Эндрю Жорон: Эксперименталды поэзия және ғылыми-ойшыл ізденістер

Кіріспе

Американдық эксперименталды поэзия жазушысы

Эндрю Жорон (1955 жылғы 6 наурызда туған) – эксперименталды поэзия, ғылыми-фантастика, лирикалық және сын мақалалар жазатын американдық жазушы. Ол ғылыми-фантастикалық өлеңдер жазудан бастады. Жоронның кейінгі поэзиясы ғылыми және философиялық идеяларды тілдің дыбыстық ерекшеліктерімен үйлестіріп, орыс футурисі Велимир Хлебниковтың туындыларымен салыстырылады. Жорон қазір Сан-Франциско аймағында тұрады. 2014 жылдың күзінде Жорон Сан-Франциско мемлекеттік университетінің Шығармашылық жазу факультетіне оқытушы болып қосылды. Ол үш рет «Рислінг» сыйлығын жеңіп алды: 1980 және 1986 жылдары – үздік ұзын өлең үшін, 1978 жылы – үздік қысқа өлең үшін; сондай-ақ «Гертруда Штайн» сыйлығын екі рет алды – 1996 және 2006 жылдары. Жоронның өлеңдері екі W. W. Norton антологиясына енді: Коул Свенсен мен Дэвид Сент-Джон құрастырған «American Hybrid» (2009) және Пол Гувер құрастырған «Postmodern American Poetry» (2013). Жорон 1998 жылы Стэнфорд университеті баспасынан шыққан марксистік утопиялық философ Эрнст Блохтың «Әдеби очерктері» атты еңбегін неміс тілінен аударған. Жорон сонымен қатар неміс фантазисі Пол Шеербарттың «Мәңгілік қозғалыс машинасы» (Wakefield Press, 2011) кітабының аудармашысы. 1990 жылдары Эндрю Жорон ақын және романист Густав Собинмен жақын достық қарым-қатынас орнатты. 2005 жылы қайтыс болған Собин, американдық ақын Эндрю Завацкимен бірге Жоронды өзінің әдеби мұрагері ретінде тағайындады. Жорон 90-жылдардың соңынан бастап 2005 жылы Ламантия қайтыс болғанға дейін Сан-Францискодағы сюрреалистік ақын Филип Ламантияның жақын серігі болды. Кейіннен Жорон Гаррет Каплс пен Нэнси Джойс Питерспен бірлесіп Калифорния университеті баспасынан шыққан Филип Ламантияның жинақталған өлеңдерінің редакторы болды (2013). 2008 жылдан бері ол «Cloud Shepherd» және «Crow Crash Radio» сияқты түрлі еркін импровизациялық және эмбиент музыкалық топтарда терменде ойнайды. Жорон өзінің әдеби және музыкалық қызметі арасындағы байланыс туралы «Термен менің өмірімде» атты эссе жазды. 2017 жылы Жорон Шелдон Браунның ақын Филип Ламантияның дауысының ырғақтарына негізделген «Ауаның қаны» композициясында терменде орындады. 2019 жылы Жорон Уилл Александрмен фортепианода және Энн Уолдманмен Солтүстік Каролинадағы Уэйк Форест университетінде өткен ғылым мен поэзия туралы «Entanglements» конференциясында поэзиясын оқығанда терменде сүйемелдеді. 2022 жылы Жорон «Black Square Editions» баспасынан шыққан «O0» туындысымен ғылыми-фантастика жанрына қайта оралды. 2023 жылы француздық дэт-метал тобы Deathcode Society Жоронның «Mazed Interior» өлеңін («The Sound Mirror» кітабынан) «Unlightenment» альбомындағы әннің мәтіні ретінде пайдаланды.

Andrew Joron (born March 6, 1955) is an American writer of experimental poetry, speculative fiction, and lyrical and critical essays. He began by writing science fiction poetry. Joron's later poetry, combining scientific and philosophical ideas with the sonic properties of language, has been compared to the work of the Russian Futurist Velimir Khlebnikov. Joron currently lives in the San Francisco Bay Area. In fall 2014, Joron joined the faculty of the Creative Writing Department at San Francisco State University. He has won the Rhysling Award three times: for Best Long Poem in 1980 and 1986, and for Best Short Poem in 1978; and the Gertrude Stein Award twice, in 1996 and 2006. Joron's poetry is included in two W. W. Norton anthologies: American Hybrid (2009), edited by Cole Swensen and David St. John, and Postmodern American Poetry (2013), edited by Paul Hoover. Joron is the translator, from the German, of the Marxist Utopian philosopher Ernst Bloch’s Literary Essays which was published by Stanford University Press in 1998. Joron is also the translator of The Perpetual Motion Machine by the German fantasist Paul Scheerbart (Wakefield Press, 2011). During the 1990s, Andrew Joron formed a close friendship with the poet and novelist Gustaf Sobin. Sobin, who died in 2005, designated Joron as his literary co executor, along with American poet Andrew Zawacki. Joron also belonged to the circle of Surrealist poet Philip Lamantia in San Francisco from the late '90s until Lamantia's death in 2005. Joron later served as co editor, with Garrett Caples and Nancy Joyce Peters, of the Collected Poems of Philip Lamantia, published by University of California Press (2013). Since 2008 he has played theremin in various free improv and ambient music ensembles, including Cloud Shepherd and Crow Crash Radio. Joron has written an essay, "The Theremin in My Life," on the relation between his literary and musical activities. In 2017, Joron performed on theremin in Blood of the Air, Sheldon Brown's composition based on the pitch patterns of poet Philip Lamantia's voice. In 2019, Joron performed on theremin with Will Alexander on piano and Anne Waldman reading her poetry at the Entanglements conference on science and poetry held at Wake Forest University in North Carolina. In 2022, Joron returned to the science fiction genre with the publication of O0 by Black Square Editions. In 2023, a French death metal band, Deathcode Society, used Joron's poem "Mazed Interior" (from his book The Sound Mirror) as the lyrics to a song on their album Unlightenment.

Кітаптар тізімі

Қуат өрістері. Борго баспасы, 1987 жыл. Жылдамдықтар жинағы (редактор). Ocean View Books, 1988 жыл. Ғылыми фантастика. Пантограф баспасы, 1992 жыл. Терминалдық жылдамдықтар (редактор). Пантограф баспасы, 1993 жыл. Роберт Фрейзер және Томас Вилохпен бірлескен "Көрінбейтін машиналар". Jazz Police Books, 1997 жыл. "Қалдырылғандар". Hard Press, 1999 жыл. Поэзияның туындауы. Velocities, 2002 жыл. Fathom. Black Square Editions, 2003 жыл. Неосюрреализм: немесе, "Түндегі күн". Black Square Editions, 2004 жыл. "Нөлдегі зар: Таңдамалы проза". Counterpath Press, 2007 жыл. "Дыбыс айнасы". Flood Editions, 2008 жыл. Брайан Лукаспен бірлескен "Қуат өрістері". Hooke Press, 2010 жыл. (Бұл Жоронның 1987 жылғы осы аттас кітабынан өзгеше кітап.) Транс мұрағаты: Жаңа және таңдалған өлеңдер. City Lights Books, 2010 жыл. Абсолюттік әріп. Flood Editions, 2017 жыл. O0. Black Square Editions, 2022 жыл. (бір-бірімен байланысты екі повестен тұратын болжамдық көркем әдебиет кітабы)