Кіріспе

Эдинбургтегі собор, Шотландия

Қасиетті Мария Діңгезінің соборлық шіркеуі, көбінесе Санкт-Мария епископтық соборы деп аталады, Шотландияның Эдинбург қаласындағы Батыс жағында орналасқан Шотландия епископтық шіркеуінің соборы; бүкіл әлемдік Англикан қауымдастығының бір бөлігі. Оның негізі 1874 жылдың 21 мамырында Букклех және Квинсбери герцогымен Палмерстон-плейс алаңында қаланды, ал ғимарат 1879 жылдың 30 қазанында киеленді. Санкт-Мария епископтық соборы – Форт шығанағынан Англия шекарасына дейін созылған Эдинбург епархиясындағы барлық шотланд епископтық шіркеулердің ана шіркеуі. Шотландияда жеті епархия бар. Санкт-Мария – Шотландия епископтық шіркеуінің жеті епископының бірі, Эдинбург епископының резиденциясы. Оны архитектор сэр Джордж Гилберт Скотт Викториялық готика стилінде жобалаған. Ол А санатындағы ескерткіш мәртебесіне ие және Эдинбургтің Ескі және Жаңа қалаларының Мәдени мұрасының бір бөлігі болып табылады. Собор Ұлыбританиядағы үш мұнаралы собордың бірі, ал қалған екеуі – Личфилд және Труро соборлары. Басты мұнарасы өте биік, бұл ғимаратты Эдинбург қаласындағы ең биік құрылысқа айналдырады. Қалған екі мұнара 1917 жылы аяқталды. Кейінірек ән мектебі мен басқару үйі де салынды.

Тарих

1689 жылы Ұлы революциядан кейін Шотландияның ұлттық шіркеуінде епископтық орнына пресвитериандық қалпына келтірілді. Бұл Шотландия епископтық шіркеуінің жеке христиан діни ағымы ретінде пайда болуына әкелді. Эдинбургтің тарихи Сент-Джайлз соборы 1633 жылы собор мәртебесіне көтерілді, ол жаңадан құрылған Эдинбург епискобының ордасы болды. Бірақ епископтықтан бас тарту соборды пресвитериандыққа айналдырды. Бір кезде осы қауымның епископтық қалдықтары қазіргі Ескі Сент-Пол шіркеуінің жанындағы Каррубер Клоуздағы ескі жүн тікелейтін фабрикада құлшылық етті. Барбара мен Мэри Уокердің қалдырған мүлігі Эдинбургтің Батыс бөлігіндегі собордың жерін епископ шіркеуіне, аманатымен бірге берді. Бұл "Уокер" сенімділерінің басқаруымен, Әулие Марияға арналған собор салуға мүмкіндік берді. Апалар айналасындағы Драмсхеу эстатесіне ие болды және собордың солтүстігінде сақталған Пасхалық Коутс үйінде тұрды. Олар – Реверенд Джордж Уокердің, Олдмедрум шіркеуінің епископтық пасторының (1734–1781) немере қыздары. Олардың әкесі Уильям Уокер – Exchequer ішкі істер жөніндегі прокурор және Шотландияның Ақ таяғын алып жүруші; аналары – Мэри Драммонд, Джордж Драммондтың қызы, Эдинбургтің алты мәрте лорд-провосты және Жаңа қаланың бастамашысы. Уильям Уокер 1800 жыл шамасында Байрс отбасынан Коутс эстатесін сатып алды және оның құрметіне Манор Плейстің бұрышындағы Уильям көшесі мен Уокер көшесі аталды.

Дизайн және құрылыс

Соборды сэр Джордж Гилберт Скотт жобалаған, ал іргетасы 1874 жылғы 21 мамырда Букклех және Куинсбери герцогымен қаланды, оның отбасы соңғы жүз жыл бойы шотланд епископтығын қолдап келген. Тастың ішіне сенімхаттың көшірмесі, Эдинбург поштасының анықтамалығы, Оливер мен Бойдтың альманахы, газеттер және монеталар салынған бөтелке қойылды. Соборды Г. В. Бут салған, ал жұмыс жетекшісі Эдвин Морган болды. Батыс жағындағы егіз мұнаралар, Уолкер әпкелерінің құрметіне "Барбара" және "Мэри" деп аталды, олардың құрылысы 1913 жылы басталды және 1917 жылы аяқталды. Бұл мұнаралардың архитекторы сэр Джорджтың немересі Чарльз Мариотт Олдрид Скотт болды. Рередосты Джон Олдрид Скотт жобалап, Мэри Грант мүсіндеп жасады. Сынаушы Сачеверелл Ситвелл бұл жобаны "Кембридждегі Скотттың Сент-Джон колледжінің капелласынан басқа, жамандыққа теңдессіз" деп сынады.

Хорлық қызметтер

Қасиетті Мария соборы – Шотландияда жылдың көп бөлігінде күнделікті хорлық қызметтер дәстүрін сақтап қалған жалғыз собор, оның хоршылары өз хор мектебінен таңдалады. 1978 жылы Денис Таунхилл органшы және хор жетекшісі болғанда, бұл собор Ұлыбританиядағы қыздарды және ұлдарды бірдей билікке (требль желісіне) алған алғашқы собор болды. 2005 жылы Қасиетті Мария соборы – ағылшын дәстүріндегі күнделікті қызметтерде әйел альт өнерімен ән салған алғашқы собор атанды.

Ән мектебі

Ән мектебі 1885 жылы салынған. Оны Джон Олдрид Скотт жобалаған. Бұл мектеп "Сент-Мари" хорына күнделікті жаттығулары үшін репетиция жасауға арналған орын берді. Мұнда екінші Уиллис атаның (1829) органы орналасқан. Ән мектебінің қабырғаларын ирланд туған суретші Фиби Анна Тракуайр көркем безендірген. Жылдың белгілі бір уақытында ән мектебіне экскурсиялар ұйымдастырылады.

Сент-Мэри музыка мектебі мен хор

Сент-Мэри музыка мектебі хор ұлдарына білім беру мақсатында құрылған. Ол собор хоршыларын тәрбиелеуді жалғастырып, қазірде барлық оқушыларға есігін ашқан, жеке музыкалық білім беретін мектепке айналды.

Қоңыраулар

Собордың орталық мұнарасында ауыстырып қоңырау шалу үшін ілінген он түпнұсқа қоңырау бар, сондай-ақ жақында қосылған тағы екі қоңырау бар. Олар Сент-Мэридің алғашқы деканы Джеймс Ф. Монтгомеридің сыйы болды. Барлық қоңырауларды Джон Тейлор & Co. компаниясы, сол заманғы жетекші қоңырау дизайнері Лорд Гримторп белгілеген салмақ арақатынасына сәйкес Loughborough қаласында құйған. Бұл – Лорд Гримторптың толық сақталған санаулы сақиналарының бірі. Ең ірі қоңыраудың салмағы 41 центнер. Қоңыраулар 1879 жылғы 29 қазанда қасиетті деп жарияланды.

Фестивальдың орын алу орны

Сент-Мэри епископтық соборы (Venue 91) жыл сайынғы Эдинбург шеткі фестивалі барысында классикалық концерттер, кофеге арналған концерттер, түскі үзілістегі концерттер, өнер шаралары мен көрмелерге қонақжайлық етеді. Сент-Мэри соборы жыл бойы концерттер, қайырымдылық концерттері, шаралар және көрмелермен толы.

Ағза

1879 жылдан бері Уиллис салған механикалық орган бар. 1897 жылы ол электропневматикалыққа өзгертілді. Бүгінде оның құрамында 57 тізілім бар.

Қызыл крест

Лоримердің рооды кресті Ұлттық соғыс ескерткішінің құрамына енгізіліп, 1922 жылы сэр Роберт Лоример толықтырды. Ол ғибадатхананың алтарь астына биік орналасқан, көздер жоғары көтеріліп, алтарьға немесе шығыс терезелеріне қарағанда көзге бірден түседі. Бұл – Фландрия мақтарының фонында айқышқа қадалған Мәсіхтің әсерлі бейнесі, алтын қанатты періштелермен әсемделген.

Уолтер Скотттың орындығы

Сэр Уолтер Скотттың кафедралық орындығы 2006 жылы соборға көшірілді. Оның алғашқы орны Йорк-плейстегі Сент-Джордж шіркеуінде болды, содан кейін 1932 жылы екі қауым біріккен кезде көшеден қарсы жатқан Сент-Пол шіркеуіне көшірілді, ал бұл ғимарат Сент-Пол және Сент-Джордж шіркеуі деп аталды. Шотландия шіркеуінде пресвитериан болып тәрбиеленген ол, ересек болған соң шотланд епископ шіркеуінің нанымын қабылдады және егдеу сыйлы адам ретінде тағайындалды.

Паолоццидің " Мыңжылдық терезесі "

Соборда 2000 жылы Лейт қаласында туған Эдуардо Паолоццидің қазіргі заманғы өнер стилінде қайта жасалған әйнек терезесі орналасқан. Бұл әйнек жұмысы үлкен роза тәрізді терезеден және оның астындағы үш сүйір терезеден тұрады. Терезелер жарқын түстердегі әйнектен жасалған, олар күннұрлы күндері собордың ішкі қабырғаларына түсетін сәулелерді жобалау үшін арналған. Оны Сент-Мэридің оңтүстік жағынан, Епископтар жолынан көруге болады, бірақ ең жақсысы – оны іштен, жарық артынан көру, оңтүстік жағындағы Қайта тірілу капелласынан немесе солтүстік жағындағы Сент-Мэридің "Фатер Уиллис" ағайының әсем ағаштан жасалған корпусы мен құбырларының жанынан көруге болады.

Дұға ету лабиринті

Собордың оңтүстік жағына Епископ жолынан немесе Қайта тірілу капелласының оңтүстік есіктері арқылы, егер ашық болса, кіруге болады. Касиетті Мария шіркеуінің қауымының мүшелерінің көмегімен, собормен байланысты суретшілер жасаған дұға лабиринті қазылып, жабайы гүлдермен себілді. Лабиринттен өзгеше, лабиринт – кіреберістен орталыққа дейінгі жалғыз, үздіксіз жол. Дұға лабиринті сізге жолмен жүргенде, жабайы гүлдермен шектелген, өз ойларыңызды немесе басқалар үшін дұғаларыңызды ойлауға мүмкіндік береді; осылайша, жәндіктерді тартуға болады.