Кіріспе

Мёсин-дзи (妙心寺) – Жапонияның Киото қаласындағы ғибадатхана кешені, ол Ринзай Дзен буддизмінің тиісті тармағының бас ғибадатханасы болып табылады. Мёсин-дзи мектебі Ринзай Дзеніндегі ең ірі мектеп болып есептеледі, ол басқа он үш тармақтың барлығынан шамамен үлкен: оның құрамында Жапония бойынша шамамен 3400 ғибадатхана, сондай-ақ шетелде бірнеше ғибадатхана бар, ал жалпы Ринзай ғибадатханаларының саны шамамен алты мыңға жетеді. Бұған қоса, ол жалпы соңғы қырық Ринзай монастырі мен бір әйелдер монастырінің ішіндегі он тоғыз байланысты монастырьды қамтиды.

Тарих

Ғибадатхананың аумағы бұрын император Ханазононың сарайы болған. 1318 жылы Ханазоно тақтан бас тартып, 1335 жылы монахқа айналып, 1342 жылы ғибадатхананы құру үшін сарайын сыйға тартты. Аудан және аймақтағы көптеген жерлер оның құрметіне "Ханазоно" деп аталды. Ықпалды Отокан әулетінің үшінші патриархы, Зен шебері Канзан Эген (関山慧玄, 1277–1360) 1342 жылы бас ғибадатхананы құрды. Жапониядағы көптеген Дзен ғибадатханалары сияқты, Мёшин-дзи атауымен қатар, ғибадатхана кешенінің "тау аты" да бар, ол Қытайдағы Дзен ғибадатханаларының көпшілігі тауларда орналасқан дәуірді еске түсіреді. Мёшин-дзидің тау аты – Шёбозан (正法山), яғни "Нағыз Дхарма Тауы". 1467 жылы Ōнин соғысында ғимараттардың көбі қирады. Бірақ олардың көпшілігі қайтадан салынды, бастапқыда алтыншы патриарх Секко Сошин Дзендзи (1408–1486) басшылығымен. Қазіргі ғимараттар негізінен келесі 150 жыл ішінде (15 ғасырдың соңы мен 17 ғасырдың басында) салынды, ал бүгінде Мёшин-дзи бақтары ұлттық көрікті және тарихи орын болып саналады. Окикичо деп аталатын ғибадатхананың қоңырауы – Жапониядағы буддалық боншоның ("ғибадатхана қоңырауы") ең көне мысалы, сонымен қатар әлі күнге дейін қолданылып келе жатқан әлемдегі ең көне қоңырау. Ол 698 жылы құйылған.

Мектеп

Бұл және Ринзай Дзеннің басқа мектептері арасындағы айырмашылық – Мёшин-дзи мектебінің біреудің ағарту деңгейін сынау үшін белгіленген коан жиынтығын міндетті түрде қолданбауында. Керісінше, Мёшин-дзи мектебі ұстазға коанды әр оқушының қажеттіліктері мен өзінің түсінігіне қарай өзгертуге рұқсат береді. Бұл тәсіл дәстүрлі түрде қабылданған коан жинағынан ерекшеленеді.

Орналасу

Бұл кешен өте кең, биік қабырғалармен шекерілген көптеген ирек жолдарға ие, сондықтан аумақтан өтіп бара жатқанда бағдарыңды жоғалту оңай. Жапон ғибадатханаларын салудағы дәстүр бойынша, негізгі ғимараттар кешеннің оңтүстік-батыс бөлігінде, оңтүстік қақпадан солтүстікке қарай созылатын бағытта орналасқан. Солтүстік және оңтүстік қақпаларды байланыстыратын негізгі солтүстік-оңтүстік жол бар, ол негізгі ғимараттармен қатар басталып, кейін солтүстікке қарай сәл қисықпен жалғасып, солтүстік қақпада аяқталады. Негізгі ғимараттардан шығысқа қарай бағытталған шығыс-батыс жолы да бар (батыстан Тендзю кіші ғибадатханасынан басталып, хатто мен буцуден арасынан өтеді, содан кейін қисықтан кейін шығыста Торин кіші ғибадатханасында аяқталады). Осы тікелей солтүстік-оңтүстік жолдан өзге, солтүстік қақпадан шығысқа қарай созылып, Кейшун кіші ғибадатханасынан өтіп, Дайшин кіші ғибадатханасының оңтүстігінде аяқталатын ұзақ жол да бар. Бұл негізгі бағыттардан басқа, көптеген қосалқы жолдар бар, олардың барлығы кіші ғибадатханалармен қатарластырылған, әдетте әрқайсысының бір ғана кіреберісі болады.

Мектеп

Ханзано университеті, Ринзай мектебіне қарасты университет, 1872 жылы Мёшин-джи ғибадатханасымен құрылған және ғибадатхана кешенінен оңтүстік-шығысқа қарай шалқар орналасқан. Ғибадатхана кешенінің төртбұрышты аумағының оңтүстік-шығыс бұрышында, шағын өзеннен өтетін Ханазоно жоғары мектебі орналасқан.