Кіріспе

Агия Фотиа (сондай-ақ Аия Фотиа, Агиа Фотиа, Αγιά Φωτιά) – шығыс Критте орналасқан бекінілген ежелгі миной тұрғынының археологиялық ескерткіші. Сития одан батысқа қарай бес шақырым қашықтықта жатыр.

Археология

Агия Фотиядағы ғимараттың 37 бөлмесі орталық аулаға ашылады, бірақ олар міндетті түрде көршілес бөлмелермен жалғаспайды. Ол бастапқыда Орта миной дәуірінде, айналасын қоршайтын қабырғамен салынған. Қоршау қабырғаларының болуы маңызды, себебі миной елді мекендерінде қала қабырғаларының дәлелі өте аз кездеседі. Басқа бекінілген миной қоныстары Палац алды кезеңіне жатады, ал Агия Фотия Ескі Палац кезеңінен. Солтүстік қабырға бойындағы үш апсида тәрізді тіреу (теңізге қарап тұр) және сыртқы қабырғаның оңтүстік-батыс бұрышындағы төртінші тіреу, Арголид аймағындағы Лерна және Сирос аралындағы Халландриани зиратындағы қабырға тіреулеріне ұқсас. Бұл жер тасталып, қираған жеріне дөңгелек құрылыстар салынған. Бұл құрылыстар толос қабірлері болуы мүмкін, және олар аралдағы осындай қабірлердің ең солтүстік және ең шығыс жағында орналасқан. Мұндағы қабірлердің көп бөлігі Кикладтық мәдениетіне жатады, және бұл Агия Фотияның Кикладтықтардың отарлауы болғанын көрсетеді. Теңізге қарап тұрған екі Купота тау үңгірінде неолит, Палац алды және Ескі Палац кезеңдеріне жататын қалдықтар табылған. Шығысқа қарай 150 метр жерде 250-ден астам минойлық камералы қабірлері бар Глифада миной зираты қазылған. Агия Фотиядан қазба жұмыстары кезінде табылған заттар Сития археологиялық мұражайында және Криттегі Агиос Николаос мұражайында сақталады.