Кіріспе

Оңтүстік Сан-Луис аңғары темір жолы – Солтүстік Колорадода орналасқан, енді жұмыс істемейтін қысқа жол темір жолы. Соңғы жылдары ең көп танымал болды, Колорадо штатындағы Бланка қаласында Денвер және Рио-Гранде Батыс темір жолымен байланыс қызметін атқарды. Бұл кішкентай темір жолдың соңғы түрі шамамен 1,53 миль (2 км) ұзындықта болды. Өмірі бойында тасымалданған жүктерге ферма өнімдері, тыңайтқыштар және жанартау күлі (лава тасы) кірді. Темір жол 1996 жылдың 31 желтоқсанында барлық қызметін тоқтатты.

Тарих

Бастапқы темір жол желісі 1909 жылғы 3 шілдеде Сан-Луис Оңтүстік темір жолы ретінде тіркелді. Ол Костилла мүліктік дамыту компаниясының еншілес кәсіпорны болды, мақсаты Колорадо штатының Сан-Луис аңғарындағы шаруашылық жерлерді дамыту еді. Темір жолдың бизнес-моделі Костилла мүліктік дамыту компаниясы құрған жаңа қалалар мен шаруашылықтарға қызмет көрсетуден тұрды, ал оның бизнес-моделі суарналы сумен толтырылатын су қоймаларына тәуелді болды. Жауын-шашын жеткіліксіз болғандықтан су қоймалары ешқашан толмады. Осының салдарынан Костилла мүліктік дамыту компаниясы да, Сан-Луис Оңтүстік темір жолы да өркендемеді. 1928 жылғы 6 қаңтарда Чарльз Бётчер банкроттықтан темір жолды сатып алды. Ол 1928 жылғы 13 желтоқсанда желіні Сан-Луис аңғарының Оңтүстік темір жолы деп қайта ұйымдастырды. Бётчер басшылығымен темір жол қиындықтарды жалғастырды және жағдайы айтарлықтай жақсармады. 1949 жылғы 24 қаңтарда Бётчер/Маклин мүліктері темір жолды тарату туралы өтінішті Мемлекетаралық сауда комиссиясына (ICC) жолдады. Сан-Луис аңғарындағы мүдделі тараптар таратуға қарсы күресті. Мүдделі тараптар тарату мәселесін талқылап жатқанда, Сан-Луис аңғарының кәсіпкерлері С. Йоримото мен У.У. Макклинток темір жолды сатып алу туралы келісімге келді, бұл келісім тарату тыңдауына белгіленген күннен екі апта бұрын жасалды. 1949 жылдан 1954 жылға дейін темір жолды сақтап тұру үшін түрлі амалдар мен қаржылық шаралар жасалды. 1952 жылғы 19 қыркүйекте Макклинток темір жолды тарату туралы өтініш берді, бірақ ICC 1953 жылғы 24 қыркүйекте жартылай таратуға ғана рұқсат берді. Макклинток осы ICC шешімінен кейін де темір жолды пайдалануды жалғастырды. Макклинток пен Сан-Луис аңғарының тағы бір кәсіпкері Джордж Орингдульф желіні қайта ұйымдастыруға және компанияның барлық акцияларын сатып алып, темір жолдың барлық мәселелерін шешуге бел буды. 1953 жылғы 11 желтоқсанда Колорадо заңнамасына сәйкес жаңа компания құрылды, ал 1954 жылғы 22 қазанда оған «Southern San Luis Valley Railroad» (SSLV) деген атпен Колорадо штатының корпоративтік жарғысы берілді. Макклинток пен Орингдульф Денвер және Рио-Гранде Батыс темір жолынан сатып алынған екі бу локомотивінің – #105 және #106 (екеуі де Consolidation типінде) күтімін ұстау өте қиын екенін білді. Осы кезде темір жолдың көлігінің басты бағыты Бланкаға жақын болды, ал Яросодан көлік аз түсті. 1958 жылғы 15 наурызда Макклинтоктан Яросоға дейінгі 29 мильдік жол жабылып, рельстер Climax Molybdenum Company компаниясына сатылды. Темір жол 1924 жылы Winter Weiss жасаған, бастапқыда M 3 деп нөмірленген, кейін M300 деп қайта нөмірленген моторлы вагонда да жұмыс істеді. Қазір ол Оклахома қаласындағы Оклахома теміржол музейінде тозығы жеткен күйінде тұр. SSLV тарихының тағы бір бөлігі – #106 бу локомотиві, ол бастапқы D&RGW нөміріне қайта қалпына келтіріліп, Колорадо теміржол музейінде қойылған. ICC 1953 жылы темір жолға жұмысын жалғастыру үшін рельстерді алып тастауға рұқсат берді, сондықтан 1959 жылы темір жол 2 1/2 мильден 1,53 мильге дейін қысқартылды. 2009 жылы қалған жолдың бір бөлігі әлі де сақталған. Permian Basin Railroad компаниясының San Luis and Rio Grande Railroad компаниясы 2007 жылы қалдықтарын, соның ішінде тозығы жеткен D 500 және Plymouth ML8 локомотивтерін сатып алды. 2008 жылы SLRG SSLV рельстерінің бөліктерін жүк вагондарын сақтау және вагондарды бөлшектеу үшін қайта құруды бастады.