Чон Мон Джун: Корей бизнесмені мен саяхатшысының өмірбаяны

Кіріспе

Оңтүстік Кореялық кәсіпкер және саясаткер (1951 жылы туған)

Чон Мон Джун немесе Чон Мон Джун (15 қараша 1951 жылы туған) – Оңтүстік Кореялық кәсіпкер және саясаткер. Ол Hyundai компаниясын негіздеген Чон Чу Ённың алтыншы ұлы. Hyundai компаниясы 2003 жылы таратылғанға дейін Оңтүстік Кореядағы екінші ірі компания болды. Ол әлемдегі ең ірі кеме жасау компаниясы болып табылатын Hyundai Heavy Industries Group компаниясының бақылау акционері болып табылады. Сонымен қатар, Оңтүстік Кореяның Ульсан қаласындағы Ульсан университеті мен Ульсан колледжінің басқарма төрағасы. Ол "Асан" саясатты зерттеу институтын құрған және оның құрметті төрағасы. ФИФА-ның құрметті вице-президенті және Оңтүстік Корея футбол федерациясының президенті болды.

Саяси мансап және жеке өмірі

1988 жылы Ассамблеяға мүше болып сайланып, екі түрлі сайлау округінде қатарынан 7 рет қызмет етті. Алғашқыда ол Ульсан қаласының Донг ауданында сайланды, онда халықтың көп бөлігі Hyundai Heavy Industries Group компаниясының қызметкерлері, оның еншілес компанияларының қызметкерлері және олардың отбасыларынан құралды. Донг ауданындағы қалған тұрғындардың көпшілігі осы жұмысшылар мен олардың отбасыларына қызмет көрсетуге байланысты бизнеспен айналысты. Чунг осы ауданды 20 жыл бойы өкілдік етті. 2007 жылы Оңтүстік Корея президенттік сайлауына аз уақыт қалғанда Ұлы Ұлттық партияға (GNP) қосылды және бұл партияның президенттік үміткері Ли Мён Бакты қолдады. GNP мүшесі ретінде ол сайлау округін Сеул қаласының Донджак ауданына ауыстырып, 2014 жылға дейін 2 мерзімге сондағы жиналыста өкілдік етті. Ол Сеул мэрі лауазымына үміткер болу үшін осы мандатынан бас тартуға мәжбүр болды, бірақ сайлауда Пак Вон Суға жеңіліп, одан кейін Чунгта ешқандай саяси лауазым қалмады. Чунг ФИФА президентіне үміткерлігін жариялаған еді. Алайда, 2015 жылдың қазан айында ФИФА Этикалық комитеті оны футболдан 6 жылға шеттету туралы шешім қабылдады. 2018 жылы Спорт арбитраждық соты "жағдайды жеңілдетуші факторлар" болғандықтан бұл мерзімді 15 айға қысқартты.

2002 жылғы президенттік сайлау науқаны

2002 жылы президенттікке кандидат болған, бірақ кейіннен Мыңжылдық Демократиялық партиясының үміткері Ро Му Хёнды қолдап, өзінің кандидатурасын ұсынбаған. Олардың коалициясы Ұлттық Жедел Партияның (ҰЖП) президент сайлауында жеңіске жетуіне кедергі келтіру мақсатымен құрылды. Президент Ким Дэ Чжунның кезінде Оңтүстік Кореядағы аймақтық жікшілік күрт күшейіп, қарама-қайшылыққа толы болды. Президент Ким – Жеолла провинциясынан шыққан жалғыз Оңтүстік Корея президенті, ал 1961 жылы генерал Пак Чун Хидің әскери төңкерісінен бері Оңтүстік Кореяның қалған президенттерінің барлығы Кёнсан провинциясынан шыққан. Жеолла провинциясын жек көретін корейлер ҰЖП-ні қолдады, ал партия Президент Ким мен оның үкіметін сынау арқылы саяси үлкен пайда табуға тырысты. Президент Кимнің өкілеттік мерзімі бойында азаматтық құқықтар ұйымдары мен БАҚ ҰЖП-ні Жеоллаға қарсы сезімдерді қоздыруда айыптады. Чон мен Ро Му Хён Оңтүстік Кореядағы осындай зиянды аймақтық жікшілікке қарсы шығып, Жеолла мен Кёнсан провинциялары арасындағы келісімді жақтады. Олардың коалициясы аймақтық жікшілікті пайдаланған партияны жеңуді мақсат етті. Чон Роның президенттік науқанына 2002 жылдың 19 желтоқсанына дейін қатысты. 18 желтоқсан күні түстен кейін Сеулдегі Мёндон ауданындағы жақтастарының алдында Ро Чон Дон Ён мен Чу Ми Эді 2007 жылғы президенттік сайлауға кандидаттар ретінде ұсынды. Ро "Келесі президенттікке Чон Мон Джун!" деген ұрандарды көтеріп тұрған көрермендерін көргенде, Демократиялық партияның осы саясаткерлерін ұсынды. Роның ұсынысы Чонды президенттікке кандидат ретінде алып тастау үшін емес, оның партиясының саясаткерлерін президенттік науқанына қолдау көрсеткендері үшін мақтауға және ынталандыруға бағытталған. Бірнеше сағаттан кейін Чонның өкілі Роны қолдаудан бас тартқанын ресми түрде жариялады. Роның сайлау штабы бұл жаңалыққа таң қалды, Ро президенттік сайлауға дейінгі соңғы түні Чонның үйіне барып, оны ынталандыруға тырысты, бірақ Чон есігін жабық ұстады және Роны қабылдаудан бас тартты. Дегенмен, Ро келесі күні сайлауда жеңіске жетті, бұл Оңтүстік Кореяда аймақтық жікшілікке соңғы нүкте қоюды қалаған барлық корейлердің жеңісі болды. Чонның ҰЖП-ге қосылуы иронияға толы, өйткені 2002 жылы президенттік сайлауға қатыспай, Ро Му Хёнды қолдағандығы ҰЖП-нің президенттік сайлауда жеңіске жетпеуіне себеп болды. Партияның үміткері Ли Хой Чан консерваторлық көзқарасты ұстанатын және Жеоллаға қарсы дауыс берген сайлаушылардың толық қолдауын алды. Чонның сайлаудан бас тартуының нәтижесінде сайлау Ро мен Ли арасында екіталай болып, Ро реформалық көзқарасты ұстанатын корей сайлаушыларының толық қолдауымен жеңіске жетті. ҰЖП осы жеңілістен кейін тағы 5 жыл президенттікке үміткер шығара алмады. Сондай-ақ, ол ҰЖП-ге қосылған кезде Ли Мён Бакты қолдауға уәде бергені де ирониялы болып көрінеді. 1992 жылы Чонның әкесі Чон Чу Юнг президенттікке кандидат болғанда, Ли Мён Бак Чон Чу Юнгтің орнына Ким Ён Сэмді қолдады, тіпті ол Hyundai компаниясында жұмыс істеген кезде байлыққа және атаққа ие болған болатын. Чон Чу Юнг Ли Мён Бакқа Hyundai компаниясында жұмыс істеген кезде оған сәнді үй сатып алған. Чонның ағасы Чон Мон Хун, Оңтүстік және Солтүстік Корея арасындағы Кумганг тауына туристік сапарларды ұйымдастыруды бастаған Hyundai Asan компаниясының президенті, 2000 жылғы Солтүстік-Оңтүстік саммитіне дейін Солтүстік Кореяға 400 миллион доллар ақша жібергені үшін прокурорлар тергеген кезде 2003 жылдың 4 тамызында өз-өзіне қол жұмсады. Бастапқыда бұл күдік АҚШ-тағы Конгресс зерттеу қызметі 2002 жылдың 5 наурызында ЦРУ дереккөздерінен алынған мәлімдемелерге сәйкес келген кезде көтерілді. Бұл есепті естігеннен кейін ҰЖП осы күдікті Президент Ким Дэ Чжунның үкіметінің заңдылығына шабуыл жасау үшін пайдаланды және толыққанды тергеу жүргізуді талап етті. Өкілеттік мерзімінің аяқталуына бірнеше апта қалғанда Ким кешірім сұрады және Солтүстік пен Оңтүстік Корея арасындағы қарым-қатынасты нашарлатудан қорқып, бұл мәселені тергеуден бас тартты. Чон Мон Хун да тергеуден қашу үшін соңғы әрекеті ретінде көптеген айыптауларды мойындады. Бірақ ҰЖП тергеуді талап етуде келісімді болды. Роның үкіметі тергеу талабын қабылдамады, ал Чон Мон Хун Hyundai банктік шоттарынан алынған 15 миллион долларлық корей вонының мақсатын анықтау үшін тергелді, бұл ақшаның ақталғаны күдіктелді. Шындығында, бұл ақша Солтүстік Кореяға жіберілген 400 миллион доллардың бір бөлігі емес еді. Солтүстік Корея Чон Мон Хунның өліміне бірден Ұлттық Жедел Партияны кінәлады. Сондықтан Чон Мон Джун өзінің ағасының өліміне жауапты болуы мүмкін партияға қосылды, бірақ Чон оның орнына Президент Роны кінәлайды. 2011 жылы жарық көрген өмірбаяндық кітабында Чон Роның 2002 жылғы президенттік сайлауда оны қолдаудан бас тартқандығына кек қайтару үшін ағасын тергеуге рұқсат бергенін айтады. Чонның ҰЖП-ге қосылуының тағы бір ирониялық жағы бар. Партия 2002 жылғы президенттік сайлауда оны жамандау үшін оның жеке өмірі туралы ақпаратты іздеуге және жария етуге тырысты. Оларға оның мектепте психикалық ауру диагнозы қойылғаны, колледжде емтихан тапсыру кезінде алдағаны, оның нағыз анасының кім екені, Джонс Хопкинс университетіндегі докторлық диссертациясының күмәнділігі және т.б. кірді. Ол емтихан кезінде басқа студенттің емтихан парағына қарағаны үшін емтихан бақылаушысының қолына ұсталған. Оның нағыз анасы туралы сұрақтарға жауап беру кезінде жылағаны хабарланды. БАҚ ішкі қызметкерлермен сұхбаттасып, Hyundai Heavy Industries Group компаниясының мыңдаған қызметкерлеріне Чонның өмірбаяндық кітабын сатып алу үшін сыйлық сертификаттарын таратып бергенін анықтады. Ол өзінің активтерінің шамамен 5% сатудан түскен 200 миллион долларлық корей вонымен "Асан бөлісу қоры" (Asan Sharing Foundation) құрды, ол төмен кірісті отбасылардан келген жас адамдарға білім беру мүмкіндіктерін және қаржылық көмек көрсетеді. Ол бұл қорының негізін қалау себебін қайтыс болған әкесі Чон Чу Юнгты еске алу үшін құрғанын айтты, бірақ көптеген адамдар оның мақсаты сайлау алдында жұртшылықтың ықыласын тудыру екеніне күдік келтірді. Шындығында, Чон мұндай күдікке жол бермеді, қайырымдылықтың мақсатына қарамастан, жақсылыққа бағытталғанын айтты. Чон 2012 жылғы президенттік сайлауға дейін Парк Кын Хеге жетіспейтінін ойлады. Ол Паркпен бәсекелесетінін мәлімдегенде, білім беру деңгейі мен жұмыс тәжірибесіне байланысты өзінің президенттікке кандидат ретінде жақсырақ таңдау екенін айтты. Парктің кемшіліктерін атап көрсеткенде, саясат және экономика саласындағы сараптаманың қысқа мерзімде қол жеткізілмейтінін айтты. Парк "Foreign Affairs" журналында Солтүстік Корея мәселесі туралы мақала жазғанда, Чон оны оның атынан басқа біреу жазғанын мәлімдеді. Сондықтан оның 2012 жылғы президенттік сайлаудан қалыспайтыны анық болды. 2012 жылы ол президенттікке кандидат болды, бірақ тек қысқа ғана уақытқа. Ол 2012 жылдың 1 мамырында президенттікке кандидат ретінде тіркелуге алғашқы өтініш берген саясаткер болды, бірақ бірнеше айдан кейін сайлаудан бас тартты. Ол бастауыш сайлау ережесін өзгертіп, жалпы халықтың партияның президенттік үміткерін таңдауын қалады, бірақ Парктің жақтастары партияны басып алып, оның талабын қабылдамады. Ол сайлаудан бас тартып, Паркті қолдады. Паркті көшеде жарнамалағанда, ол көпшілікке Парктің дайын екенін және экономика мен дипломатияны жақсы басқара алатынын айтты. Чон қазір Оңтүстік Корея саясатында халықтың қолдауын жоғалтып отыр. Ол 2008 жылы парламент депутаты сайлауында Донгджак округінде дауыстардың 54,41% алып, жеңіске жетті, бірақ 2012 жылғы келесі сайлауда ол тек 50,80% дауыс алып, оппозициялық үміткерге жеңіліп қалды. Ол 2014 жылы Сеул мэріне кандидат болғанда, дауыстардың 43,03% алды...

In 2002, he ran for the presidency, but later gave up his candidacy supporting Millennium Democratic Party's candidate Roh Moo hyun. Their coalition was motivated to prevent the GNP from winning the presidential election. South Korean regionalism became much more serious and antagonistic under President Kim Dae jung's term. President Kim is the only South Korean president coming from Jeolla province, whereas all the other South Korean presidents since General Park Chung Hee's military coup in 1961 have been from Gyeongsang province. Those of Koreans who despised Jeolla province supported the GNP, and the party exploited such sentiments for its political gains of denouncing President Kim and his government. Throughout President Kim' term, the GNP was accused by civil rights groups and media for instigating anti Jeolla sentiments. Chung and Roh Moo hyun objected such self destroying regionalism in South Korea, and advocated reconciliation between Jeolla and Gyeongsang provinces. Their coalition was intended to defeat the party which was seen to exploit regionalism. Chung participated in Roh's presidential campaign up to the last day before the election, Dec 19, 2002. On Dec 18 afternoon, before the crowd of his supporters in Myeong dong, Seoul, Roh suggested Chung Dong young and Choo Mi ae as viable choices of candidates for the next presidential race in 2007. Roh suggested those Democratic Party's politicians when he saw some of the crowd having slogans "Chung Mong joon for the next presidential candidate" Roh's suggestion was not intended to exclude Chung as a presidential candidate, but to encourage and to praise his party's politicians in return to their supports to his presidential campaign. Several hours after this, Chung's spokeswoman officially announced Chung's withdrawal from supporting Roh. Roh's presidential camp was stunned by this, and Roh tried to allay Chung by visiting his home in person on the very last night before the presidential election, but Chung kept his front door closed and refused to see Roh. Nevertheless, Roh went on to win the election on the following day for the victory of all of those Koreans who wished to see regionalism end in South Korea. Chung's joining of the GNP is an irony because his withdrawal from the presidential race in 2002 supporting Roh Moo hyun was responsible for the GNP's failure in winning the presidential election. The party's candidate Lee Hoi chang received absolute support from conservative or anti Jeolla voters. By the help of Chung's withdrawal, the election became bipolar between Roh and Lee, and Roh turned out to be a winner receiving exclusive support from reform minded Korean voters. The GNP had to wait another 5 years to produce a president from this defeat. Also his declaration to support Lee Myung bak when he joined the GNP is seen as ironic. When Chung's father Chung Ju yung ran for the presidency in 1992, Lee Myung bak supported Kim Young sam instead of Chung Ju yung despite the fact that Lee made fortune and fame when he worked at Hyundai. Chung Ju yung even bought him a luxurious house when Lee worked for Chung Ju yung. Chung's brother Chung Mong hun, then the president of Hyundai Asan who pioneered South and North joint Mount Kumgang tour business, committed suicide on Aug 4, 2003 when he was investigated by prosecutors for his alleged $400 million cash remit to North Korea shortly before 2000 North South summit. Initially this suspicion was raised from US when Congressional Research Service reported such allegation from a CIA source on March 5, 2002. Upon hearing of such report, the GNP made use of this suspicion to attack the legitimacy of President Kim Dae jung's government, and demanded thorough investigation through hearings and independent special prosecutors. Several weeks before leaving his office, President Kim gave an apology and advised no investigation for this matter for fear of aggravating North and South's relation, and Chung Mong hun also confessed much of the allegations to public in his final attempt to evade investigation. But the GNP was resolute in its demand for formal investigation. Roh's regime wasn't able to refuse the demand of investigation, and Chung Mong hun committed suicide when he was investigated about the use of $15 million worth of Korean won which was suspected to had been money laundered after its withdrawal from Hyundai's bank accounts. In fact, the money wasn't part of $400 million cash remittance to North Korea. North Korea blamed Grand National Party immediately after Chung Mong hun's suicide. So Chung Mong joon has joined the party which could be considered to be responsible for his brother's death, but Chung blames President Roh instead. In his autobiography which was published in 2011, Chung argues that President Roh didn't refuse the GNP's demand of investigation because he believes Roh actually wanted to investigate his brother to revenge on his withdrawal of supporting Roh in 2002 presidential election. There is another ironical point behind Chung's joining of the GNP. The party tried to dig and disclose Chung's private life information to defame him in 2002 presidential election These included his alleged prior diagnosis of mental disorder in school years, his cheating incidence during final exam in college years, questionable identity of his real mother, discredit of his Johns Hopkins University doctoral degree, etc. He was caught by an exam monitor when he was peeping at some other classmate's exam over shoulder during final exam. It was reported that he was crying when he was questioned about his real mother. The media gathered that information after interviewing inside personnel, and found that Hyundai Heavy Industries Group distributed gift certificates to thousands of their employees to purchase Chung's autobiography. He contributed $200 million worth of Korean won from selling approximately 5% of his assets and established the Asan Sharing Foundation, which offers educational opportunities and financial assistance to young people from low income families. He said he funded it to commemorate his late father Chung Ju yung, but many couldn't dismiss reasonable suspicion that his motivation was to impress the public before the presidential election. In fact, Chung didn't deny such suspicion, arguing that donation is supposed to good regardless of purpose. Chung didn't think of Park Geun hye as accomplished as himself before 2012 presidential election. When he decided to compete with Park, he said he was a better choice as a presidential candidate because of his educational background and work experience. When he pointed out Park's disadvantage, he argued that expertise of politics and economy is not something to be achieved in a short time. When Park wrote an article about North Korean issue in Foreign Affairs, Chung discredited it claiming someone else had written it under her name. Therefore, it was clear that he wouldn't miss 2012 presidential election. In 2012, he ran for the presidency, but only briefly. He was the first politician who submitted application for registration as a preliminary presidential candidate on May 1, 2012, but dropped out of the race in a couple of months. He wanted rule change for primary election so that general population choose party's presidential candidate, but he wasn't able to make this demand sound serious to the GNP, since Park's followers dominated and controlled the party. He gave up his candidacy and supported Park after. When he advertised Park at streets, he was saying to crowd that Park was prepared, and she was the one to take good care of economy and diplomacy. Chung is losing popular support in South Korean politics now. When he ran for assemblyman in 2008, he received 54.41% of votes in Dongjak District, but for the following election in 2012, he just received 50.80% barely surviving to lose to the opposition candidate. When he ran for mayor of Seoul in 2014, he received 43.03% votes from Seoul residents, losing to then incumbent mayor of Seoul and previous civil rights activist Park Won soon, who received 55% of the total vote. It turned out that Chung's electoral district, Dongjak voted only 41.80% for Chung whereas it gave 57.45% for Park.