Кіріспе
Аудхали (العوذلي немесе العواذل) немесе Аудхали сұлтандығы (سلطنة العوذلي) – британдық Аден протекторатындағы мемлекет. Ол 1959 жылы Оңтүстік Араб Әмірліктері Федерациясының құрылтайшы мүшесі және 1963 жылы оның ізбасары – Оңтүстік Арабия Федерациясының құрылтайшы мүшесі болды. Астанасы Зарах қаласы еді. Аудхали елі кең аумақты алып жатты, оңтүстікте Фадхли, шығыста Аулаки және батыста Яфаи мемлекеттерімен шектесетін.
Audhali (العوذلي or العواذل ), or the Audhali Sultanate (سلطنة العوذلي ), was a state in the British Aden Protectorate. It was a founding member of the Federation of Arab Emirates of the South in 1959 and its successor, the Federation of South Arabia, in 1963. Its capital was Zarah. The Audhali country was of considerable extent and lay between the Fadhli on the south, Aulaqi on the east and Yafai on the west.
Тарих
Сұлтандық негізінің нақты күні белгісіз. Сұлтан 1902 жылы британдықтармен шартты қарым-қатынас орнатуға тырысты, бірақ сол кезде оны қолдауға лайық деп санамады. 1903 жылы британдық экспедициялық тобына шабуыл жасаған Датинаның Әл Ам Саидилерімен байланысы болды деген күдіктен Аудхали Аденнен қуылды; алайда, келіссөздер жалғасты, және 1914 жылдың қыркүйегінде Сұлтан Касим бин Ахметпен Протекторат шарты жасалды. 1928 жылдың қыркүйегінде оны осы әулеттің басқа тармағынан шыққан Мұхаммед және Хусейн Жәбіл ағайындылары өлтірді, ал оның орнына оның ұлы Салих, кәмелетке толмағандықтан, оның інісі Мұхаммедтің регенттігінде таққа отырды. 1923 жылы Имамның әскерлері Аудхали аумағының Адх Дахир деп аталатын таулы бөлігін басып алды. 1925 жылы олар одан әрі басып кіріп, Аль Кор деп аталатын жазық бөлігін, сондай-ақ Лодар сауда қалашығы мен Сұлтан тұратын Аль Кубейда ауылын басып алды. Бұл жағдайға байланысты британдықтар тайпалық көмекпен әуе шабуылын жасады, нәтижесінде олар жазық бөлігінен шығарылды, бірақ 1931 жылға дейін таулы аймақтарды бақылауда ұстады. Қырғынға ұшыраған Сұлтанның ұлы Ахмет және оның туысы Қасым бин Абдулла Жәбіл ағайындыларына қарсы оппозициялық топ құрып, Имамның қол астындағы Бейдха әмилімен бірікті, таулы аймақтағы Арябқа қоныстанды. Оның соңғы сұлтаны Салих ибн әл-Хусейн ибн Жәбіл әл-Аудхали 1967 жылы Оңтүстік Йемен Халық Республикасы құрылғанда тақтан алынып, мемлекеті жойылды. Бүгінгі таңда бұл аймақ Йемен Республикасының құрамына кіреді.
Билеушілер
Әуділ сұлтандығының билеушілері Сұлтан әл-Салтана әл-Әуділия стилінде биледі.