Кіріспе
Антонио Сакчини операсы «Эдип Колонда» – Антонио Сакчинидің опералық трагедиясы. Ол алғаш рет 1786 жылғы 4 қаңтарда Версальде король Людовик XVI және Мария Антуанеттаның қатысуымен қойылды. Либретто авторы – Николя Франсуа Гилард, ол Софоклдің «Эдип Колонда» пьесасына негізделген. Версальдегі жаңа театрдың ашылуына арналған премьера, мүмкін, өнерпаздардың шеберлігіне, сахналауға немесе акустикаға байланысты сәтті болмады. Мария Антуанетта Сакчиниге күзде Фонтенблода жақсырақ қойылым жасауға уәде берген, бірақ Алмаз мұқаббасы ісі оның тілегін орындай алмады. Қойылымның тоқтатылғаны туралы жаңалық, бұрыннан ауыр сырқатқа шалдыққан композитордың өлімін жеделдеткен деседі. «Эдип» 1787 жылғы 1 ақпанда Париж операсы Театр де ла Порт Сен-Мартенде композитордың өлімінен кейін қайта қойылды. Бұл жолы көрермендер жылы қабылдады және опера бірнеше онжылдық бойы репертуардағы ең танымал туындылардың біріне айналып, 1844 жылға қарай шамамен 600 қойылымға жетті.
Œdipe à Colone is an operatic tragédie lyrique by Antonio Sacchini first performed at Versailles on 4 January 1786 in the presence of King Louis XVI and Marie Antoinette. The libretto, by Nicolas François Guillard, is based on the play Oedipus at Colonus by Sophocles. The premiere, intended to inaugurate the new theatre at Versailles, was not a success, possibly due to the quality of the performances, the staging, or the acoustics. Marie Antoinette promised Sacchini a better production at Fontainebleau in the autumn, but the Affair of the Diamond Necklace meant she was unable to have her wish. The news that the production was cancelled is said to have hastened the death of the already seriously ill composer on October 9, 1786. Œdipe was given a posthumous performance by the Paris Opera at the Théâtre de la Porte Saint Martin on February 1, 1787. This time the audience was warmly appreciative and the opera became one of the most popular pieces in the repertoire for several decades, reaching a total of almost 600 performances by 1844.
Рөлдер
Рольді дауыс түрі
Премьера, 4 қаңтар 1786 ж. (Дирижер: Жан Батист Рей)
Антигона сопрано Анна Шерон (туған тегі Камерой, "М. Ле Дозон" деп аталған)
Полиниктенор Этьен Ланез
Тесей баритон Луи Клод Арман Шардин ("Шардини")
Эдип бас-тайл (бас-баритон) Аугуст Афанаси (Августин) Шерон
Эрифиле сопрано Аделаида Гаудан, кіші
Жоғарғы діни қызметкер бас-тайл (бас-баритон) М. Море
Корфе, корфе баритон Мартин
Афиналық әйел сопрано Анна Мари Жанна Гаудан, үлкен
Дауыс haute-contre
Геральд бас-тайл (бас-баритон) Шатофорт
Өмірбаян
Сюжет Фива патшасы Эдип туралы миф негізінде құрылған. Эдип әкесін өлтіргені және анасына үйленгені белгілі болғаннан кейін қаладан қуылған. Қазір соқыр және қартайған ол тек қызы Антигонамен бірге Грекияны шарлап жүр. Осы арада Фива тағы Эдиптің екі ұлы, Этеокл мен Полиник арасында бөліседі. Бірақ олардың арасында жанжал туып, Этеокл Полиникені қуғынға салады, ол Афина патшасы Тесейден баспана іздейді.
1-ші акті
Опера Полиник пен Тезеудің келісімге келуімен басталады: Полиник Тезеудің қызы Эрифилаға үйленеді, ал Тезеу оған Фив тағын қайтарып алуға көмектеседі, осылайша Фив пен Афина арасында одақ құрылады. Афиналықтар қуана тойлайды, Тесей мен Полиник ғибадатханаға құрбандық шалу үшін барады. Полиник өзін әкесі Эдипті Фивтен қуғандығы үшін кінәлі сезінеді. Құрбандық шалып жатқанда ғибадатхана оты сөніп қалады, бұл Фуриялардың ашуын білдіреді.
2-ші акті
Полиникс ғибадатхананың сыртында серуендеп жүргенде, бір қыздың қартты жетелеп әкеліп жатқанын көреді. Ол – Эдип пен Антигона. Эдип Қаһарлардың жанында екенін сезінеді де, уақытша есінен шығады. Антигона құдайлардан әкесіне рақым етуді сұрайды. Халық жиналады, Эдиптің кім екенін білген соң, оны қуғысы келеді, бірақ Тесей оларды тоқтатып, қартқа меймандослық жасайды.
3-ші акт
Полиникс Антигонға өкінішін айтады, әкесі кешірсін деп Эрифилді де, барлығынан айырысатынын жеткізеді. Антигона Эдип пен ұлын татуластыруға тырысады, бірақ Эдип оны сенімсіздікпен айыптап, Полиникс пен Этеоклді де қарғыс айтады. Тек Полиникс әкесінен өз қолымен өлтіруді сұрағанда ғана Эдип ұлына аянып, оған мейірім көрсетеді. Осы кешірімнен соң құдайлардың инаят-шапағаты тиеді. Фуриялардың ашуы басылады.
Аспаптар
"Эдип Колон" 2 флейта, 2 гобой, 2 валторна, литавра және скрипкалар тобы үшін жазылған. Классикалық кезеңнің көптеген туындылары сияқты, фаготтар мен клавесин сияқты континуо аспаптары да қолданылатыны ескеріледі. Кейбір қазіргі заманғы қойылымдарда І актінің соңындағы құдайлардың ашуын бейнелеу үшін дауылдың күркіреуін имитациялайтын металл парақ қолданылған.