Кіріспе

(ซอสามสาย, ; ; сонымен қатар , , және кейде жай ғана ; ) – Таиландтың дәстүрлі ішекті аспабы. Ол тай скрипкасы отбасына жатады, оған saw u және saw duang кіреді, бірақ басқа екеуінен айырмашылығы, оның үш сырғасы және аспаптан бөлек доғасы бар. Аспап үш бөліктен тұрады: корпусы, мойыны және доғасы. Оның корпусы үш бөліктен тұратын кокос қабығынан жасалған, бір жағы жануар терісімен жабылады, ал мойыны қатты ағаштан немесе азудан жасалып, ағаш лагымен тазаланып, жылтырлатылады. Доғасы жылқының құйрығынан және қатты ағаштан жасалған. Басқа элементтеріне қағыстар, табалдырық, көпір, бау және сымдар жатады. Әдетте, музыкант терінің дыбыстық резонансын азайту үшін ойнаған алдында теріге әшекей тас жабыстырады. Аспап жоғары мәртебелі деп есептеледі және көбінесе әсем безендіріледі. Ол Сухотай дәуірінен бері қолданылып келеді және Камбоджаның өте ұқсас аспабымен байланысты. (ซอสามสาย) аспабының үш жібек сымы жоғары сымда "со" нотасын (สายเอก, немесе สายบน), орта сымда "ре" нотасын (สายใน, немесе สายกลาง) және төменгі сымда "ла" нотасын (สายทุ้ม, немесе สายล่าง) шығарады.

Тарих

Қобыз – үш ішегі бар, садақпен тартылатын аспап. Көбінесе ансамбльдерде және домбыра тобында орындалады. Басқа ішекті аспаптармен ұқсастығы бар.

Шығуы туралы теориялар

Зерттеушілердің бұл тіректердің пайда болуына қатысты әртүрлі теориялары бар. Тіректер зигзаг тәрізді кезегімен қосылған. Басы шар тәрізді, ал таяғының ұзындығы шамамен 6 дюйм.

Тюнинг

Тюнингке кіріспес бұрын, көпірді орнату қажет. Көпір скрипканың ортасына, екі қабырғаның жоғарғы бөлігінен 2,5–5 см қашықтыққа қойылады. Біріншісі – аяқтарды бір жаққа созып, бір аяқты екіншісінің үстіне қойып, тізелерді бүктеу арқылы ойыншының бақайшағын жаққа қарай созу (жаңа бастаушыларға ұсынылады). Екіншісі – Ваджрасана, бұл бас иіп отыру позы, хатха-йога мен қазіргі заманғы йогада қолданылады, сондай-ақ «Найзағай позы» немесе «Алмаз позы» деп те аталады.

Тұрақты ұстаным

Темір инені жерге тік тұрғызып, төменгі жағымен теңестіріңіз. Денені сол қолмен ұстап, сол жамбастың деңгейінде сақтаңыз. Сыртқа қарай қараңыз, үшінші ішекке түймешікті орналастырыңыз. Сол алақанды сәл алға бұрыңыз. Аспап мойнын бас бармағы мен көрсету бармағының арасына жайғастырыңыз. Егер аспапты дұрыс ұстасаңыз, саусақ басы ішекке жетпейді. Садақты оң қолмен ұстаңыз. Оң қолыңызды аттың құйрығы мен садақ арасындағы 4 сантиметрдей бос орынға орналастырыңыз. Сына саусағыңызды аттың құйрығы мен садақтың арасына салыңыз. Білек оң қолмен параллель болғанда, бас бармағыңыз бен ортаңғы саусағыңызбен садақты қолдаңыз. Орындаушы оң қолын оң қолмен бұрмалап алмауы керек. Орындау кезінде садақ әрқашан жерге параллель болуы тиіс.

Бұрышты басқару

Оң қол және оң жақ қолыңызды садақтың қозғалысын бақылау үшін пайдаланыңыз. Садақтың қозғалысын жерге параллель етіп ұстаңыз, ал аттың құйрығы денеңіздің үстіндегі ішекке шамамен 3 сантиметрдей тисін. Дыбыс күшін арттыру үшін, аттың құйрығын саусақпен өзіңізге қарай итеріңіз. Ең маңыздысы – жоғарғы және төменгі ішектердің дыбысталуын теңгеріңіз.

Жеңіс белгісі

Жоғары және ортаңғы сымдардың дыбысын анықтау үшін орындаушы көрсету саусағын, ортаңғы саусағын, сақина саусағын және шүйде саусағын пайдаланады. Төменгі сымның дыбысын анықтау үшін көрсету саусағын, ортаңғы саусағын және сақина саусағын қолданыңыз. Жоғары сымды басу үшін саусақтың ұшын жоғары сымның бүйіріне тигізіңіз; бұл техника "чун сай" деп аталады. "Чун сай" техникасында бармақтан басқа кез келген саусақты қолдануға болады.

Дирижерлік

Тай аспаптарының ерекшелігі – әр орындаушының бір-бірімен үйлесімді түрде жұмыс істейтін «мелодиялық дирижерлік» екендігі. Дирижерлік екі түрге бөлінеді: топтық дирижерлік және жетекші әншімен дирижерлік. Топтық дирижерлікте орындаушыны басқа топ мүшелері мен музыка ағыны жетелейді. Сондықтан орындаушы әуенді, музыкалық стильді және орындау ерекшеліктерін түсінуі керек. Орындаушының есінде сақтауы тиіс ең маңызды нәрсе – үйлесімділік, себебі топ ретінде ойнаудың өзегі осы. Орындаушы «Саратта» ырғағын (ทํานองสารัตถะ) ең жақын түрде бейнелейтін «Чоу Чоу» ырғағында (ทํานองจาวๆ) ойнауы керек. Орындаушы «соль» және «ре» ноталарының ерекше дыбысын артық пайдаланбауға тиіс. Жетекші әншімен дирижерлікте орындаушының ән сөздерін тануы немесе әндей білуі өте маңызды. Ойыншының басты рөлі – жетекші әншіге қолдау көрсету, негізінен аспап арқылы және мүмкін болса, әнмен сүйемелдеу арқылы. Дегенмен, музыкант әншінің назарын бұрмауға немесе оны басып кетпеуге сақтануы керек.