Кіріспе

Оңтүстік Корея саясаткері (1926–2018)

Ким Чон Пил (хангул=김종필; 7 қаңтар 1926 – 23 маусым 2018), сонымен қатар JP деп белгілі, Оңтүстік Корея саясаткері және Корея Орталық Ақпараттық Агенттігінің (KCIA, қазір Ұлттық Ақпараттық Қызмет) негізін қалаушы және тұңғыш директоры болды. Ол екі рет премьер-министр болып қызмет етті: 1971 жылдан 1975 жылға дейін Пак Чун Хи президенттігі кезінде (1961–1979) және 1998 жылдан 2000 жылға дейін Ким Дэ Чжун президенттігі кезінде (1998–2003). Ол Ұлттық Ассамблеяның тоғыз шақырылымдық депутаты болды. Пак Чун Хи оның қарындасының күйеуі болды, себебі JP Пактың қызы Парк Ён Окқа үйленді.

Ерте өмір

Ким Чон Пил Оңтүстік Чунчхоң провинциясының Буйо ауданында дүниеге келген. Ол бастапқыда Сеул ұлттық университетінің Педагогикалық факультетіне түскен, бірақ 1949 жылы Корея әскери академиясын (KMA) бітірген (8-ші выпуск). 1951 жылдың қыркүйегінен 1952 жылдың наурызына дейін Джорджия штатының Форт-Беннинг қаласындағы АҚШ жаяу әскер мектебінде оқыды. Ол Корея соғысына Корея Республикасы армиясының барлау офицері ретінде қатысты. Ол бригадир-генерал шынғымен зейнетке шықты.

Саяси мансап

Сәуір революциясынан кейін, 1960 жылы Сингман Ри диктатурасына және сайлаудағы алаяқтыққа қарсы азаматтар мен студенттердің көтерілісінен соң, ол 1961 жылы генерал-майор Пак Чун Хи бастаған 16 мамыр төңкерісін ұйымдастырды. Пактың он сегіз жылдық президенттігі кезінде ол бірнеше жоғары лауазымдарда қызмет етті, соның ішінде биліктегі Демократиялық-республикалық партияның төрағасы болды, 1979 жылы Пак қаза тапқанға дейін. 1965 жылы Кореяны Жапон империясының билігінен кейін Жапониямен дипломатиялық қарым-қатынас орнатуды бастап жүргізді. Жапондық Даэль Чонгогвонның қаражаты Поханг болат зауыты мен Кёнбу тас жолының экономикалық дамуына, «Хан өзеніндегі кереметке» қол жеткізуге бастау берді. Оңтүстік Кореяның табысы 60 доллардан 30 000 долларға дейін өсті. Кіріс 60 оңтүстіккореялық воннан 30 000 вонға дейін өсті, бұл экономиканың күшті екенін көрсетеді. 1963 жылы ол Демократиялық-республикалық партияны құрды, ол президент Пак Чун Хиге билігін нығайтуға көмектесті және оның партиясы президенттігі кезінде үлкен басымдыққа ие болды. 1971 жылдан 1975 жылға дейін Оңтүстік Кореяның премьер-министрі болды. 1998 жылдан 2000 жылға дейін Ким Дэ Чжунның президенттігі кезінде ол ДЖП альянсының құрамында осы лауазымды атқарды. 1987 жылы Ким Чен Пил Жаңа Демократиялық-республикалық партияны (ЖДРП) құру арқылы саяси оралуға қол жеткізді. Партияның негізгі мүшелері мен қолдаушыларының көпшілігі Пак Чун Хи әкімшілігінде онымен бірге қызмет еткен консерваторлар болды. Негізгі мүшелері: Чой Гак Кю, Ким Донг Кун (김동근 (1930)), Ку Джа Чун, Ли Хи Ил, Ким Йонг Тэ, Чо Йонг Джик, Ким Йонг Хван, Ким Мун Вон және т.б. ЖДРП төрағасы ретінде ол президенттікке үміткер болды, бірақ биліктегі Демократиялық әділет партиясының (ДАП) Рох Тэ Вудан жеңілді. 1988 жылғы сәуірде өткен 13-ші Ұлттық жиналыстың сайлауында ЖДРП 299 орындық Ұлттық жиналыста 35 орын жеңіп алды. 1990 жылдың қаңтарында Ким Чен Пил өзінің партиясын биліктегі ДАП және оппозициялық Ким Ён Самның Бірлік демократиялық партиясымен (БДП) біріктіріп, Демократиялық либералдық партияны (ДЛП) құрды. Жонг Пил жаңадан құрылған ДЛП-ның атқарушы төрағасы болды, ал Ким Ён Сам 1992 жылғы Оңтүстік Корея президенттік сайлауында партияның президенттік кандидаты болды, ол жеңіске жетті. Ким Чен Пилдің ұстанымдарының сипаттамасы Оңтүстік Корея саясатының күрделілігін шеше алу дағдыларын толық көрсетпейді. Ғалымдар оның саяси одақтар құру өнерін жақсы меңгергенін атап көрсетеді. Бұл оның түрлі саяси сәтсіздіктерден кейін саяси жағынан нығайып, қайтадан өркендегенінен көрінеді. Мысалы, 1997 жылдың қазан айында Ким Чен Пилдің танымалдылығы 2,9 және 4,6 пайыз аралығында ауытқып тұрды, бұл оның Пак Чун Хидің авторитарлық билігінің ажырамас бөлігі ретіндегі беделіне байланысты болды. Бұл консервативті партияның этикалық кемшіліктері бар ескі саясаткерлермен байланысты имидждік мәселесімен одан әрі ушықты. Сонымен қатар, оның негізгі аймақтық билік базасы – Чунчхон провинциясы, көршілес Чолладо және Кёнсангдо провинцияларында жиі кездесетін саяси «жетекшілеріне» деген қатал және берік адалдыққа ие емес екенін атап өту маңызды. Алайда, ақылды саяси маневрлер арқылы Ким Чен Пил Ким Дэ Чжунның Жаңа саясат үшін ұлттық конгресімен, яғни ДЖП альянсымен билікті бөлісу туралы келісімге келді, бұл оған Ким Дэ Чжун әкімшілігінің министрлер кабинетінің жартысын таңдауға мүмкіндік берді. Келісімге 1998 жылдың наурыз айында Ким Дэ Чжунның президенттігі кезінде (1998-2003) екінші рет премьер-министр болып тағайындалуы да кірді. 2004 жылы ол Ұлттық жиналыста оныншы рет сайлауға үміткер болғаннан кейін саясаттан зейнеткерлікке шықты, ал оның партиясы, Біріккен либералды демократтар, 2004 жылғы парламенттік сайлауда жеткілікті орын ала алмады. Партия кейіннен Ұлы Ұлттық партияға бірікті. Ким Чен Пил Оңтүстік Корея саясатында ондаған жылдар бойы үстемдік еткен «Үш Ким» – өзі, Ким Ён Сам және Ким Дэ Чжун –тің соңғысы болды. Тағдыр оны бірнеше рет президенттікке ие болудан құтқарды, бұл оған «мәңгілік екінші адам» деген атақ берді. Чунчхон провинциясы, ЯП-ның негізгі аймақтық билік базасы, оның саяси басшыларына деген берік адалдығы жоқ екенін атап өту маңызды, бұл көбінесе көршілес Чолладо және Кёнсангдо провинцияларында кездеседі.

Скаутинг

1969 жылдың 6 маусымына дейін Корея скауттар қауымдастығының президенті қызметін атқарды. 1967 жылы ол Жапония скауттар қауымдастығының ең жоғары наградасы – "Алтын фазан" сыйлығымен марапатталды.

Шығу тегі

Ол Жосон дәуірінің басында 1623 жылы Инджо төңкерісінде қызмет еткен әскери шенеунік Ким Йеджик-тің 12-ші буын ұрпағы және Корольдік асыл жар Гонгбиннің кіші інісі. Екеуі де 1592 жылы Имджин соғысында қаза тапқан Мусин, Ішкі хан Хаерьённың балалары. Хуй Чхоль Ким Ён Чжонның шөбересі, екеуі де Жосон дәуірінің басында азаматтық министрлер болған. Ким Ён Чжон – Ким Мок Кюңнің 7-ші буын ұрпағы, Гимхэ Ким тайпасының Гьён тармағының және Самжунгдаэгванның атасы. Олардың әулеті Ким Ю Синнің ұлы Ким Сам Кваңға дейін жетеді. Бұл оны Гемгван Гайя патшалығының ұрпағы етеді. Бұл факт 200 жылдық тарихы бар Айодхья мемлекетінің патшасы Бхимлендра Мохан Пратап Мишраға 2001 жылы жазған әсерлі хатында да айтылған. Ким "Бұл мен үшін өте маңызды болды" деп атап өтті, себебі ол "Айодхьяға бару арманын орындады, оның ханшайымы Гайя патшасы Суроның әйелі, Хео Хванг ок болған. Мен Гарак патшалығының патшасы Ким Суроның 72-ші буын ұрпағымын". Ким жүзден астам тарихшылар мен үкімет өкілдерінің қатарында болды, соның ішінде Солтүстік Кореяның Үндістандағы елшісі және Оңтүстік Кореядан 18 адамнан тұратын делегация – бұрынғы Гимхэ қаласының әкімі Сон Ын Бок басшылығымен, көрнекті өнеркәсіпшілерден құралған. Олар Сараяу өзенінің батыс жағасында әйел текті ата-бабасы, патшайым Хванг Хухқа ескерткіш ашты. Ескерткіш Оңтүстік Кореядан арнайы жеткізілген үш метрлік, 7500 кг салмақты таспен салынған.

Жеке өмір

1951 жылы 15 ақпанда Ким Пак Чун Хи президентінің қарындасының қызы Пак Ён Окқа (30 қазан 1929 - 21 ақпан 2015) үйленді. Бұл Пакты оның жеңесі етті. Ким 2018 жылы 23 маусымда Сеулдің Синдангдоң ауданында 92 жасында қайтыс болды. Оның мемлекеттік жерлеу рәсімі 2018 жылдың 24 маусымында өтті және ол әйелінің қабіріне қойылды.