Кіріспе

Хайден – Германия Федеративтік Республикасының Солтүстік Рейн-Вестфалия штатындағы Боркен ауданындағы муниципалитет. Ол Боркен қаласынан шамамен 5 км шығысқа қарай орналасқан. Оның ең маңызды символы – әйдіз тастар.

Орналасқан жері

Хайден Вестфалияның батысында, оңтүстікте Рур аймағына жақындасқан жерде орналасқан. Хайденнің солтүстігінде Таулар (Die Berge) жатыр. Хайденді көптеген орман айналып тұр.

Көршілес жерлер

Солтүстік жағынан Хайден Боркен қаласымен және Велен қаласымен, шығысынан Рекен муниципалитетімен шектеседі. Хайденнің оңтүстік шекарасы Дорстен қаласына дейін созылып, сонымен қатар Реклингаузен ауданымен де шектеседі.

Бөлім

Ресми түрде, Хайденде бөлімшелер жоқ. Дегенмен, Хайден қалалық елді мекенінен тыс шағын ауылдар бар. Бір жағынан, Оңтүстік теміржол көшесі бойында орналасқан шашыраңқы Leblich елді мекендеріне Buschausen, Leblich және Heiden кіреді, ал екінші жағынан, Nordick және Lammersfeld солтүстікте орналасқан.

Ерте тарих

Хайден ормандарының бірінде (Ухлен) шайтан тастарын (неміс тілінде Teufelssteine немесе төменгі неміс тілінде Düwelsteene) кездестіре аласыз. Бұл б.з.д. 3500-2800 жылдарға жататын неолиттік дольменнің қалдықтары. Бұл жергілікті аумақта адамдар қоныстанғандығының ең ерте дәлелі.

Қор/Атауы

Хайден Хегинк шаруашылығы ретінде құрылды. 870 жылы Хайден алғаш рет монастырьға сыйлық ретінде берілген жазбада еске алынған. Дамып, елді мекенге айналған кезде Хайденге Хайдион, Хайтен, Хетен және соңында Хайден деп те аталатын. Хайден атауының шығу тегі – Хайден аумағындағы табиғи ландшафт болып табылатын қырат (немісше Heideland). 1975 жылдан бері Хайден муниципалитет мәртебесіне ие.