Кіріспе

Альбертиннің жоғалуы (Albertine disparue) – Марсель Прусттың жеті томдық «Уақыттың іздеуінде» романының алтыншы томы. Ол француз тілінде «La Fugitive», ал ағылшын тілінде «The Sweet Cheat Gone» деп те аталады.

Сюжет

Сериалдың алтыншы томында Баяндаушының бұрынғы іс-әрекеттері тиісті нәтижеге жетеді. Енді тұтқын – қашқын. Бұрынғы томдардағыдай, қызғаныш пен сенімсіздік күтпеген және қаланбаған жайттарды ашады, мысалы, Альбертиннің лесбияндығы, бұл Баяндаушыны өзінің ренішімен келісуге жетелейді. Алайда, бақыт одан қашып тұрады, ал бұрынғы достарының үйленулері оны өзінің қайғысына қарсы қойып, оны немқұрайлылықпен жасыруға мәжбүр етеді.

Жарияланым

Романның соңғы үш томы Пруст қайтыс болғаннан кейін және оның соңғы түзетулері мен өңдеулерісіз жарияланды. Прусттың қолжазбасына негізделген алғашқы басылым, Рабиндранат Тагордың "La Fugitive" (1921) романымен шатастырмау үшін "Альбертин жоғалды" деген атаумен шығарылды. Француз тіліндегі романның алғашқы толыққанды басылымы (1954), Прусттың қолжазбасына негізделген, "La Fugitive" атауын қолданды. Екінші, одан да толыққанды француз тіліндегі басылым (1987–89) "Альбертин жоғалды" атауын пайдаланады және ол 1962 жылы Ұлттық кітапхана сатып алған белгісіз түріне негізделген.

Манте-Пруст қаріптері

1986 жылы Прусттың немересі Сюзи Манте Пруст қайтыс болғаннан кейін, оның күйеу баласы оның қағаздарынан Пруст түзеткен және түсіндірмелер жазған баспа түрін тапты. Пруст жасаған соңғы өзгерістерге маңызды егжей-тегжейлі түзетулер және шамамен 150 беттің жойылуы кіреді. Бұл нұсқа француз тілінде жарық көрді (Париж: Грассет, 1987) және Теренс Килмартиннің "Албертин кетті" (Лондон: Chatto & Windus, 1989) деп аударған; аударма қазір қолжетімсіз. Прусттың қолжазбаға енгізген өзгерістерін "Жоғалған уақыт" кітабының қазіргі басылымдарының мәтініне енгізуге бола ма, жоқ па, деген мәселе әлі де қызу талқылауда. Қазіргі француз басылымдары осы мәселеге әртүрлі көзқарас танытады. 1989 жылғы француз Pléiade басылымы жойылған материалды сақтап қалды. Алайда, Жан Миллидің 2002 жылғы GF Flammarion басылымы Прусттың баспа түрін негізге алады және "Содом мен Гоморра III" деген кіші тақырыбын қалпына келтіреді. Бұл келіспеушілік "Албертин жоғалды/Қашқын" мәселесінде туындаған қиын жағдайды көрсетеді. Прусттың өңделген баспа түрі оның соңғы ниеттерін көрсетеді, бірақ ол оларды толыққанды жүзеге асыруға үлкермеді. Сондықтан, баспа түрі "Албертин жоғалды" кітабын "Қайта келген уақытпен" үйлесімсіз қалдырады. Сонымен қатар, Прусттың жоспарлаған (бірақ іске аспаған) "Содом мен Гоморра" кітабының келесі томдарында жойылған материал да болуы мүмкін. 2002 жылғы ағылшын тіліндегі аударма үшін редактор Кристофер Прендергаст 1989 жылғы Pléiade басылымын аударуды Питер Коллиерге тапсырды.