Пандан тұқымдасы: тропикалық және субтропикалық өсімдіктер отбасысы
Pandanaceae
Pandanaceae – тропикалық және субтропикалық өсімдіктер отбасы. 982 түрі бар, тамақ көзі ретінде қолданылады. Эволюциясы кейінгі бор кезеңіне дейін жетеді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Pandanaceae – Ежелгі әлемнің тропиктері мен субтропиктерінде, Батыс Африкадан Тынық мұхиты арқылы таралған гүлді өсімдіктер тұқымдасы. Оған бес туысқа жататын 982 белгілі түр кіреді, олардың ішінде Pandanus туысы ең маңыздысы болып табылады, ал Pandanus amaryllifolius және karuka (Pandanus julianettii) сияқты түрлер маңызды тағамдық көздер болып саналады. Бұл тұқымдас, шамамен, соңғы бор дәуірінде пайда болған болуы мүмкін.
Family of flowering plants native to the tropics and subtropics of the Old World
Pandanaceae is a family of flowering plants native to the tropics and subtropics of the Old World, from West Africa through the Pacific. It contains 982 known species in five genera, of which the type genus, Pandanus, is the most important, with species like Pandanus amaryllifolius and karuka (Pandanus julianettii) being important sources of food. The family likely originated during the Late Cretaceous.
Сипаттамалары
Пандана тұқымдасына ағаштар, бұталар, лианалар, жүзімдер, эпифиттер және көп жылдық шөптер кіреді. Сабақтары қарапайым немесе екіге бөлінетін тармақты болуы мүмкін, сондай-ақ әуедегі тірек тамырлары да болуы мүмкін. Сабақтарында жапырақ іздері анық көрінеді. Жапырақтары өте ұзын және тар, қабықша тәрізді, қарапайым, бөлінбеген, параллель тамырлары бар; жапырақ шеттері мен артқы жағындағы орталық тамырлары көбінесе тікенді болады. Өсімдіктер екі жынысты. Гүлшоғырлары гүлдің ұшында шоғыр, масақ немесе шатырша тәрізді болады, олардың астында гүлқалқаншалары орналасқан, олар жарқын түсті болуы мүмкін. Гүлдері өте кішкентай, гүл қабықшалары жоқ. Аталық гүлдерде бос немесе біріккен жіпшелері бар көптеген тоқпантар болады. Аналық гүлдерде жоғары орналасқан жұмыртқалық жасушасы бар, әдетте, сақина тәрізді көптеген карпельдерден тұрады, бірақ олар карпельдер қатарына немесе жалғыз карпельге дейін қысқартылуы мүмкін. Жемістері жидек немесе тасжеміс болып келеді. Pandanaceae бес туысты қамтиды: Benstonea, Freycinetia, Martellidendron, Pandanus және Sararanga. Martellidendron бұрын Pandanus туысының кіші туысы саналған, бірақ ДНК тізбектеу нәтижесінде жеке туыс ретінде танылды.
Pandanaceae includes trees, shrubs, lianas, vines, epiphytes, and perennial herbs. Stems may be simple or bifurcately branched, and may have aerial prop roots. The stems bear prominent leaf scars. The leaves are very long and narrow, sheathing, simple, undivided, with parallel veins; the leaf margins and abaxial midribs are often prickly. The plants are dioecious. The inflorescences are terminally borne racemes, spikes or umbels, with subtended spathes, which may be brightly colored. The flowers are minute and lack perianths. Male flowers contain numerous stamens with free or fused filaments. Female flowers have a superior ovary, usually of many carpels in a ring, but may be reduced to a row of carpels or a single carpel. Fruits are berries or drupes,
Pandanaceae includes five genera: Benstonea, Freycinetia, Martellidendron, Pandanus, and Sararanga. and Martellidendron were formerly considered subgenera of Pandanus, but were recognized as distinct genera based on DNA sequencing.
Қолданылуы
Пандустың кейбір түрлері төсеніш жасауға (мысалы, Орталық Африкада) немесе тағамдық өнімдерге (мысалы, хоштандыру үшін жапырақтары, немесе Оңтүстік-Шығыс Азияда жемістері) қолданылады.
Particular species of Pandanus are used to make mats (e. g. Central Africa) or in food products (e. g. leaves as flavoring, or fruit in Southeast Asia).