Кіріспе
Бану Надир (بَنُو ٱلنَّضِير, ) – 7 ғасырға дейін Арабиядағы Ясриб (Медина) маңындағы оазисте өмір сүрген еврей араб тайпасы. Олар Арабияның солтүстігінде Медина оазисінде 7 ғасырға дейін өмір сүрді. Мұхаммед оларды Құрайшқа қарсы болған Ухуд шайқасынан кейін қуды, бұл мұсылмандардың олардың сауда керуендеріне жасаған шабуылдарынан және Бадр үшін кек алу ниетінен туындады. Шайқастан кейін мұсылмандар Мединаға оралды, онда Мұхаммед шайқасқа қатыспаған кейбір яһудилердің оның қайғысына қуанғанын байқады. Мысал көрсету қажеттігін сезінген Мұхаммед Бану Надир тайпасын нысанаға алды және олармен бірнеше апта бойы қоршау салды. Тайпа қарсылық көрсетпей капитуляциялады, олардың мүлігі мұсылмандардың олжасына айналып, өздері қуылды. Ислам дәстүрі оларды түрлі қылмыстарға айыптайды, бірақ олардың нақты қандай қылмыстарға кінәлі екенін анықтау қиын. Құран олардың Аллаһ пен Мұхаммедке қарсы шыққандарын айтады. Кейін олар Құрайшпен бірге Қазан шайқасын жоспарлады. Содан кейін Хайбар шайқасына қатысты.
The Banu Nadir (بَنُو ٱلنَّضِير, ) were a Jewish Arab tribe that lived in northern Arabia at the oasis of Medina until the 7th century. They were expelled by Muhammad after The Battle of Uhud against the Quraysh, which took place after attacks by the Muslims on their trade caravans and to seek revenge for Badr. After the battle, the Muslims went back to Medina, there, Muhammad found that some of the Jews, who had not taken part in the battle, were not concealing their pleasure at his tragedy. Feeling the need to set an example, Muhammad targeted the Banu Nadir, which he and his troops then besieged for several weeks. The tribe surrendered and was expelled, with their property becoming booty for the Muslims. Islamic tradition accuses the tribe of various crimes, but what exactly they were guilty of is difficult to ascertain. The Quran says simply that they defied Allah and Muhammad. The tribe then planned the Battle of the Trench together with the Quraysh. They later participated in the battle of Khaybar.
Ұрпағы
Араб тарихшысы әл-Сам'анидің мәліметінше, Бану Надир тайпасының мүшелері Яһудеядан Арабияға көшіп келген әл-Надирден тараған. «Әл-Надир» есімі, шамасы, еврей тіліндегі «Ха-Назир» есімінен шыққан. Араб тарихшысы (Ибн Хазм) оларды Киелі кітаптағы Һаронның тікелей әкеден балаға берілетін ұрпақтары деп санайды.
Ерте тарих
Алғашқы Мединада Бану Надирден өзге екі ірі араб тайпасы болды: Бану Аус және Хазрадж. Бұрын оларға Бану Курайза мен Бану Кайнука есімді екі еврей араб тайпасы қосылған еді. Мединадағы басқа яһудилер сияқты, Бану Надир де араб есімдерін алып жүрді, бірақ олар ерекше еврей араб диалектісінде сөйледі. Олар егіншілікпен, өсімқорлықпен, қару-жарақ және әшекей бұйымдарымен сауда жасап, Меккедегі араб саудагерлерімен коммерциялық байланыс ұстады. Олардың бекіністері Мединадан оңтүстікке қарай жарты күн жол қашықтықта орналасқан. Бану Надирлер бай болды және Мединаның ең жақсы жерлерінде тұрды.
Ұлт аралық соғыс
617 жылы Аус және Хазрадж араб тайпалары Буат шайқасында бір-бірімен соғысқанда, үш еврей тайпасы екі тарапты да қолдап, пайда табу үшін екеуіне де қару сатты. Қағб ибн әл-Ашраф және Хуайй ибн Ахтаб басқарған Бану Надир,
Мұхаммедтің келуі
Мұхаммед 622 жылдың қыркүйегінде Ясрибке көшіп келді, ол өзінің бір топ ізбасарларымен бірге келді, оларға Ансар деп аталатын жергілікті қауым мүшелері баспана берді. Оның алғашқы іс-әрекеттерінің бірі – Мединадағы алғашқы мешіттің құрылысы және Әбу Әюб әл-Ансаримен бірге тұру үшін үй табу болды. Содан кейін ол Мәдина Конституциясы деп аталатын келісім жасады, ол Мұсылмандар, Ансар және Мәдинаның түрлі еврей тайпалары арасында қаланың басқару мәселелерін реттеуге, сондай-ақ қауымдар арасындағы қарым-қатынастардың ауқымы мен сипатын анықтауға бағытталған. Келісім шарттарына Құрайшқа бойкот жариялау, "оларға ешқандай көмек көрсетпеу", үшінші тарап шабуыл жасаса бір-біріне көмектесу, сондай-ақ "сыртқы шабуылдан Мединаны қорғау" кірді.
Бану Кайнуканың қууына қарсылық
Мұхаммед пен Бани Қайнуқа арасындағы оқиғадан кейін, тайпа Мұхаммед тарапынан қоршауға алынып, Мединадан қуылды. Бану Надир бұл жанжалға қатыспады, оны еврей тайпалары арасындағы кезекті қақтығыс ретінде қарастырды.
Кәб ибн әл-Әшрафты өлтіру
Бадр шайқасынан кейін Бәну Надир тайпасының басшыларының бірі – Кааб ибн әл-Ашраф, Бадр шайқасындағы жеңіліске қайғырып, Құрайштарға жоғалтқан абыройларын қайтару үшін қару көтеруге шақыру мақсатымен барды. Ол Мұхаммедтің (саллаллаһу аләйһи уә сәлләм): «Ол (Кааб) бізге ашық жаулық көрсетіп, біз туралы жаман сөздер айтты, мұсылмандармен соғыста болған көпқұдайшыларға қосылып, оларды бізге қарсы күреске жинады» деген сөздерін еске алды. Бұл Мәдина Конституциясына қайшы келді, оған Кааб ибн әл-Ашраф басқаратын тайпа қол қойған болатын. Конституцияда Мекке тайпаларына, атап айтқанда Құрайштарға «ешқандай қолдау көрсетуге» тыйым салынған еді. Кейбір дереккөздерде айтылуынша, Кааб Меккеге барған кезде Әбу Суфянмен келісім жасап, Құрайштар мен яһудилердің Мұхаммедке (саллаллаһу аләйһи уә сәлләм) қарсы бірлесіп әрекет етуіне уағдаласқан. Басқа тарихшылар Кааб ибн әл-Ашрафтың, шебер ақын болғандықтан, қаза тапқан Құрайш көрнекті тұлғаларын жырлап өлең жазғанын, содан кейін мұсылман әйелдері туралы ұялтатын өлеңдер жазғанын, олар мұсылмандарды қынжырлатқанын мәлімдейді. Бұл өлеңдер көптеген адамдарға әсер еткендіктен, ол да Мәдина Конституциясына тікелей қарсы келеді, онда «адалдық – сатқындықтан қорғайды, ал бұл құжат әділетсіздік жасаған немесе қылмыс істеген адамды қорғамайды» делінген. Мұхаммед (саллаллаһу аләйһи уә сәлләм) өзінің ізбасарларын Каабты өлтіруге шақырды. Мұхаммед ибн Маслама өз қызметін ұсынды және тағы төрт адамды жинады. Мұхаммед ибн Маслама мен басқалары Мұхаммедке (саллаллаһу аләйһи уә сәлләм) қарсы шыққандай көрініп, Каабты айлы түні қамалдан алдап шығарды. Кейбіреулер бұл әрекетті араб қоғамының нормаларымен байланыстырады, олар топтың абыройына тиген нұқсан үшін кек алуды талап етеді. Каабтың өлтірілуі яһудилерді қорқытып жіберді, тарихшы Ибн Исхақ айтқандай, «өз өмірінен қорқып, қорқымаған яһуди болған жоқ».
Хайбар шайқасы: 628
628 жылы Мұхаммед Хайбарға шабуыл жасады. Кейіннен Мұхаммед Абдулла бин Рауаха басшылығымен делегацияны жіберіп, Бану Надирдің тағы бір басшысы Усайр (Юсайр) ибн Заримді, екі топтың саяси қатынастарын талқылау үшін басқа Надир басшыларымен бірге Мединеге келуін сұрады. Олардың арасында яһудилерге қарсы болған Бану Салима тайпасының одақтасы Абдулла бин Унайс болды. Олар оған келгенде, Мұхаммедке келсе, ол оны қабылдап, құрмет көрсетпек екенін айтып, онымен сөйлесіп, ықпалдасты. Олар оны әрі қарай сөйлеуге тырысып, көптеген яһудилермен бірге онымен келуге көндірді. Абдулла бин Унайс оны айуанға мінгізіп, Хайбардан шамамен алты шақырым жердегі әл-Каркараға жеткенде, Юсайр олармен бірге барудан бас тартты. Абдулла оның қаруын алып, шабуыл жасауға дайындалып жатқанын сезіп, оған шабуылдап, аяғын кесіп тастады. Юсайр қолындағы шаухат ағашынан жасалған таяқпен оны ұрып, басына жарақат келтірді. Мұхаммедтің барлық елшілері отыз яһуди серігіне шабуыл жасап, оларды өлтірді, бірақ бір адам қашып құтылды. Абдулла бин Унайс – бұрынғы түнгі миссияда Хайбарда Бану Надирдің Салам ибн Әбу әл-Хуқайқын өлтіруге ерікті түрде рұқсат алған кісі. Мұхаммед пен оның ізбасарлары Худайбия шартынан кейін 628 жылдың мамыр-маусымында Хайбарға шабуыл жасады. Яһудилер қарсылық көрсеткенімен, орталық басшылықтың болмауы және ұзақ қоршауға дайындықсыздық салдарынан шайқас мұсылмандардың пайдасына шешілді. Барлық бекіністердің екеуінен басқасы басып алынды, яһудилер бас салып, қарсылық көрсетуді тоқтатты. Келісім шарттары бойынша олар жылдық өнімнің жартысын мұсылмандарға беруге міндетті болды, ал жер мұсылман мемлекетінің ортақ меншігіне айналды.