Кіріспе

Дуппи – африкалық текті сөз, Кариб теңізіндегі Багам аралдары, Барбадос және Ямайка сияқты түрлі аралдарда қолданылады, мағынасы – әруақ немесе рух. Бұл сөз кейде "дуффи" деп те жазылады. Ол жекеше де, көпше де болуы мүмкін. Кариб халықтық әңгімелерінің көп бөлігі дуппи айналысында құрылған. Дуппилер көбінесе оларға тигендерге бақытсыздық пен қайғы келтіретін зұлым рухтар деп есептеледі. "Үш аяқты жылқы" және "Ол' Хиге" – одан да қатыгез рухтардың мысалдары. Кіші Антиль аралдарының көптеген аралдарында дуппиді джамби деп атайды. Барбадос та дуппи сөзін қолданады және оның мағынасы Ямайкадағымен бірдей.

Шығу тегі

Орталық Африкадан шыққан дуппи – банту халықтарының фольклорының бір бөлігі. Дуппи – өлген адамның жанының (адам немесе жануар түрінде) көрінісі немесе зұлым күштердің бірі болуы мүмкін. Алайда, дуппи сөзі Га тілінен шыққан болуы ықтимал, себебі Ямайкадағы африкалық фольклор мен мәдениеттің көп бөлігі Ашанти халқынан (Ганадан да ұқсас Ква тілді халық) келген. Гананың Га тілінде "Адопе" сөзі "карлик" дегенді білдіреді, бірақ Гана фольклорындағы рухтар карликтер ретінде бейнеленеді. Бұл Акан айының бірінші дүйсенбісінен кейін 9 күн өткен "Дапаа" деп аталатын арнайы Акан күнінен де басталуы мүмкін. Дегенмен, Ямайкада адам қайтыс болғаннан кейін 9 күн тойланады. Бұл "9 түн" деп аталады, олардың сенуінше, рух 9 күн ішінде ата-бабалар жеріне оралады. Дапаа күнінде ата-бабалар рухтары өз отанына оралады деп есептеледі, бұл Ямайкамен ортақ наным. "Дапаа" сөзінің дауыстылары өзгеріп, қазіргі "Дуппи" – ата-баба рухын білдіретін сөзге айналған болуы мүмкін. Обеада, адамның екі жаны бар деп саналады – жақсы жан және жерлік жан. Өлгеннен кейін, жақсы жан жұмаққа Құдайдың алдына сотталуға барады, ал жерлік рух үш күн бойы табытта денемен бірге қалады, егер тиісті сақтық шаралары қолданылмаса, ол қашып, дуппи ретінде пайда болуы мүмкін.