Кіріспе

Бақалар түрі

Түрлер қорабы
| аты = Жолақты бұқабақа
| сурет = Kaloula pulchra, Жолақты бұқабақа Нонг Пхай, Пхетчабун (20253335546) (қырқылған).jpg
| сурет2 = Жолақты бұқабақаның дауысы.ogg
| сурет2 сипаттамасы = Бірнеше жолақты бұқабақалардың дауысы
| статусы = LC
| статус жүйесі = IUCN3.1
| статус дереккөзі =
| таксон = Kaloula pulchra
| авторы = (Gray, 1831)
| таралу картасы = Kaloula pulchra таралу картасы.png
| таралу картасы сипаттамасы = Кантор (1847) бұл түрді Hylaedactylus bivittatus деген атпен сипаттаған, ал Гюнтер (1858) оны K. pulchra-мен теңестірген. К. п. хайнана түршесін Гресситт (1938) атаулы түршеге қарағанда қысқарақ мұрын мен артқы аяқтары бар деп сипаттаған. Шри-Ланкада бұрынғы түрше, бастапқыда Паркер (1934) К. п. тапробаника деп атаған, кейіннен Uperodon taprobanicus деп қайта жіктелді. Бурре (1942) қазір бірнеше авторлар жеке түр деп санайтын К. п. макроцефала түршесін сипаттаған. Даррел Фросттың «Әлемдегі қосмекенділер түрлері» кітабында Kaloula pulchra-ның жалпы аттары: Малайзияның тар ауызды бақасы, Азияның боялған бақасы, қазғыш бақа, боялған бұқабақа, Малайзияның бұқабақасы, боялған қазғыш бақа, Азияның жалпы бұқабақасы, боялған көпіршік бақасы және боялған микрогилид бақасы. Оны үй жануарлары саудасында «жуас бақа» деп те атайды. Еркектердің мұрын-көз аралық ұзындығы (SVL) - , ал ұрғашылар сәл ірірек, SVL-ге жетеді. Ұзындығындағы шағын айырмашылықтан басқа, жыныстық диморфизм өте шектеулі. Олардың дене салмағы . Арқасы қоңыр, жолақтары мыс қоңырдан лосось қызылына дейін, ал іштері қаймақ түсті. Шабақтар ұрықтанғаннан кейін шамамен ұзын болады және метаморфоздың соңында SVL-ге жетеді. Олардың денесі қоңыр немесе қара түсті, құрсақтары ақшыл, мұрны дөңгелек, құйрығы орташа ұзындықта, жоғары қанатты, сары дақтармен және биік жүзбекшелерімен келеді. Көздері салыстырмалы түрде кішкентай және басының бүйінінде қара немесе қоңыр сұр ирисі және оқушының айналасында алтын сақинасы бар. Оларда құйрық талшықтары жоқ. Метаморфоз кезінде көздері үлкейіп, көтеріледі, ал аяқтары мен саусақтары дөңгелек болады. Шабақтар екі аптадан бастап метаморфозға түседі.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Бұл түр Оңтүстік-Шығыс Азияға тән. Ол Солтүстік-Шығыс Үндістаннан бастап, Оңтүстік-Шығыс Азияның теңіз аралдарына дейін кеңінен таралған.

Инвазивті түр ретінде

Жазық жабайы бақа – потенциалды инвазивті түр. Ол үй жануарлары саудасы және теңіз көлігі арқылы әкелінген, Тайвань, Филиппин, Гуам, Сингапур, Борнео және Сулавесиде кеңінен тараған. Филиппинге оның енуі, әдетте, кездейсоқ түрде, өсімдіктер балабақшасы материалдарының ластануы немесе кемелер мен қайықтардағы жасырын түрде тасымалдану арқылы болған болуы мүмкін. Бұл бақа Австралияның Перт қаласындағы әуежайда және Жаңа Зеландиядағы жүк портында байқалған, бірақ 2019 жылға дейін екі елде де орнықты инвазивті популяция табылған жоқ.

Мінез-құлық және экология

Күшті муссонды жаңбырлар олардың көбеюіне мүмкіндік береді, содан кейін бақалар жер астынан жаңбыр жиналатын ойыстарға немесе көлдерге қоныс аударады. Олар көбінесе ылғалды түндерде кездеседі, ал құрғақшылық кезеңінде көбеймейді, бірақ олардың жыныс бездері дайын күйде болады, сондықтан жаңбырдан кейін дереу жұптаса алады. Олардың дене құрылымы секіруге қарағанда жүруге және шұңқыр қазуға бейімделген. Олар құрғақ жағдайда жерге көміліп, жаңбыр күтіп, тіршілік ете алады; сонымен қатар, жерге көмілу оларға жыртқыштардан қашуға көмектеседі. Жер қазғанда олар ең алдымен артқы аяқтарымен төмен қазып, алдыңғы аяқтарымен топыраққа бірнеше сантиметрге дейін еніп, құрғақ маусым бойында сонда қалады. Жолақты бұрқалар күндіз жапырақтардың арасында жасырынып, кешке азықтанады. Олар ағаштарда да табылған, тіпті олардың ішінде термиттерді аулайтындары да байқалған.

Тамақ, жыртқыш және паразиттер

Табиғи ортада жолақты бақа негізінен құмырсқалар мен термиттің қорғасын жейді. Оның салыстырмалы түрде кішкентай басы мен аузының тамақтануы көбінесе кішкентай және баяу қозғалатын жемге шектеледі. Ауызды ашудан жабуға дейінгі тамақтану циклі шамамен 150 миллисекундқа созылады және салыстырмалы түрде симметриялық, яғни бақа тілін созуға және жемді аузына әкелуге шамамен бірдей уақыт жұмсайды. Жануарлар бағында ұсталатын жолақты бақаларды жәндіктермен, мысалы, тырнақайлармен, ұн құрттарымен, жәндік дернәсілдерімен және қоңыздармен тамақтандыруға болады. Кукри жыланы сияқты жыландар ересек жолақты бақалардың кездейсоқ жауы болып табылады. Қауіп сезген кезде жолақты бақа денесін үлкенге созып, жауының назарын аударуға немесе оны қорқытуға тырысады – бұл демативтік мінез-құлық. Оның секрециясында трипсин ингибиторы бар және ол гемолизді (қызыл қан клеткаларының жарылуын) тудыруы мүмкін.

Үй жануарларын сату

Көбінесе жануарлар дүкендерінде сатылатын жолақты бұқа бақалар, торф-топырақ қоспасы немесе мүк қоспасынан тұратын субстрат таңдаулары бар террариумдарда жақсы өседі. Жабайы бұқа бақалардың құмырсқалар мен термиттермен қоректенуінен өзгеше, тұтқындағы бұқа бақалар көбінесе жұлдызқұрттар немесе ұн құрттары сияқты сәл ірірек жәндіктермен тамақтанады. Филиппинде саудагерлер бақаларды жергілікті жерлерден жинайды. Филиппин жануарлар саудасындағы сұраныстың төмендігі бұқа бақаның күңгірт түсімен және қазба жасауға бейімділігімен байланысты. Максимо және оның әріптестері бұл түрдің Оңтүстік Америкада ондаған жылдар бойы заңсыз сатылып келгенін жорамалдайды, бұл 1980 жылдары Аргентинада және 2020 жылы Бразилияда тіркелген жағдайларға негізделген.

Қорғау мәртебесі

Халықаралық табиғатты қорғау одағы кең таралған ареалы, түрлі ортаға төзімділігі және көптеген популяциясы болғандықтан бұл түрді «қауіпсіз» санатына енгізді. Көптеген аймақтарда жолақты есекқұйрық бақасы жеу үшін ауланады, бірақ бұл оның санына елеулі зиян келтірмейді.