кораллдарына дейін осы жерде кездеседі. Апо аралына кіру үшін және теңізге суға түсу үшін келушілер ақы төлейді. Жиналған қаражат қорықты таза және жақсы күйде ұстауға жұмсалады. 2003 жылы Чикагодағы Шедд аквариумы Апо аралының айналасындағы риф және теңіз қорығына негізделген «Жабайы риф» көрмесін ашты. 2008 жылы Sport Diver Magazine журналы Апо аралын әлемдегі ең жақсы 100 суға түсу орнының бірі деп тізімге енгізді. Аралдың оңтүстік-шығысындағы балық қорығы «Сендонг» тайфунынан зардап шеккен соң 2011 жылдан бері «уақытша» жабылып тұр. Бұл жағажай теңізге қарап жатыр, сондықтан қазір суға түсуге тыйым салынған, ал бұл жер балық аулау қайықтарын тоқтату үшін пайдаланылады. Арал теңіз қорығы болмаса да, балық аулауға жергілікті халықтың ғана құқығы бар. Аралдың басты артықшылығы – аралдағы суға түсу мүмкіндіктері (баллондар мен компрессорлармен жабдықталған), 60-тан астам теңіз тасбақаларының қорғалуы және жұмсақ және қатты кораллдардың керемет әртүрлілігі. Аралдың солтүстік бөлігіндегі ағындар өте таза суды ұсынады, онда 13 барракуда, Кокос суға түсу орнының жанында орналасқан бірнеше лақ естигіштер бар.