Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Пауло Эваристо Арнс (; 14 қыркүйек 1921 – 14 желтоқсан 2016) – Бразилия католик шіркеуінің жоғары лауазымды дін қызметкері, Рим папасы Пауль VI оны кардинал және Сан-Паулу архиепискобы етіп тағайындады, ал кейін кардинал протоприст болды. Оның қызметі жиырма жылдық академиялық еңбекпен басталды, бірақ Сан-Паулу архиепископтығына жауапкершілік жүктелгенде, Бразилияның әскери диктатурасына және оның түрмелердегі азаптауларға қарсы тұрды, сондай-ақ кедейлердің құқығын қорғады және азаттық теологиясын жақтады. Өмірінің соңғы жылдарында ол Рим папасы Иоанн Павел II-нің Рим Куриясы арқылы Католик шіркеуін басқаруын ашық сынады және дін қызметкерлерінің бойжетіңдігі және басқа мәселелер бойынша оның ілімдеріне күдік келтірді.
Paulo Evaristo Arns OFM (; 14 September 1921 – 14 December 2016) was a Brazilian prelate of the Catholic Church, who was made a cardinal and the Archbishop of São Paulo by Pope Paul VI, and later became cardinal protopriest. His ministry began with a twenty year academic career, but when charged with responsibility for the Sao Paulo Archdiocese he proved a relentless opponent of Brazil's military dictatorship and its use of torture as well as an advocate for the poor and a vocal defender of liberation theology. In his later years he openly criticized the way Pope John Paul II governed the Catholic Church through the Roman Curia and questioned his teaching on priestly celibacy and other issues.
Ерте өмір және білім
Пауло Штайнер Арнс неміс иммигранттары Габриэль және Хелана (құрметті есімі Штайнер) Арнстың он үш баласының бесіншісі болып дүниеге келді. Оның үш әпкесі кейін монахқа айналып, бір інісі францискан болды. Оның әпкесі Зильда Арнс Нойман, бразилиялық епископтардың балалар комиссиясын құрған педиатр, 2010 жылғы Гаитидегі жер сілкінісінде қаза тапты. 1943 жылдың 10 желтоқсанында Арнс францискандар қатарына қосылды; 1945 жылдың 30 қарашасында дін қызметкері болып тағайындалды. 1941 жылдан 1943 жылға дейін Арнс Куритибада философияны, ал 1944 жылдан 1947 жылға дейін Петрополисте теологияны оқыды. Содан кейін ол Париждегі Сорбоннаға барып, әдебиет, латын, грек, сирия тілдерін және ежелгі тарихты зерттеді. 1946 жылы классикалық тілдер бойынша докторлық диссертациясын қорғады. Арнс кейіннен Сорбоннаға 1950 жылы әдебиет докторы дәрежесін алу үшін оралды, "La technique du livre d'après Saint Jérome" тақырыбында диссертация жазды.
Paulo Steiner Arns was born as the fifth of thirteen children of the German immigrants Gabriel and Helana (née Steiner) Arns. Three of his sisters would later become nuns and one of his brothers a Franciscan. One of his sisters, Zilda Arns Neumann, a pediatrician who founded the Brazilian bishops' children's commission, was killed in the 2010 Haiti earthquake. On 10 December 1943, Arns joined the Franciscans; he was ordained a priest on 30 November 1945. From 1941 to 1943 Arns studied philosophy in Curitiba and then theology from 1944 to 1947 in Petrópolis. Then he attended the Sorbonne in Paris studying literature, Latin, Greek, Syriac at the Ecole Pratique des Hautes Etudes, and ancient history. He graduated with a doctorate in classical languages in 1946. Arns later returned to the Sorbonne to study for a Doctor of Letters which he obtained in 1950, writing a dissertation titled "La technique du livre d'après Saint Jérome".
Епископ пен кардинал
Папа Павел VI 1966 жылғы 2 мамырда Арнсты Респектаның титулярлық епископы және Сан-Паулудың көмекші епископы деп тағайындады. Оны 1966 жылғы 3 шілдеде кардинал Аньело Росси киелі рухта шолуға ие болды. Сол папа оны 1970 жылғы 22 қазанда Сан-Паулу архиепискобы етіп тағайындады және 1 қарашада қызметке орналастырды. 1973 жылы ол өзінің паркінде орналасқан епископ сарайын сатты. Оны екі нәрсе қорқытты: электр энергиясы үшін үлкен есептер және оның қажеттіліктерін қамтамасыз етуге 25 бауырлас пен қарындас тағайындалған. Ол сатудан түскен ақшаны фавелалардағы әлеуметтік орталық құруға жұмсады. Әпкесі доктор Зилдамен бірге Бразилияның Ұлттық епископтар конференциясының әлеуметтік әрекеттер органы – Pastoral da Criança (Балаларға пасторлық қызмет көрсету) ұйымын құрды. 1973 жылғы 5 наурыздағы консисторияда Папа Павел VI оны Виа Тусколанадағы Сант-Антонио да Падованың кардинал діни қызметкері етіп тағайындады. 1978 жылы Иоанн Павел I және Иоанн Павел II папаларын сайлаған екі конклавқа кардинал-сайлаушы ретінде қатысты. 1980 жылдардың ортасында Арнстың діни шақыруларды дамыту бағдарламалары Ватикан билігінің назарына түсіп, оның бостандық теологиясымен байланысы бар деген күдік туды. Семинариялар он бір шағын қауымдастықта, жеті-сегіз адамнан тұратын және әр топ негізгі қауымдастықпен байланысты болды. Семинариялар діни қызметкерлерді даярлау кезінде отбасыларына көмектесу үшін сондай-ақ жұмыс істейтін. Сенім доктринасы жөніндегі Конгрегацияның (CDF) басшысы кардинал Иосиф Ратцингер, консервативті көзқарастарымен танымал Кельн кардиналы Иосиф Хёффнерді тергеу жүргізуге тағайындады. Бразилияда ол Сан-Паулу бағдарламасын мақтап, бірақ CDF-ке көбінесе жағымсыз есеп берді. 1989 жылы Арнс Куба революциясының 30 жылдығына орай Фидель Кастроға хат жолдады. Ол Кубаның әлеуметтік әділет саласындағы жетістіктерін мақтап, «Христиандық сенім революцияның жетістіктерінде Құдайдың патшалығының белгілерін көреді. Сіз күнделікті менің дұғаларымдасыз және Әкеден сіздерге елдеріңіздің тағдырын басқаруға мәңгілік инабат берсін деп тілеймін» деп жазды. Саяси және теологиялық консерваторлар, соның ішінде Рио-де-Жанейро кардиналы Эухенио Салес, Кастроның билігін қолдау ретінде түсіндірген нәрсеге наразылық білдірді. Азат ету теологиясы қозғалысының жетекші тұлғасы Леонардо Бофф Арнсты қорғап, былай деді: «Куба аштыққа қарсы революция жасап, жезөкшелік, сауатсыздық және кедейлікті жойды. Дом Пауло [Арнс] социалист емес, кедейлер мен қысымға ұшырағандардың адамы». Арнс хаттың Кастромен жүргізіліп жатқан әңгімелердің бір бөлігі екенін және ол диктатураға қарсы екенін айтты.
Pope Paul VI named Arns titular bishop of Respecta and auxiliary bishop of São Paulo on 2 May 1966. He was consecrated on 3 July 1966 by Cardinal Agnelo Rossi. The same pope appointed him Archbishop of São Paulo on 22 October 1970 and he was installed on 1 November. In 1973 he sold the episcopal palace, a mansion standing in its own park. Two things horrified him: the massive electricity bills and the staff of 25 sisters and brothers assigned to look after his needs. He used the money from the sale to build a social station in the favelas. With his sister Dr. Zilda, he founded Pastoral da Criança (Pastoral Care for Children), an organ for social action of the National Conference of Bishops of Brazil. In the consistory of 5 March 1973, Pope Paul VI made him Cardinal Priest of Sant'Antonio da Padova in Via Tuscolana. He participated as a cardinal elector in the two conclaves of 1978 that elected Popes John Paul I and John Paul II. In the mid 1980s, Arns' programs for the development of priestly vocations came under fire from Vatican authorities that suspected its ties to liberation theology. The seminarians lived in eleven small communities of seven or eight and each group was tied to a base community. The seminaries also held secular jobs in order to provide support to their families during their priestly formation. Cardinal Joseph Ratzinger, head of the Congregation for the Doctrine of the Faith (CDF), appointed Cardinal Joseph Höffner of Cologne, known for his conservative positions, to conduct an investigation. In Brazil he praised the São Paulo program, but submitted a largely negative report to the CDF. In 1989, Arns sent a letter to Fidel Castro on the 30th anniversary of the Cuban Revolution. He praised Cuba's record on social justice and wrote that "Christian faith discovers in the achievements of the revolution signs of the kingdom of God You are present daily in my prayers, and I ask the Father that he always concede you the grace of guiding the destinies of your country." Political and theological conservatives, including Cardinal Eugenio Sales of Rio de Janeiro, protested what they interpreted as support for Castro's continued rule. Leonardo Boff, the foremost figure in the liberation theology movement, defended Arns, saying: "Cuba carried out a revolution against hunger by ending prostitution, illiteracy and misery. Dom Paulo [Arns] is not a socialist, but a man of the poor and the oppressed." Arns said the letter was part of an ongoing dialogue with Castro and that he opposed dictatorship.
Діннің басқаруы
1978 жылы Пауль VI қайтыс болғанға дейін Арнс онымен бірге Сан-Паулу архиепископтығын бөлу жоспары бойынша жұмыс істеді. Бұл жоспар тәуелсіз епископтар бағыныстылығындағы епархияларды құруды көздеген, олар қаржылық және институционалдық ресурстарды, сондай-ақ ортақ пасторлық жоспарды бір-бірімен және архиепископтықпен бөлісетін еді. Ол былай деді: «Мен сұрағанның бәрі ескерілмеді, дәстүрлі бағыт үстемдік құрды. Біз метрополия аймақтарындағы пасторлық қызметті басқаша ұйымдастыруды қалағанбыз, бірақ Рим Куриясы бұл мәселені басқа да мәселелер сияқты қарап, назар бөлмеді. Осылай істелгендіктен, Сан-Паулудағы шіркеу 10 есе аз нәтиже алу үшін 10 есе көп қаржы жұмсауда». Сан-Паулу архиепискобы лауазымынан 75 жасқа толғандықтан кетуге бірнеше күн қалғанда, Арнс бразилиялық газетке берген сұхбатында Рим папасы Иоанн Павел II-ге Рим Куриясына, католик шіркеуінің орталық басқармасына, тым көп еркіндік бергенін айтқанын жеткізді. Папа оған: «Сен жаңылысыпсың. Курия – Папа» деп жауап берген, ал ол бұған күшті қарсылық білдірген. Ол сұхбаттасушыға: «Менің ойымша, шіркеуті Курия басқарып отыр» деп түсіндірді.
Before Paul VI died in 1978, Arns worked with him on a plan for the division of the Archdiocese of São Paulo. It would have established subordinate dioceses under independent bishops who would share financial and institutional resources and a common pastoral plan with each other and the archdiocese. He said: "everything I asked for was disregarded and the traditionalist line prevailed. It was our wish that a different way of dealing with pastoral activities in the metropolitan regions be adopted, but the Roman Curia, treating this just as any other matter, paid no heed for it. Because of the way it was done, the church in São Paulo is spending 10 times more in order to produce results which are 10 times smaller". Just days before submitting his resignation as Archbishop of São Paulo, as he was required to when he turned 75, Arns told a Brazilian newspaper that he had told Pope John Paul II that he allowed the Roman Curia, the central administration of the Catholic Church, "too free a rein". He said the pope had replied "You are mistaken. The curia is the pope" and that he in turn had strongly disagreed. He explained to his interviewer: "My impression is that the curia is governing the church."
Бостандық теологиясы
1968 жылы Колумбияның Медельин қаласында өткен Латын Америкасы епископтарының конференциясына қатысып, ол азаттық теологиясының негізгі қағидасын – "кедейлерге басымдық беру" принципін қолдады. 1984 жылы ол Римдегі басқа бразилиялық дінбасыларымен бірге, азаттық теологиясы қозғалысының жетекші тұлғасы және Арнстың бұрынғы шәкірті, теолог Леонардо Боффты, сенім туралы доктрина жөніндегі Конгрегация төрағасы, кардинал Джозеф Ратцингер (кейіннен Папа Бенедикт XVI) тексерген кезде болды. Боффтың айтуынша, Ватиканның тергеу нысаны Бразилиядағы шіркеудің өзі және кедейлердің мүддесі үшін оның атқаратын қызметі болған. Арнс Боффтың тексеруінің ешқандай "бағынуға" әкелмейтінін болжады, себебі "кедейлерді азат ету – адамдық қадір-қасиетке негізделген мұрат. Азат ету туралы хабар христиан дінінің орталық ойы болып табылады". Бір тарихшы бұл оқиғаны "теологияның түсініксіз мағыналарын зерттеу емес, Бразилиядағы шіркеутің болашағы туралы пікір алмасу" деп сипаттады. Арнс пен Форталеза кардиналы Алоисио Луршейдер Ратцингер мен Боффтың төрт сағаттық кездесуінің бір бөлігіне қосылды, өйткені олардың бүкіл кездесуге қатысу туралы өтініші қабылданбады. Арнс Боффқа әділетсіздік жасалғанын көрсететін дәлел ретінде Рим Куриясынан келген хаттарды ұсынды. Арнс әрқашан қанаушылар мен кедейлерге басымдық беруге негізделген, базалық қауымдар қозғалысының дамуын ынталандырды. Ол Сан-Паулудағы діни ұйымдарды өз күштерін қаланың орталық аймандарындағы орта тап мектептері мен ауруханаларынан, қала шеткері тұратын миллиондаған шеттенген адамдарға аударуға шақырды. Католиктердің белгілі күндері ет жемеу қажеттігі туралы талапқа қатысты, Арнс кедейлерге: "Егер олар ет жеуге мүмкіндік тапса, бұл сирек кездесетін жағдай, олар оны жеуі керек және осы күнді белгілеу үшін жақсылық жасауы керек, себебі ет жемеудің мәні жоқ" деді. Ол өзінің позициясын былай қорғады: "Канон заңдары маған адамдарды оразадан толық босатуға құқық береді; ешқандай мәселе жоқ".
In 1968, attending the Conference of Latin American Bishops in Medellín, Colombia, he endorsed the fundamental principle of liberation theology, the "preferential option for the poor". In 1984, he joined other Brazilian prelates in Rome when theologian Leonardo Boff, the foremost figure in the liberation theology movement and a former student of Arns, was examined by Cardinal Joseph Ratzinger (later Pope Benedict XVI), head of the Congregation for the Doctrine of the Faith. Boff said that he thought he was not actually the target of the Vatican investigation as much as the entire church in Brazil and its activism on behalf of the poor. Arns predicted that Boff's examination would produce no "surrender" because "The liberation of the poor is an aspiration rooted in human dignity. The message of liberation is central to Christianity." One historian described it as "not an exercise in abstruse theological semantics but a debate over the future of the Church in Brazil." Arns and Cardinal Aloisio Lorscheider of Fortaleza joined Ratzinger and Boff for part of their four hour meeting, after being denied their request to attend the entire meeting. Arns produced letters from the Roman Curia that he believed were evidence that Boff was treated unfairly. Arns always encouraged the development of the base community movement that derived from commitment to a preferential option for the oppressed and the poor. He encouraged religious orders in São Paulo to transfer their energies from middle class schools and hospitals in central areas of the city to the millions of marginalised people living on the periphery. With respect to the requirement that Catholics practice abstinence on certain days, that is, refrain from eating meat, Arns told the poor that on such a day "if they can find meat to eat, which is rare, they should eat it, and do some good work to mark the day, because not eating meat is not the point." He defended his position by saying that "Canon law gives me full power to dispense people from abstinence; there is no problem."
Бразилиялық диктатура
1964 жылдан 1985 жылға дейін Бразилияда әскери үкімет билік жүргізді. Арнстың сол үкіметтің адам құқықтарын бұзуына қарсы талмай күресі оны Бразилияда кең танымал етті. Диктатура жылдары ол саяси тұтқындарды аралап, әскерилердің зұлсалына қарсы айқын сөздер айтты. Арнс архиепископ болғаннан кейін көп ұзамай полиция жас діни қызметкердің үйін тінту жасап, жұмысшылардың жалақысын арттыру науқаны ұйымдастырғаны үшін тұтқындады. Арнс түрмедегі діни қызметкермен кездесуге мүмкіндік алмағанда, архиепископтық радиостанциясы мен газеті арқылы бұл оқиғаны жариялады. Ол әрбір шіркеу есігіне діни қызметкердің тұтқындалуы мен азапталуының сипаттамасын іліп қойды. Латын Америкасы бойынша "National Catholic Reporter" газетінің тілшісі бұл оқиғаны "архиепископ пен әскерилер арасындағы ашық соғыстың" басталуы деп баялады. Архиепископ Хельдер Камара Олинда мен Ресифеде саясатқа тікелей араласқанмен, Арнс режимге қарсы тұрды, бірақ саяси бейтараптығын сақтап, архиепископ ретіндегі аз ғана уақыты мен ғылыми біліміне қайшы келетін кескілесімді сын айтты. Арнс азаптауларға қарсы ұзақ жылға созылған науқанды бастады және Бразилия епископтарының конференциясы үшін басымдыққа айналдырды. 1975 жылы үкімет цензурасы Арнстың наразылық білдіру мүмкіндігін шектеді, архиепископтық апталық газеті "O São Paulo" -да оның пікірлерін жариялауға рұқсат бермеді. Ол былай деп жазды: "Тек өткен апта ғана Сан-Паулуда бірнеше азаптау оқиғалары болды. Көптеген адамдар тұтқындалды, беттеріне капюшон кигізіліп, ұзақ уақыт бойы байланыссыз ұсталып тұр. Бразилияда қарапайым және саяси тұтқындардан жауап алу үшін заманауи техникаларды қолдана отырып, жүйелі азаптаулар енгізілді." Билік архиепископтық радиостанциясының бір жыл бойы хабар таратуына тыйым салды. Журналист Владимир Герцог түрмеде қайтыс болғанда, билік оның өлімін өзіне-өзі қол жұмсау деп мәлімдегенде, Арнс экуменикалық жобаны өткізіп, Герцогтың өліміне басқаша сипаттама берді: "Қанға қол тигізгендер қарғысқа ұшырайды. "Өлтірме!" Архиепископтықтың барлық шіркеулерінде келесі аптада оқылған хабарда былай делінген: "Күдіктілерді тергеу кезінде физикалық, психологиялық немесе рухани азаптау әдістерін қолдану заңсыз, әсіресе, олар мүгедектікке дейін және тіпті өлімге жеткізілген жағдайларда, қазір болып жатқандай." Арнс Бразилия түрмелеріндегі азаптауларды құжаттауға бағытталған құпия жұмысты қолдады, ол елден шығарылып, кейін 1985 жылы "Brasil: Nunca Mais" (Бразилия: Ешқашан қайталанба) деген атпен жарияланды. Ол саяси тұтқындарды азаптаудың дәлелі ретінде сот отырыстарының стенограммаларын, атауларын, күндерін және әдістер мен құралдардың егжей-тегжейлі сипаттамаларын пайдаланды. Әскери үкіметтің саяси қарсыластарын азаптау туралы мәліметтерді қамтитын, көлемді тергеу құжаты, ол негізінен құпия түрде құрастырылды және істі құру үшін әскери соттардың стенограммаларын пайдаланды.
A military government ruled Brazil from 1964 to 1985. Arns' tireless campaigning against that government's human rights abuses made him a popular figure in Brazil. During the dictatorship he visited political prisoners and spoke out against the abuses of the military. Not long after Arns became Archbishop, police raided the home of a young priest and arrested him for organizing a campaign for increased wages for workers. When Arns was denied access to the imprisoned priest, he denounced the arrest on the Archdiocese's radio station and in its newspaper. He had a description of the priest's arrest and torture posted at the door of every church. The Latin American correspondent for the National Catholic Reporter described this as the beginning of "an open war between the archdiocese and the military." While his colleague Archbishop Helder Camara of Olinda and Recife had long played a direct role in politics, Arns opposed the regime while maintaining an apolitical posture, but with an uncompromising criticism that belied his short time as archbishop and his scholarly background. Arns initiated a years long campaign against torture and made it a priority pursued by the Brazilian Conference of Bishops. In 1975 the regime's censors at times restricted Arns's ability to protest by refusing permission to print his views in the archdiocesan weekly newspaper, O São Paulo. He had written: "Even last week, a number of cases of torture took place in São Paulo. A number of persons were arrested, hooded and are kept incommunicado for a long time Systematic torture has been instituted in Brazil with modern techniques to obtain confessions from ordinary as well as political prisoners." Authorities did not allow the archdiocesan radio station to broadcast for a year. When authorities called the death of journalist Vladimir Herzog in prison a suicide, Arns led an ecumenical memorial service and characterized Herzog's death differently, saying "Those who stain their hands with blood are damned. Thou shalt not kill." A message the next week read in all the churches of the archdiocese said: "It is not lawful during interrogation of suspects to use methods of physical, psychological or moral torture, above all when taken to the limits of mutilation and even to death, as has been happening." Arns supported the underground effort to document torture in Barzil's prison that, when smuggled out of the country, was published years later as Brasil: Nunca Mais (Brazil: Never Again) in 1985. It used trial transcripts as evidence of the torture of political prisoners, including names and dates and detailed descriptions of methods and equipment. A voluminous investigative document that chronicled the military government’s torture of political opponents, it was compiled largely in secret and used military trial transcripts to build its case.
Зейнеткерлік және өлім
Папа Иоанн Павел II 1998 жылдың 15 сәуірінде кардинал Арнстың отставкасын қабылдады. Ол 80 жастан асқандықтан, 2005 жылы Бенедикт XVI-ны сайлаған конклавқа қатыспады. 2002 жылы Арнс АҚШ президенті Джордж Бушты 11 қыркүйек шабуылдарынан кейін халықаралық ынтымақтастыққа қатысты ұстанымы үшін сынады. Ол: «Президент Біріккен Ұлттар Ұйымына барлығының пікірін сұрауға бармады. Ол әлемнің ең маңызды үкіметтеріне жалғыз өзі барды. Мен мұны әлемдік сезімталдықтың жетіспеушілігі деп ойладым» деді. Ол Ауғанстандағы соғысты да айыптады, оны «бір немесе екі, үш немесе он адам жауапты болған кезде, бір ұлтқа қарсы соғыс» деп сипаттады. Сондай-ақ 2002 жылы ол діни қызметкерлердің салтбастылығына қатысты шіркеу ұстанымымен ашық түрде келіспеген шіркеудің жоғары дәрежелі мүшелерінің бірі болды, оны қажетсіз, Киелі кітапта негізі жоқ ереже деп мәлімдеді. Ол Папа Иоанн Павел II-ді осы мәселе бойынша пікір-таласты тыйым салғаны үшін сынады. 2005 жылдың сәуірінде Папа Иоанн Павел II-нің қайтысы мен Папа Бенедикт XVI-ның сайлануы арасындағы кезеңде Арнс бұрынғы папаның қызметі мен Сан-Паулу архиепископы ретіндегі жылдарына баға беріп, кең ауқымды сұхбат берді. АИТС-тің таралуын болдырмау үшін презервативтерді қолдануға қарсы шіркеу позициясы туралы сұраққа ол: «Мен Папаның шешіміне қарсы бола алмаймын. Егер бұл менің шешімім болса, мен өлімге қарсы, өмір үшін болар едім. Презервативтерді қолдануды сексуалдық еркіндікке жол беру деп түсіндіруге болмайды» деді. Ол Курияны шіркеу ішіндегі пікірлердің алуан түрлілігін қолдамағаны және экуменикалық көзқарасқа ие болмағаны үшін сынады. 2015 жылдың 23 шілдесінде кардинал Уильям Уэйкфилд Баумның қайтысынан кейін Арнс Папа Павел VI көтерген соңғы кардинал атанды. (Жозеф Ратцингер сол кезде әлі тірі болғанымен, оның Кардиналдар коллегиясының құрамына кіруі 2005 жылы Папа Бенедикт XVI болып сайланғанда аяқталды.) efn|Папа-эмерит Бенедикт XVI, сондай-ақ Павел VI-мен кардинал етілген, әлі тірі болды, бірақ енді кардинал емес. Оның табыты 16 желтоқсанда Сан-Паулу соборының криптасына әкелінді, қауым қолдау көрсетіп, «viva Dom Paulo» және «батыл бол!» әндерін шырқады.
Pope John Paul II accepted Cardinal Arns' resignation on 15 April 1998. Since he was past the age of 80, he did not participate in the conclave of 2005 that elected Pope Benedict XVI. In 2002, Arns criticised U. S. President George W. Bush for his approach to international cooperation in the aftermath of the September 11 attacks, noting that "the president did not go to the United Nations to seek the opinion of everyone. He went alone to the most important governments of the world. I felt this showed a lack of world sensitivity." He condemned the war in Afghanistan as well, describing it as "a war against a nation when one man or two or three or 10 are responsible." Also in 2002, he became one of the highest ranking members of the church to express public disagreement with the church position of clerical celibacy, claiming it was an unnecessary rule without Biblical basis. He criticised Pope John Paul II for prohibiting debate on the subject. In April 2005, during the interregnum between the death of Pope John Paul II and the election of Pope Benedict XVI, Arns gave a wide ranging interview assessing the former's papacy and his own years as Archbishop of Sao Paulo. Asked about Church opposition to the use of condoms to prevents the spread of AIDS, he said: "I cannot be against a decision of the pope's. If it were my decision I would be against death and for life. The use of the condoms should not be interpreted as a liberalisation of sex." He criticised the Curia for not promoting diversity of opinion within the Church and for lacking an ecumenical attitude. Upon the death of Cardinal William Wakefield Baum on 23 July 2015, Arns became the last surviving cardinal elevated by Pope Paul VI. (Though Joseph Ratzinger was then also still living, his membership in the College of Cardinals had ended upon his election in 2005 as Pope Benedict XVI.). efn|Pope emeritus Benedict XVI, also created a cardinal by Paul VI, was still alive but no longer a cardinal. His coffin was carried into the crypt of São Paulo Cathedral on 16 December as the congregation applauded and took up the chants "viva Dom Paulo" and "courage".