Абигейл Келли Фостер: Американдық құлдыққа қарсы күрескер және әлеуметтік реформатор

Кіріспе

Американдық аболиционист және әлеуметтік реформатор (1811–1887)

Эбби Келли Фостер (15 қаңтар 1811 – 14 қаңтар 1887) – 1830-1870 жылдар аралығында белсенді болған американдық аболиционист және радикалды әлеуметтік реформатор. Ол ықпалды Америка құлдыққа қарсы қоғамының қаржы жинаушысы, лекторы және комитет ұйымдастырушысы болды, онда Уильям Ллойд Гаррисон және басқа да радикалдармен тығыз жұмыс істеді. Ол аболиционист және лектор Стивен Саймондс Фостерге үйленді, және олар екеуі де әйелдердің және Америкада құл болған африкалықтардың тең құқықтары үшін күресті. Оның бұрынғы үйі – Массачусетс штатының Вустер қаласындағы Либерти фермасы Ұлттық тарихи ескерткіш деп жарияланды.

Ерте өмір

1811 жылдың 15 қаңтарында Абигейл (Эбби) Келли Массачусетс штатының Пелхам қаласында фермерлер Винг пен Лидия Келлидің жетінші қызы болып дүниеге келді. Келли Вурчестердегі отбасылық шаруашылықтарға көмектесіп өсті, онда ол махаббатқа толы, бірақ қатаң квакерлік тәрбие алды. Келли мен оның отбасы жақын орналасқан Уксбридждегі (Массачусетс штаты) квакерлер қауымының мүшелері болды. Ол Вурчестердің Татнук аймағындағы бір бөлмелі мектепте білімін бастады. Кейіннен Фостердің қызы Эбби «Вурчестердегі қыздарға арналған ең жақсы жекеменшік мектепке барған» деп жазды. 1826 жылы Вурчестерде қыздарға арналған орта мектеп болмағандықтан және оның ата-анасы жеке семинарияға қатыса алмағандықтан, Келли өзінің білімін Род-Айленд штатының Провиденс қаласындағы Жаңа Англия достар мектеп-интернатында жалғастырды. Бірінші курстан кейін Келли екі жыл бойы сабақ беріп, оқуын жалғастыру үшін жеткілікті ақша тапты. 1829 жылы ол мектептің соңғы курсын бітірді, сол кезде оның салыстырмалы түрде орташа экономикалық жағдайы бар Жаңа Англия әйелінің алатын ең жоғары біліміне қол жеткізді. Эбби жергілікті мектептерде сабақ беру үшін ата-анасының үйіне оралды және 1835 жылы олардың Миллберидегі жаңа үйіне көшуіне көмектесті. 1836 жылы ол Массачусетс штатының Линн қаласына көшіп, жергілікті мектепте сабақ берді. Сол жерде ол диеталық шектеулер, тыйым салу, бейбітшілік пен құлдыққа қарсылық сияқты идеяларды уағыздаған квакерлермен танысты. Ол Сильвестр Грэмнің денсаулық теориясына қызығушылық танытты және аболиционист басылым «The Liberator» редакторы Уильям Ллойд Гаррисонның лекциясын тыңдағаннан кейін құлдықты жоюға жалпы қызығушылық танытты. Келли Линннің әйелдердің құлдыққа қарсы қоғамына қосылды және көп ұзамай Колумбия округінде құлдықты жою туралы Федералды үкіметке петиция жинау үшін тағайындалған комитетке сайланды. Келли өз міндетін ынтамен орындады және 1837 жылы Линннің әйелдерінің шамамен жартысынан астамының қолтаңбаларын жинады.

Радикалдылық

Келлидің көзқарастары Анжелина Гримке сияқты аболиционистермен жұмыс істеген сайын прогрессивті түрде радикалданды. Ол құлдықты жоюды ғана емес, сонымен қатар қара нәсілділерге толық азаматтық теңдік беруді жақтады, осылайша "ультра" саналды. Гаррисонның ықпалы оны "қарсылық көрсетпеу" позициясын қабылдауға жетеледі, бұл соғысқа қарсы тұрудан асып, үкіметтік мәжбүрлеудің барлық түрлеріне қарсылық білдіруді қамтыды. Гаррисон басқарыған радикалды аболиционистер сот жюрилерінде қызмет етуден, әскерге қосылудан немесе дауыс беруден бас тартты. Гаррисонның құлдықты жою және афроамерикалықтарға азаматтық құқықтарды кеңейту туралы шақыруы қырқыстар тудырды. Келлидің радикалды аболиционистік қозғалысты қолдауы кейбір қарсыластарын оны "Изебель" деп атауға мәжбүр етті, өйткені ол ұсынған идеялар олардың әлеуметтік құрылым сезімін бұзды. Алайда, көптеген аболиционистер оның публикалық сөйлеу шеберлігі мен іске деген адалдығын жоғары бағалады. Келлидің ықпалы белсенді әйелдердің "Эбби Келлидің ізбасарлары" деп аталуында көрінді. Радикалды аболиционизм "Эбби Келлизм" деп танылды.

Құлшылыққа қарсы іс-әрекет

1837 жылғы қаржылық дағдарыстан кейін Келли Линн әйелдер қоғамы үшін қаржы жинауды өз міндетіне алды. Ол өзінің ақшасының бір бөлігін Америкалық құлдыққа қарсы қоғамға сыйлады. Анжелина Гримкінің ынталандыруымен Эбби Линн әйелдер қоғамының Нью-Йорктегі құлдыққа қарсы қоғамның ұлттық съезіне алғашқы делегаты болды. Ол онда қаржы жинау мәселесін көтеріп, Қоғамның құлдықты жою туралы декларациясын жасауға қатысты. Съезден кейін Келли құлдыққа қарсы қоғамның қызметіне одан да белсенді түрде араласты, петициялар таратты, қаржы жинады және қоғамдық сананы арттыру мақсатында конференцияларға қатысты. 1838 жылы Келли Филадельфиядағы құлдыққа қарсы әйелдердің алғашқы конвенциясында "аралас" (әртүрлі жынысты) аудиторияға алғашқы ресми сөз сөйледі. Ол кезде әйелдер мұндай аудитория алдында көпшілік жиындарда сөйлемейтін. Наразылық білдіргендерге қарамастан, Келли аболиционизмнің қағидаларын шегелегендей жеткізді. Келесі айларда ол Жаңа Англиядағы құлдыққа қарсы конвенциядағыдай, аралас жынысты көпшілік алдында сөйлеу арқылы өзін қоғамдық қайраткер ретінде бекітті. Ол сондай-ақ екі жыныстан құралған комиссияда жұмыс істеді. 1838 жылы ол Коннектикут штатына көшіп, құлдыққа қарсы идеяларды таратуға кірісті. 1839 жылы Келли құлдыққа қарсы қоғамның толыққанды мүшесіне айналды, бірақ еңбегі үшін ақы алмау арқылы квакер дәстүрін сақтады. Дегенмен, 1841 жылы ол квакерлерден шығып кетті, себебі құлдыққа қарсы спикерлерді жиналыс үйлеріне (оның ішінде отбасымен бірге қатысқан Уксбридж айлық жиналысына) кіргізбеу туралы даулар туды. 1843 жылы Келли Нью-Йорк штатының Буффало қаласында өткен "Еркіндік партиясының" съезінде сөз сөйледі, осылайша Америкадағы ұлттық саяси съезде сөйлеген алғашқы әйел атанды. Келесі жылдары Келли құлдыққа қарсы қоғамға лекция оқушы және қаржы жинаушы ретінде үлкен үлес қосты. Әйел ретінде ер адамдармен тығыз жұмыс істеуіне және көпшілік алдында лекция оқуына үнемі қарсылықтар туғанына қарамастан, Келли өз жұмысын жалғастырды. Ол көбінесе платформасын бұрынғы құлдармен бөлісті, тіпті кейбір тыңдаушылар оған қарсы болғанына қарамастан. "Мен қара нәсілділерге қатысты деген айыптауды қуана қабылдаймын. Егер оларды жек көру керек болса, олардың жақтастары да жек көрілуге тиіс". 1849 жылдың қазан айында Келли өзінің досы Мило Таунсендке құлдыққа қарсы қоғам үшін атқарып жатқан жұмысы туралы хат жазды: "Біздің ісіміздің нық қадаммен алға жылғанын білеміз". Қоғамның кейбір еркек мүшелері Гаррисон, Келли және басқа радикалдардың идеяларына қарсы болды. Осының салдарынан, Келли құлдыққа қарсы қоғамның ұлттық іскерлік комитетіне сайланғанда, консервативті мүшелер наразылық білдіріп, кетіп қалды. Аболиционистердің екі тобы ресми түрде жарылды. Бейбітшіл радикалды аболиционистер қоғамды басқарды, толық теңдікке қол жеткізуді, ешқандай үкіметтің көмегінсіз қамтамасыз етуді жақтады, өйткені барлық мемлекеттік институттар соғыс зорлық-зомбылығының негізінде құрылған. 1854 жылы Келли құлдыққа қарсы қоғамның бас қаржы жинаушысы және жалпы қаржылық агенті болды, ал 1857 жылы ол лекциялар мен конвенциялар кестесін басқаратын жалпы агент лауазымын иеленді. Келли және оның күйеуі Стивен Саймондс Фостер, Соджорнер Трут, Джонатан Уокер, Мариус Робинсон және Салли Холлимен бірге 1853 жылы Мичиган штатының Адриан қаласында Мичиган құлдыққа қарсы қоғамын қайта ұйымдастырды. Штаттық қоғам 1836 жылы Мичиган штатының Энн-Арбор қаласында құрылған.

Following the financial Panic of 1837, Kelley took charge of fundraising for the Lynn Female Society. She donated a generous portion of her own money to the American Anti Slavery Society. With the encouragement of Angelina Grimke, Abby served as the Lynn Female Society's first delegate to the national convention of the Anti Slavery Society in New York. There she spoke out about fundraising and participated in drafting the Society's declaration for abolition. After the convention, Kelley became even more engaged in the Anti Slavery Society, for which she distributed petitions, raised funds, and participated in conferences to raise public awareness. In 1838, Kelley gave her first public speech to a "promiscuous" (mixed gender) audience at the first Anti Slavery Convention of American Women, in Philadelphia. At this time women generally did not address such audiences in public forums. Despite vociferous protesters, Kelley eloquently proclaimed the doctrine of abolitionism. In the following months, she further established herself as a public figure by speaking to more mixed gender crowds, such as that at the New England Anti Slavery Convention. She also worked on a committee composed of both genders. Later in 1838, she moved to Connecticut to spread the anti slavery message. By 1839, Kelley was fully involved in the Anti Slavery Society, while still acknowledging Quaker tradition by refusing payment for her efforts. In 1841, however, she resigned from the Quakers over disputes about not allowing anti slavery speakers in meeting houses (including the Uxbridge monthly meeting where she had attended with her family), and the group disowned her. In 1843, Kelley addressed the attendees at the Liberty Party convention in Buffalo, New York, becoming the first woman in America to speak at a national political convention. In the following years, Kelley contributed to the Anti Slavery Society as a lecturer and fundraiser. Although she encountered constant objections to her public activism as a woman working closely with and presenting public lectures to men, Kelley continued her work. She often shared her platform with formerly enslaved Africans despite disapproval by some in the audience. "I rejoice to be identified with the despised people of color. If they are to be despised, so ought their advocates to be". In October 1849, Kelley wrote to her friend, Milo Townsend, and told of the work she was doing for the anti slavery society: "We know our cause is steadily onward". Some male members of the Society objected to the ideas propounded by Garrison, Kelley, and other radicals. As a result, when Kelley was elected to the national business committee of the Anti Slavery Society, conservative members left in protest. The two groups of abolitionists officially severed. Pacifist radical abolitionists controlled the Society, who promoted complete egalitarianism, to be obtained without the aid of any government, as all such institutions were constructed on the violence of war. In 1854 Kelley became the Anti Slavery Society's chief fundraiser and general financial agent, and in 1857 she took the position of general agent in charge of lecture and convention schedules. Kelley and her husband Stephen Symonds Foster—along with Sojourner Truth, Jonathan Walker, Marius Robinson, and Sallie Holley—reorganized the Michigan Anti Slavery Society in 1853 in Adrian, Michigan. The state society was founded in 1836 in Ann Arbor, Michigan.

Әйелдер құқықтары

Көп ұзамай әйелдер құқықтары үшін күрес көптеген ультра-алқабышкерлер үшін жаңа басымдыққа айналды және Келли олардың қатарында болды. Ол Сенека-Фолс, Нью-Йорк қаласында әйелдер құқықтары туралы сөз сөйледі, бұл сол жерде Сенека-Фолс конвенциясы өткізілуге бес жыл бұрын болды. Америка Азамат соғысынан кейін Келли Конституцияға 15-ші түзетуді қабылдауды қолдады. Кейбір әйелдер-белсенділері әйелдердің сайлау құқығын қамтымайтын кез келген түзетуге қарсы тұрды. Келли Сьюзан Б. Энтони мен Элизабет Кейди Стэнтонмен осы түзетуге қарсылықтарына байланысты арақатынасын үзді. Түзету қабылданғаннан кейін және Гаррисон Құлдыққа қарсы қоғамды таратып жіберген соң, Келли афроамерикалықтар мен әйелдердің тең құқықтары үшін күресін жалғастырды. 1872 жылы Келли және оның күйеуі Стивен Саймондс Фостер бірлесіп иеленген мүліктеріне салық төлеуден бас тартты; олар Келли дауыс бере алмайтындықтан, ол өкілдіксіз салық салудың құрбаны болғанын айтты. Олардың шаруашылығы салдарынан тәркіленіп, сатылып, бірақ достары оны қайта сатып алды. 2011 жылы ол Ұлттық Әйелдер Даңқы залына енгізілді. Сондай-ақ ол 2011 жылы Ұлттық Алқабышкерлер Даңқы залына енгізілді. 1998 жылы ашылған, Массачусетс штатының Вустер қаласындағы Эбби Келли Фостер Чартерлік мемлекеттік мектебі оның құрметіне аталды.