Кіріспе

Солтүстік Кореялық саясаткер және дезертир (1923–2010)

Хван Чжан Йоп (17 ақпан 1923 – 10 қазан 2010) – 1972 жылдан 1983 жылға дейін Жоғарғы Халық Ассамблеясының төрағасы қызметін атқарған және Солтүстік Кореяның мемлекеттік идеологиясы – Чучені жасауға үлкен үлес қосқан солтүстіккореялық саясаткер. Ол 1997 жылы Оңтүстік Кореяға қашып өтті, бұл Солтүстік Кореядан дезертир болған ең жоғары дәрежелі тұлға.

Ерте өмір және білім

Хванг Кореяның Хэйаннандо аймағындағы Кангдоңда (қазіргі Солтүстік Пхёнган провинциясы, Солтүстік Корея) дүниеге келген. 1941 жылы Пхеньян коммерциялық мектебін бітіріп, 1942 жылы Токиоға барып, Чуо университетінің құқық факультетіне түсті. Бірақ екі жылдан кейін оқуын тастап, Пхеньянға қайтып келді, онда бұрынғы мектебінде математика пәнінен сабақ берді. 1946 жылы Корея Еңбек партиясына қосылды, оның құрылғаннан кейін көп өтпей. 1949 жылдан 1953 жылға дейін КСРО-дағы Мәскеу университетінде оқыды. Солтүстік Кореяға оралғаннан кейін Ким Ир Сен университетінде философиядан бас лекторы болды. Кейіннен 1965 жылдың сәуір айында сол университеттің президенті болды. 1972 жылы Хванг Жоғарғы Халық Ассамблеясының Тұрақты комитетінің төрағасы болды және осы лауазымды 11 жыл бойы атқарды. 1983 жылы Ассамблеядан шығарылып, оның беделі төмендеді; ол Ким Ир Сен университетінде Ким Чен Ылға сабақ бергенімен, Ким енді оны тек сынап, Қытайдың капиталистік реформаларына тым көп қызығушылық танытқаны үшін айыптады.

Қатысушыдан шығу

1997 жылы Токиоға жасаған сапарынан оралған Хван, оның көмекшісі Ким Дук Хонгпен бірге, Бейжіңдегі Оңтүстік Корея елшілігіне барып, жалған Оңтүстік Корея паспортымен Оңтүстік Корея дипломаттары болып көрсетті. Шынайы кімдіктері анықталған соң, Пхеньян дереу қарсы шаралар қолданумен қорқытты, ал Пекин полициясы Оңтүстік Корея елшілігін қоршап алды. Үш күннен кейін Солтүстік Кореядан қашқан Ким Чен Ылдың сүйіктісі Сонг Хе Римнің жүйесі И Хан Ён, Оңтүстік Кореяның Кёнги провинциясындағы Бунданда үйінің жанында белгісіз шабуылдаушылар тарапынан атылып өлтірілді. Бірнеше күннен кейін Ким Чен Ылдың Пхеньян радиосы арқылы айтқан сөздері жарияланды: «Қорқақтар, кеткіңіз келсе, кете беріңіздер. Біз революцияның қызыл туын соңына дейін қорғаймыз», бұл Хванның қашқандығын қабылдағандықтан деп есептелді. Қытай билігі бірнеше аптадан кейін Хвангқа Филиппин арқылы Оңтүстік Кореяға кетуге рұқсат берді. Хванның Солтүстік Корея режиміндегі маңызды рөлін ескере отырып, оның қашқаны қызу талқылау тудырды, The Washington Post газеті «Жозеф Геббельс нацистік Германиядан қашқандай» деді. Оңтүстік Кореяға келгеннен кейін ол Солтүстік Кореяны қатаң сынап, 12-ден астам кітап пен мақала жариялады, олардың көпшілігі Ким Чен Ылды «Джучеге сатқындық жасады және социализмнің орнына феодализмді құрды» деп айыптады, сондай-ақ өз ойларын тарату үшін Біріктіру саясатын зерттеу институтының төрағасы лауазымын пайдаланды. Алайда, 1998 жылы билікке келген президент Ким Дэ Чжунның «Күн сәулесі» саясаты кезінде Хван өзін көбірек шеттетуге ұшырады; 2000 жылдың қарашасында ол Біріктіру саясатын зерттеу институтының төрағалығынан алынды, бұл Оңтүстік Корея үкіметінің оны Солтүстік Кореяны ренжітпеу үшін үнсіз болуын қалағанын айтты. Ол газетте қашқанына байланысты сезімдерін де сипаттады. 2010 жылдың сәуір айында Оңтүстік Кореяның Ұлттық барлау қызметі Хвангты өлтіру үшін жіберілген деген күдікпен екі Солтүстік Корея адамын ұстағанын хабарлады. Екі агент өздерінің міндетін орындауға дайындық үшін төрт жыл бойы жаттығудан өткен. Олар қашқандар болып көрсетті, бірақ Оңтүстік Корея билігі тергеу кезінде оларды анықтады. Олар Оңтүстік Кореяда Солтүстік Корея тарапынан қолдау алатындарын мәлімдеді, бірақ сұрақтарға жауап бергенде есімдерін атаудан бас тартты. Хван кісі өлтіруге жасалған қастандықты былай деп бағалады: «Өлім – ол өлім ғана. Қартайып өлу мен Ким Чен Ылдың қолынан қаза табудың арасында ешқандай айырмашылық жоқ». 2010 жылдың маусым айында Оңтүстік Корея екі адамды 10 жылға бас бостандығынан айырды.

Өлім

Хванг 2010 жылғы 10 қазанда таңертең Оңтүстік Кореяның Сеул қаласындағы үйінде өлген күйі табылды. Алғашқы хабарламалар оның жүрек талмасынан қайтыс болғанын көрсетті.