Кіріспе

Краненбург – Германия Федеративтік Республикасының Солтүстік Рейн-Вестфалия жерінде орналасқан Клевес округінің қаласы және муниципалитеті. Ол Нидерланд шекарасына жақын, Нимвегеннің оңтүстік-шығысында және Клевестің батысында жатыр. 1992 жылдан бері Краненбург Нимвегенге жұмыспен жүретін азаматтардың қаласына айналды. Бұл ауыл әрдайым Нидерландтың Нимвеген қаласына бағытталған, ал жергілікті тіл 19 ғасырдың соңына дейін голланд тілі болған.

Орта ғасырлар

Алғашқы жазбалар Краненбургті 13 ғасырда Клеве бароны құрғанын көрсетеді. Бірінші қамал 1270 жылы, ал алғашқы шіркеу бірнеше жылдан кейін Дитрихс Люф фон Клеве († 1277) салған. 1294 жылы елді мекен қала мәртебесіне ие болды. 1308 жылы "Ғажайып Үштік" ("Wundertätige Dreifaltigkeit") табылып, Краненбургті қастерлі қасиетті орынға айналдырды. Аңыз бойынша, бір аяқты дін қызметкері шіркеуден кейін орманға кіргенде, оған құдайлық аян келді. Киелі Рухтың күшіне тәнті болған дін қызметкері бір ағаш астында ұйықтап қалды. Ертесіне оянғанда, Құдай оған екі қосымша аяқ сыйлағанын көрді. Ол ұйықтаған ағаш орнында қазір Ғажайып Үштік тұр, ол үш аяқты дін қызметкерінің естелігі ретінде сақталған. 1370 жылы Ланд Краненбург округі қайтадан фон Клеве әулетінің иелігіне өтті, бұрын ол Герхард I рыцарь, Хорн және Верт, Первейс, Герлаер иелеріне, содан кейін оның ұлы, епископ Дитрихке жалға берілген болатын. Осы кезеңде қала алғашқы нығайтылған қорғауларын алды. 15 ғасырдың соңында жаңа қамал, 2 қақпасы бар мықты тас бекіністер және белгісіз саны мұнаралар салынды. Бұл мұнаралардың ең оңтүстігі қаланың жел тегірмені (Stadtwindmühle) қызметін атқарды. Қала 15 ғасырдың бірінші жартысында ең гүлденген кезеңін басынан өткерді, нәтижесінде үлкен готикалық Санкт-Петер-унд-Пауль шіркеуі бой көтерді. 1436 жылы Сент-Мартинс монастыры Цыффликтен Краненбургке көшірілді, ал 1445/46 жылдары Краненбургтегі Катариненхоф августиндік әйелдер монастыры құрылды, ол Краненбург Мюленстрассада Сион тауының Клевер монастырының (Schwesternhauses vom Berg Sion) қосымша бөлімшесі ретінде ашылды. 1450 жылдан бері Мюнстер соборының басшылығында жаңа князь-епископқа байланысты қақтығыстардың күшеюінен кейін, 1457 жылы Краненбургта Краненбург шартына қол қойылып, Пфальц-Симмерннің Иоанн II жаңа князь-епископ болып тағайындалды.

Ерте қайта өрлеу дәуірі

Көптеген қалалық өрттер мен су тасқындары Краненбургтің орта ғасырлардағы гүлденуін төмендетті. 1609 жылы Юлих-Клеве-Бергишен герцогтығының мұрагерлік әулетінің аяқталуымен Краненбург графтығы мен Клеве герцогтығы Бранденбург-Пруссияның иелігіне өтті. 1675 жылы Бранденбург курфюрсті Фридрих Вильгельм (16 ақпан 1620 – 29 сәуір 1688) Краненбургті өзінің жеке дәрігері Арнольд Фейге сыйлады. 1678 жылы ол қайтыс болғаннан кейін Краненбург Бранденбург-Пруссия әулетінің иелігіне қайта оралды. Шамамен 1650 жылы Краненбургте "реформаланған қауымдастық" құрылды және 1723 жылы кішкентай шіркеу салынды. Тарихи қала әкімшілігі 1789 жылы өрттен толығымен қирады. 1800 жылы бұрынғы уақытта бұзылған қала қақпалары бұзылды.

19 және 20 ғасырлар

Наполеон соғыстары мен одан кейінгі француз оккупациясы кезінде Краненбург Роер департаментінің құрамындағы жеке кантон болып, Наполеон империясының ең солтүстік нүктесіне айналды. Сонымен бірге, ол қала құқықтарынан айырылды. 1802 жылы Сент-Мартин ордені мен Сент-Кетерина монастыры секулярланды. Вена конгресінен кейін Краненбург, Нюттерден және Фразель-Шоттайд округтері Краненбург қауымын (Bürgermeisterei) құрады. Кейін, 1936 жылы бұрын Кесселге қарасты Графвеген Краненбург әкімшілік бірлестігіне қосылды. Краненбург 20 ғасырдың соңына дейін негізінен ауыл шаруашылығымен айналысатын қауым болып қала берді.

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Краненбург

1944-1945 жылдардың қысында Краненбург қаласы қаһарлы шайқастың ортасында қалды. Жақын орналасқан Клевер Райхсвальд орманы мен қазіргі Краненбург ауылының төңірегінде Рейнхсвальд шайқасы деп белгілі болған Veritable операциясы жүргізілді. 1945 жылдың 8 ақпанынан 11 наурызына дейін өткен Veritable операциясы, генерал Дуайт Эйзенхауэрдің Рейн өзенінің батыс жағалауын басып алу, Рур аймағының өнеркәсіптік аймағын жаулау және соңында Берлинге шабуыл жасау стратегиясының бір бөлігі болды. Алғашқыда Valediction деп аталған Veritable операциясы 1945 жылдың қаңтар айының басында орындалуы жоспарланған еді. Veritable операциясы 8 ақпанда басталғаннан кейін бір күн өткен соң, неміс әскері ең ірі Роер бөгетінің қақпаларын жарып, суды аңғарға құйды. Олар келесі күні Роер және Урфт өзендеріндегі жоғары орналасқан бөгеттерді де жарып, су тасқынына себеп болды. Өзеннің деңгейі сағатына екі футқа көтеріліп, Meuse өзеніне дейінгі аңғар шамамен екі апта бойы су астында қалды.