Британдық Үндістанның Орталық Провинциясы: тарихы, құрамы, астаналары (Нагпур, Пачмархи) және қазіргі Үндістан штаттарымен байланысы. 🔍Үндістан тарихы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық Үндістан провинциясы
Province of British India
Орталық провинциялар Британдық Үндістанның провинциясы болды. Ол Орталық Үндістандағы моғолдар мен маратхалардан бағындырылған аймақтарды қамтыды және қазіргі Madhya Pradesh, Chhattisgarh және Maharashtra штаттарының бөліктерін құрады. Нагпур негізгі қысқы астана болса, Пачмархи тұрақты жазғы демалыс орны қызметін атқарды. 1903 жылы Орталық провинциялар мен Берар провинциясы болып қайта құрылды. Орталық провинциялар 1861 жылы Саугор және Нербудда территориялары мен Нагпур провинциясының бірігуі арқылы құрылды. 1864 жылы Орталық Үндістан агенттігі басқарған Нимар ауданы қосылды. Бұл аймақ солтүстікте Бхопал және Рева мемлекеттерімен, шығыста Чота Нагпур және Калаханди мемлекеттерімен, оңтүстікте Хайдарабад және батыста Берар сияқты "жергілікті мемлекеттердің" теңізімен қоршалған болатын.
The Central Provinces was a province of British India. It comprised British conquests from the Mughals and Marathas in central India, and covered parts of present day Madhya Pradesh, Chhattisgarh and Maharashtra states. Nagpur was the primary winter capital while Pachmarhi served as the regular summer retreat. It became the Central Provinces and Berar in 1903. The Central Provinces was formed in 1861 by the merger of the Saugor and Nerbudda Territories and Nagpur Province. The district of Nimar which was administered by the Central India Agency was added in 1864. It was almost an island encircled by a sea of "native States" such as Bhopal State and Rewa State to the north, the Chota Nagpur States and Kalahandi State to the east, and the Nizam's territories of Hyderabad to the south and Berar to the west.
География
Орталық провинциялар теңізге шығу мүмкіншілігі жоқ, Үндістан субконтинентінің орталық бөлігіндегі тау жоталары, жазықтар және өзен аңғарларын қамтыды. Штаттың ең солтүстік бөлігі Бундельханд үстіртіне дейін созылып, оның солтүстікке ағатын өзендері Ямуна және Гангтың салалары болып табылады. Виндхья таулары шығыстан батысқа қарай созылып, Ганг-Ямуна бассейні мен провинцияның орталық және батыс бөлігін алып жатқан Нармада өзені бассейнінің арасындағы суайырық сызығын құрайды. Жоғарғы Нармада аңғары Махакошал аймағының орталығын құрайды. Джабалпур (бұрынғы Джабулпур) Жоғарғы Нармадада орналасқан және маңызды теміржол түйіні болған. Сатпура таулары Нармада аңғарын оңтүстіктегі Декан платосынан бөліп тұрады. Орталық провинциялар Деканның солтүстік-шығыс бөлігін қамтыды, оны Годавари өзенінің Вайнганга, Вардха және Индравати сияқты салалары суландырады. Олар шығысқа қарай Бенгал шығанағына құяды. Берардың бір бөлігі Тапти өзенінің жоғарғы алабында орналасқан, ол батысқа қарай Арабия теңізіне құяды. Декан платосындағы Орталық провинциялардың бөлігі Видарбха аймағын құрайды, оған провинцияның астанасы Нагпур кіреді. Штаттың шығыс бөлігі Чхаттисгархтың маңызды күріш өсіру аймағын құрайтын Маханади өзенінің жоғарғы алабында жатыр. Майкал таулары Нармада және Маханади өзендерінің бассейндерін бөліп тұрады. Чота Нагпур платосы провинцияның солтүстік-шығыс бұрышына дейін созылған.
The Central Provinces was landlocked, occupying the mountain ranges, plateaus, and river valleys in the centre of the Indian subcontinent. The northernmost portion of the state extended onto the Bundelkhand upland, whose northward flowing rivers are tributaries of the Yamuna and Ganges. The Vindhya Range runs east and west, forming the watershed between the Ganges Yamuna basin and the Narmada River basin, which occupies the center and west of the province, and flows westward to empty into the Arabian Sea. The upper Narmada valley forms the center of the Mahakoshal region. Jabalpur (formerly Jubbulpore) lay on the upper Narmada, and was an important railway junction. The Satpura Range divides the Narmada valley from the Deccan Plateau to the south. The Central Provinces included the northeastern portion of the Deccan, drained by tributaries of the Godavari River including the Wainganga, Wardha, and Indravati. These flow east towards the Bay of Bengal. A portion of Berar lay in the upper basin of the Tapti River, which drains westward into the Arabian Sea. The portion of the Central Provinces on the Deccan Plateau formed the Vidarbha region, which includes Nagpur, the capital of the province. The eastern portion of the state lay in the upper Mahanadi River basin, which forms fertile rice growing region of Chhattisgarh. The Maikal Range separates the basins of the Narmada and the Mahanadi. The Chota Nagpur Plateau extended into the northeast corner of the province.
Демография
Жалпы санақтар 1866, 1872, 1881, 1891 және 1901 жылдары өткізілді. 1866 жылы халық саны 9 миллионнан асты, ал 1872 жылы 9,25 миллионнан асты. 1869 жыл ашаршылық жыл болды. 1872, 1878 және 1879 жылдары шешек және холера эпидемиялары болды. 1881 жылы халық саны 11,5 миллионға, ал 1891 жылы шамамен 13 миллионға жетті. 1901 жылы халық саны 11 873 029 адамды құрады, бұл 1891 жылғы көрсеткіштен 800 000-ға кем. 1897 және 1900 жылдары жазғы муссон жаңбырларының жетіспеуі осы жылдары кең ауқымды егінсіздікке және зор ашаршылыққа әкелді, сондай-ақ он жылдық ішіндегі төрт жылда егіннің ішінара шығындары болды, ал он жылдың жетісінде холера эпидемиясы орын алды. Азаюдың бір бөлігі (сегізден бірінен төрттен біріне дейін) Ассамға және Үндістанның басқа провинцияларына эмиграциядан туындады.
General censuses were held in 1866, 1872, 1881, 1891 and 1901. The population in 1866 was over 9 million, and in 1872 over 9.25 million. 1869 was a famine year. There were epidemics of smallpox and cholera in 1872, 1878, and 1879. By 1881 the population had risen to 11.5 million, and by 1891 to nearly 13 million. The population in 1901 was 11,873,029, a reduction of 800,000 from 1891. The lack of summer monsoon rains in 1897 and 1900 led to widespread crop failures and huge famines in those years, and there were partial crop failures in four other years in the decade, with epidemics of cholera in seven of the ten years. A portion of the decrease (between one eighth and one quarter) was from emigration to Assam and other provinces of India.
Тілдік аймақтар
Орталық провинциялар екі ерекше тілдік аймақты қамтыды: Махакошаль, негізінен хинди тілінде сөйлейтін аудандардан тұрады, ал Видарбха, көбінесе, бірақ ең бастысы маратхи тілінде сөйлейтін аймақ болды. Тілдік аймақтарды бірлік ретінде толыққанды біріктіру мүмкін болмады. 1901 жылғы халық санағы бойынша, халықтың 6 111 000-ы (63 пайызы) хинди тілінің түрлерін, негізінен шатисгархи (27%), бундели (15%), багели (10%) және малви немесе раджастхани (5%) тілдерінде сөйледі. 2 107 000 (20%) адам маратхи тілінде сөйледі, бұл Варда, Нагпур, Чанда және Бхандара аудандарының басым тілі, сондай-ақ Нимар, Бетул, Чхиндвара және Балахат аудандарының оңтүстік бөліктерінде де қолданылды. Ория тілінде сөйлейтін адамдардың саны 1 600 000, немесе 13,5% құрады, бірақ 1905 жылы Самбалпур ауданы Бенгалияға қосылғаннан кейін ория тілінде сөйлейтін адамдардың саны 292 000-ға дейін азайды. 94 000 адам телугу тілінде сөйледі, олардың көп бөлігі Чанда ауданында тұрды. 730 000 дравид тілдерінде сөйлейтін адамдардың көпшілігі гонди тілінде, ал 60 000 адам корку тілінде сөйледі. 74 000 адам мунда тілдерінде сөйледі.
The central Provinces contained two distinct linguistic regions: Mahakoshal, consisting mainly of Hindi speaking districts, and Vidarbha, chiefly, but not exclusively, a Marathi speaking area. The linguistic regions could not be fully integrated as a unit. In the 1901 census, 6,111,000 (63% percent) of the population spoke variants of Hindi, chiefly Chhattisgarhi (27%), Bundeli (15%), Bagheli (10%) and Malvi or Rajasthani (5%). 2,107,000 (20%) spoke Marathi, the majority language of Wardha, Nagpur, Chanda, and Bhandara districts, and the southern portions of Nimar, Betul, Chhindwara, and Balaghat districts. Oriya speakers numbered 1,600,000, or 13.5%, but the transfer of Sambalpur District to Bengal in 1905 reduced the number of Oriya speakers to 292,000. There were 94,000 Telugu speakers, mostly in Chanda District. Of the 730,000 who spoke other Dravidian languages, the majority spoke Gondi, and 60,000 spoke Korku. 74,000 spoke Munda languages.
Саясат және әкімшілік
Орталық провинциялар 1861 жылдан 1920 жылға дейін бас комиссар басқарды. Әкімшілік тұрғысынан Орталық провинциялар төрт бөлімнен (Нербудда, Джуббулпур, Нагпур және Чхаттисгарх) тұрды, олар одан әрі 18 ауданға бөлінді. Чхаттисгархтан басқа әр бөлімде бес аудан болды, онда үш аудан болды. Берар Орталық провинциялардың бас комиссарының әкімшілік билігінде болды, бірақ жеке басқарылды. Орталық провинциялар сондай-ақ 15 княздық мемлекеттерді қамтыды, олардың аумағы 31 188 шаршы мильді құрады және 1901 жылы халық саны 1 631 140 адамды құрады, бұл жалпы халықтың шамамен 15% -ы. Ең ірісі – Бастар, ауданы 13 062 миль, ал ең кішісі – Сатки, ауданы 138 шаршы миль. Княздық мемлекеттер Чхаттисгарх бөлімінде орналасқан, Макрай Хошангабад ауданында болғаннан басқа.
The Central Provinces were administered from 1861 to 1920 by a chief commissioner. Administratively, the Central Provinces consisted of four divisions (Nerbudda, Jubbulpore, Nagpur, and Chhattisgarh), which were further divided into 18 districts five districts in each division except Chhattisgarh, which had three districts. Berar was under the administrative authority of the Chief Commissioner for the Central Provinces, but administered separately. The Central Provinces also contained 15 princely states, which accounted for 31,188 square miles and a population in 1901 of 1,631,140, approximately 15% of the total population. The largest was Bastar, with an area of 13,062 miles, and the smallest was Satki, with an area of 138 square miles. The princely states were in Chhattisgarh Division, except for Makrai, which was in Hoshangabad District.