Брауншвейг-Люнебургтың әйгілі герцогі Юлий: өмір және реформалары

Кіріспе

Юлий Брансвик-Люнебургтік (сондай-ақ, Юлий Брауншвейг деп те белгілі; 29 маусым 1528 – 3 мамыр 1589), Велф әулетінің мүшесі, 1568 жылдан өліміне дейін Брансвик-Люнебург герцогы және Брансвик-Вольфенбюттель князі болды. 1584 жылдан бастап ол Каленберг княздығын да басқарды. Протестанттық реформаны қабылдауымен, Хелмштедт университетін құруымен және бірқатар әкімшілік реформаларды енгізуімен Юлий ерте заманауи дәуірдегі ең маңызды Брансвик герцогтарының біріне айналды.

Өмір

Вольфенбюттельде дүниеге келген Юлий – соғыс шебері Генрих V (1489–1568) пен оның әйелі Марияның (1496–1541) ең кіші, тірі қалған ұлы. Әкесі, шын ниетті католик, Хильдесхайм діни дауында Вольфенбюттель княздығының аумағын едәуір кеңейтті, бірақ көп ұзамай Шмалькальдия лигасымен қатыгез қақтығысқа түсті, бұл оны княздығынан айыруға жақын болды, тіпті 1547 жылғы Мюльберг шайқасында протестант әскерлері жеңіліске ұшырағанша. Кіші ұл ретінде Юлийден діни қызметкер мамандығы күтілді. Ол Кельн және Лёвен университеттерінде білім алды. 1550 жылы Францияға саяхат жасап, кейін Вольфенбюттельдегі Герцог Август кітапханасының негізін құраған жеке кітаптар жинағын бастады. Әкесінің ықпалымен Юлий 1553 жылдың 23 сәуірінде Франц фон Вальдек орнына Минденнің князь-епископы болып тағайындалды, кафедральдық тараптың шешімімен. Алайда ол ешқашан Папаның бекітуін алмады және бір жылдан кейін қызметтен кетті. 1552 жылы Юлийдің әкесі Генрих V герцогы Бранденбург-Кульмбах маркграфы Альберт Алкибиадсқа қарсы князьдық одаққа қосылды. Екінші маркграф соғысы барысында екі тарап та 1553 жылғы Сиверсхаузен шайқасында кездесті, онда Юлийдің екі үлкен ағасы қаза тапты. Кенеттен ол әкесі үшін княздықтың мұрагеріне айналды, ол Юлийдің нашар денсаулығы мен француз мәдениетіне және протестанттық сенімге деген ықыласын байқады. Юлий ашық қақтығыстан жалтарды және уақытша Гессендегі резиденциясына қайтты. Оны мұрагерлік құқығынан шығаруға бағытталған барлық әрекеттер сәтсіз аяқталғандықтан, 1568 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін ол Брансвик-Вольфенбюттельдің билеушісі болды. Ол Вольфенбюттель қамалына көшті. Дегенмен, Юлий қабілетті басшы болып шықты. Ол дереу реформаны енгізіп, ақсүйектерге қарағанда шаруалардың құқықтарын жақсартқан салық реформасын жүзеге асырды. Ол сондай-ақ милиция құрды – әрбір үй шаруашылығының басшысы қару-жараққа ие болуға және әскери оқуға міндетті болды – және сот жүйесін реформалады. Юлий 1569 жылы Брансвик Ханза қаласымен келісімге келді, онда азаматтар оның билігін мойындады; алайда, герцогтық пен қала арасындағы даулар тоқтамады. Меркантилистік саясаты арқылы герцог Юлий сауданы, әсіресе тау-кен өндірісін дамытты. Харц тауларында мыс пен қорғасын өндірісі гүлденді және көптеген жаңа кен орындары ашылды. Юлий марльдің қолданылуы туралы кітап жазды. Тау-кен өнімдерін сатуды жеңілдету үшін Юлий жолдар мен өзендерді жақсартуға инвестициялады. 1577 жылы Окер өзені Харц таулары мен Вольфенбюттельдегі қару-жарақ қоймалары арасында кеме жүруге қолайлы болды. 15 қазан күні 1576 жылы Юлий өзінің лютерандық шіркеу тәртібіне сәйкес жаңадан реформаланған мемлекет үшін протестант дін қызметкерлерін даярлау мақсатында Хельмштедттегі алғашқы университет – Академия Джулияны салтанатты түрде ашты. Протестант князі ретінде ол 1577 жылғы Конкорд формуласына және үш жылдан кейін Конкорд кітабына қол қойды. 1581 жылы ол өзінің сүйікті қалаларының бірі – Венециядағы Гранд-каналда орналасқан Ка’ Вендрамин Калерги сарайын сатып алды. Ол сол кезде қаржылық қиындықтарға тап болған Лордан отбасына сарай үшін 50 000 дукат төледі. Алайда ол оны екі жылдан кейін Мантуя герцогы Гульельмо Гонзагаға сатты. Юлий сондай-ақ голланд сәулетшісі Ханс Вредман де Вриске Вольфенбюттельдегі резиденциясында арналар желісін жасауды тапсырды. 1571 жылы Кальверде шығыс эксклавын және 1582 жылы Хоя графтығының бөліктерін сатып алып, Юлий өзінің аумақтарын кеңейтті. 1584 жылы оның Вельф әулетінен шыққан туысы, Брансвик-Люнебург герцогы Эрик II қайтыс болғаннан кейін, Юлий Каленберг княздығын мұра етті. 1589 жылы қайтыс болды, оның орнын үлкен ұлы Генрих Юлий иеленді.

Born at the princely court in Wolfenbüttel, Julius was the youngest surviving son of the warlike Duke Henry V of Brunswick Lüneburg (1489–1568) and his consort Maria (1496–1541), daughter of the Swabian count Henry of Württemberg. His father, a devout Catholic, had significantly enlarged the territories of his Principality of Wolfenbüttel in the Hildesheim Diocesan Feud, but soon after entered a fierce conflict with the Schmalkaldic League which brought him close to the loss of his principality, until the Protestant forces were finally defeated in the 1547 Battle of Mühlberg. As a younger son, Julius was expected to pursue a clerical career. He studied at the universities of Cologne and Leuven. He set out on a Grand Tour through France in 1550 and began to build up a personal collection of books, the basis of the later Herzog August Library in Wolfenbüttel. At the instigation of his father, Julius was appointed Prince Bishop of Minden, by the cathedral chapter on 23 April 1553, succeeding Franz von Waldeck. He never received papal confirmation, however, and resigned after only a year. In 1552 Julius' father Duke Henry V had joined a princely alliance against the not less warlike Hohenzollern margrave Albert Alcibiades of Brandenburg Kulmbach. During the Second Margrave War, both sides met in the 1553 Battle of Sievershausen, where both Julius' elder brothers were killed in action. Suddenly, he became heir to the principality – for the distress of his father, who noted his feeble constitution and his sympathies for French culture and the Protestant faith. Julius avoided an open conclict and temporarily withdrew to his residence at Hessen Castle. As all plans to exclude him from the line of succession had failed, he succeeded as ruling Prince of Brunswick Wolfenbüttel upon his father's death in 1568. He moved to Wolfenbüttel Castle. Julius nevertheless turned out a capable ruler. He immediately introduced the Reformation and instituted a tax reform that improved the rights of farmers in relation to noblemen. He also founded a militia — every head of household was required to own a weapon and participate in military training — and reformed the court system. Julius also entered into an agreement in the smouldering conflict with the Hanse city of Brunswick in 1569, in which the citizens recognized his overlordship; however, the quarrels between Duchy and City continued nonetheless. By his mercantilist policies, Duke Julius promoted trade and especially mining. Copper and lead mining in the Harz mountains flourished, and many new mines were opened. Julius himself wrote a book about the uses of marl. To enable the sale of mining products, Julius invested into the improvements of roads and rivers. In 1577 the Oker river was made navigable between the Harz range and the armouries in Wolfenbüttel. On 15 October 1576, Julius solemnly inaugurated the Academia Julia, the first university of the state in Helmstedt, intended to train Protestant clergy for the newly reformed state according to his Lutheran Church Order. As a Protestant prince, he signed both the 1577 Formula of Concord and the Book of Concord three years later. In 1581, he purchased the palazzo Ca' Vendramin Calergi on the Grand Canal in Venice, one of his favorite cities to visit. He paid 50,000 ducats for the palazzo to the Loredan family, who were having financial difficulties at the time. However, he sold it only two years later to Duke Guglielmo Gonzaga of Mantua. Julius also had the Dutch architect Hans Vredeman de Vries lay out a network of grachten in his Wolfenbüttel residence. Julius enlarged his territories with the acquisition of the eastern exclave of Calvörde in 1571 and parts of the County of Hoya in 1582. Upon the death of his Welf cousin Duke Eric II of Brunswick Lüneburg in 1584, Julius inherited the Principality of Calenberg. He died in 1589 and was succeeded by his eldest son Henry Julius.