Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1865 жылғы француз операсы
опера
1865 French opera
the opera
«Африкалық әйел» (L'Africaine) – Джакомо Мейербердің музыкасын және Эжен Скрибтің либреттосын қоса алған, бес актілі 1865 жылғы француз операсы. Мейербер мен Скриб операны 1837 жылы «Африка» деген атпен жұмысын бастады, бірақ шамамен 1852 жылы португалдық саяхатшы Васко да Гаманың өмірінен алынған ойдан шығарылған оқиғаларды бейнелеу үшін сюжетті өзгертті және оның атын француз тіліндегі нұсқасы – Васко де Гама деп атады. Толық партитураның көшірмесі 1864 жылы Мейербер қайтыс болған күнінен бір күн бұрын аяқталды. Опера келесі жылы Париж операсында Франсуа Жозеф Фетистің нұсқасымен премьераланды, ол бұрынғы атауын – «Африкалық әйел» (L'Africaine) деп қайта орнатты. Фетистің нұсқасы жарияланды және 2013 жылға дейін көптеген қойылымдар мен жазбаларда қолданылды. 2013 жылдан кейін кейбір қойылымдар мен жазбалар Мейербердің таңдаған атауын – Васко де Гаманы қолжазба партитурасына негізделген түзетулермен орындау үшін пайдалана бастады. 2018 жылы Ricordi музыка баспасы осы атаумен Мейербердің қолжазба партитурасының сындық басылымын шығарды.
L'Africaine (The African Woman) is an 1865 French grand opéra in five acts with music by Giacomo Meyerbeer and a libretto by Eugène Scribe. Meyerbeer and Scribe began working on the opera in 1837, using the title L'Africaine, but around 1852 changed the plot to portray fictitious events in the life of the Portuguese explorer Vasco da Gama and introduced the working title Vasco de Gama, the French version of his name. The copying of the full score was completed the day before Meyerbeer died in 1864. The opera was premiered the following year by the Paris Opéra in a version made by François Joseph Fétis, who restored the earlier title, L'Africaine. The Fétis version was published and was used for subsequent performances until 2013, when some productions and recordings began using Meyerbeer's preferred title, Vasco de Gama, for performing versions with revisions based on the manuscript score. In 2018 the music publisher Ricordi issued a critical edition of Meyerbeer's manuscript full score under that title.
Өнер тарихы
Операның премьерасы 1865 жылғы 28 сәуірде Париждегі Ле Пелетиер залында «Л'Африкане» атты опера театрымен, Феттис дайындаған нұсқада өтті. Ұзаққа созылған және бұрын-соңды болмаған кең ауқымды насихат, оның ішінде отандық және халықаралық баспасөздердегі көптеген хабарламалардың арқасында, қойылым әлеуметтік және өнерлік сенсацияға айналды. Бірінші кешке Император Наполеон III және Императрица Евгения қатысты, бұл «опера премьерасы тұрғысынан Екінші Империя қоғамына өзін-өзің көрсетудің ең жоғары деңгейін ұсынды». Оқиғаның барысы және оның қабылдануы туралы сағат сайынғы хабарламалар телеграф арқылы Еуропаның басқа да астаналарына жеткізілді. Композитордың бюсті, Жан-Пьер Дантан жаңадан жасаған нұсқасы, қойылым аяқталғанда сахнада ашылды. Көптеген сыншылар қойылымды керемет деп бағалап, операны Мейербирдің шедеврi деп жариялады. Операның британдық премьерасы 1865 жылғы 22 шілдеде Лондонның Ковент-Гарден театрында, ал 1865 жылғы 1 желтоқсанда Нью-Йоркте болды. Ол сондай-ақ 1865 жылы Болоньяда Анжело Мариани жетекшілігімен итальяндық премьерасын алды және 1868 мен 1892 жылдар аралығында Ла Феничеде төрт рет қойылды. 1866 жылғы шілдеде ол Австралияның Мельбурн қаласында да орындалды. Опера 19 ғасырда үлкен жетістікке ие болды, бірақ Мейербирдің басқа операларымен бірге 20 ғасырда, сирек қайта қойылымдарды қоспағанда, толығымен ұмытылып қалды. Пласидо Доминго оны кем дегенде екі қойылымда орындады: 1973 жылғы 13 қарашада Сан-Францискодағы Соғыс ескерткіші опера театрында Ширли Верретпен бірге; және 1977 жылы Барселонадағы Лицеуде Монсеррат Кабалемен бірге. 21 ғасырда Мейербирдің француздық ірі опералары Еуропа опера үйлерінде жаңа қойылымдарда қайтадан пайда болды. Мейербирдің қайтыс болғанына 150 жыл толуына орай, бұл шығарма 2013 жылғы қарашада Ла Феничеде қайта қойылды. 2013 жылы Хемниц операсы Юрген Шледердің алдын ала дайындаған нұсқасын «Васко де Гама» деген атпен сахналады. Қойылым көрермендер мен сыншылар тарапынан жоғары бағаланды және 2013 жылы Opernwelt журналы жыл сайын табыс ететін «Жылдың жаңалығы» сыйлығын жеңіп алды. Бұл нұсқа 2015 жылғы қазан айында Deutsche Oper театрында Роберто Аланья Васко де Гама рөлінде және Софи Кох Селика рөлінде қойылды. 2018 жылы Франкфурт опера театрында «Л'Африкане/Васко де Гама» операсының жаңа қойылымы сахналанды, онда Майкл Спайрс Васко де Гама рөлінде, ал Клаудиа Махнке Селика рөлінде ойнады.
The opera was premiered on 28 April 1865 by the Opéra at the Salle Le Peletier in Paris under the title L'Africaine in the performing edition undertaken by Fétis. Because of the long running and unprecedented advance publicity, including countless reports in the domestic and international press, the production was a social and artistic sensation. The first night, attended by Emperor Napoleon III and Empress Eugénie, "provided Second Empire society with its most exalted self presentation in terms of an opera premiere." Hourly reports on the progress of the event and its reception were relayed by telegraph to other European capitals. A bust of the composer, newly executed by Jean Pierre Dantan, was revealed on the stage at the conclusion of the performance, and with only a few exceptions critics declared the production brilliant and the opera, Meyerbeer's masterpiece. The work had its British premiere at Covent Garden Theatre, London, on 22 July 1865, and in New York on 1 December 1865. It also received its Italian premiere in 1865 in Bologna, conducted by Angelo Mariani and was staged four times at La Fenice between 1868 and 1892. It was also performed in Melbourne, Australia, in July 1866. The opera was enormously successful in the 19th century, but along with Meyerbeer's other operas, it fell into almost complete neglect in the 20th century, except for very occasional revivals. Plácido Domingo has sung it in at least two productions: a revival at the War Memorial Opera House in San Francisco that premiered on November 13, 1973, with Shirley Verrett; and in 1977 at the Liceu in Barcelona, with Montserrat Caballé. In the 21st century, Meyerbeer's major French grand operas are again appearing in new productions in European opera houses. To mark the 150th anniversary of Meyerbeer's death, the work was performed again at La Fenice in November 2013. In 2013, a preliminary edition by Jürgen Schläder was staged by Chemnitz Opera under the title Vasco de Gama. The production was a success with audiences and critics and won the poll of German critics award presented by Opernwelt magazine annually as "Rediscovery of the year" in 2013. This edition was also used for a production at the Deutsche Oper in October 2015, with Roberto Alagna as Vasco de Gama and Sophie Koch as Sélika. A new production of L'Africaine/Vasco de Gama was staged at the Frankfurt Opera in 2018 with Michael Spyres as Vasco de Gama and Claudia Mahnke as Selika.
Мейербиердің автографы бар музыкасының сын басылымы
2018 жылдың желтоқсан айында Берлиндегі Ricordi компаниясының Giacomo Meyerbeer Werkausgabe-ның бір бөлігі ретінде Юрген Селк редакциялаған Мейербердің қолжаз партитурасының сындық басылымы жарық көрді. Бұл басылымда алғаш рет Мейербердің сақталған қолжазынан тікелей алынған музыкалық партитура қолжетімді болады және Мейербер мен Скриб бұл шығармаға берген «Васко де Гама» атауын пайдаланады. Сонымен қатар, ол Фетіс және оның серіктестері алғашқы қойылымға және Г. Брандус пен С. Дюфурдың (1865) шығармасының алғашқы жариялануына дайындық кезінде өзгертіп жіберген көптеген бастапқы материалды қалпына келтіреді. Бұл өзгерістердің ішінде музыкалық түзетулер, қысқартулар, темп көрсеткіштері және лирикалық мәтіннің көп бөлігі бар. Фетіс пен оның серіктестері жасаған тағы бір өзгеріс – «Селика» есімін «Селика» деп, ал «Йорико» есімін «Нелуско» деп өзгерту болды. Бұған қоса, Брахманың бас жұбысы тек осы атаумен («Le grand prêtre de Brahma») ғана аталды, ал «Зангебар» деп аталмады. Дегенмен, Мейербер өзінің партитурасының барлық жерінде «Селика», «Йорико» және «Зангебар» есімдерін ғана қолданды. Осы басылым кейіпкерлердің аттарын Мейербер жазған түрінде қалпына келтіреді.
In December 2018, a critical edition of Meyerbeer's autograph score, edited by Jürgen Selk, was released as part of the Giacomo Meyerbeer Werkausgabe, by Ricordi, Berlin. This edition makes available, for the first time, a musical score derived directly from Meyerbeer's surviving autograph and employs the title Meyerbeer and Scribe had assigned to the work, Vasco de Gama. It also restores much of the original material that Fétis and his collaborators had altered in preparation both for the first performance and for the first publication of the work by G. Brandus & S. Dufour (1865). Among these revisions were musical alterations, cuts, tempo indications, and much of the lyrical text. Another change undertaken by Fétis and his collaborators was to change the names of “Sélica” to “Sélika” and “Yoriko” to “Nélusko.” Additionally, the High Priest of Brahma was referred to only under that title (“Le grand prêtre de Brahma”) and not as “Zanguebar.” Meyerbeer, however, used “Sélica,” “Yoriko, ” and “Zanguebar” exclusively throughout his score. The edition restores these character names to the way Meyerbeer wrote them.
Премьераға арналған дизайндар
Париж операсындағы түпнұсқалық қойылымның сахналық дизайнын Август Альфред Рубе мен Филипп Шаперон 1-ші акт (Кеңес сахнасы) және 2-ші акт (Түрме сахнасы) үшін; Шарль Антуан Камбон 3-ші акт (Теңіз сахнасы мен кеме апаты) және 4-ші акт (Хинду ғибадатханасы) үшін; Жан Батист Лавастр 5-ші актінің 1-ші сахнасы үшін (Каралеваның бақшасы, көрсетілмеген); ал Эдуард Десплечин 5-ші актінің 2-ші сахнасы үшін (Маншинель ағашы) жасады. Хореография Луи Мерантеге тиесілі, ал костюмдерді Альфред Альберт және тағы бір автор жасады. Осы керемет декорацияларды бейнелейтін гравюралар бүкіл Еуропа бойынша мерзімді басылымдарда жарияланды. Десплечиннің соңғы сахнасы өзінің ерекшелігі үшін арнайы мақтауға ие болды. Алдын ала жариялану мен жоғары үміттердің арқасында, көптеген сахнашылардың атқаруындағы 3-ші актінің кеме апаты көрінісі баспасөз тарапынан сәл көңіл көншілік тудырды. Дегенмен, 1885 жылы Артур Пугин бұл сахнаны компанияның гран-опералық сахналық қойылымының ең жарқын мысалы деп атады.
The stage designs for the original production at the Paris Opera were created by Auguste Alfred Rubé and Philippe Chaperon for Act 1 (Council Scene) and Act 2 (Dungeon Scene); Charles Antoine Cambon and for Act 3 (Sea Scene and Shipwreck) and Act 4 (Hindu Temple); Jean Baptiste Lavastre for scene 1 of Act 5 (Queen's Garden, not shown); and Edouard Desplechin for scene 2 of Act 5 (The Manchineel Tree). The choreography was by Louis Mérante, and the costumes were designed by and Alfred Albert. Engravings depicting the amazing sets appeared in periodicals throughout Europe. The final scene designed by Desplechin received special praise for its originality. Possibly because of advance publicity and high expectations, the Shipwreck Scene of act 3, executed by numerous stagehands, was deemed by the press to be somewhat disappointing. However, Arthur Pougin writing in 1885 identified the scene as the epitome of the company's grand opera mise en scène.
Жазбалар
Операның әйгілі бөлігі – "Pays merveilleux O, paradis" атты 4-ші актідегі тенор ариясы, ол көп рет жазылған.
A well known highlight from the opera is the act 4 tenor aria "Pays merveilleux O, paradis", which has been recorded many times.