Кіріспе

Дизельдік электрлік көпқұрамды пойыз

Bombardier Voyager – Ұлыбритания теміржол желісінде қызмет ету үшін Бельгияда Bombardier Transportation компаниясы құрастырған, сағатына 125 миль жылдамдыққа дейін жететін дизельдік электрлік көпқұрамды пойыз отбасы. Voyager отбасының құрылысы 2000 және 2005 жылдар аралығында жүргізілді, ол үш классқа бөлінеді: Voyager (қазір CrossCountry компаниясымен пайдаланылады), Super Voyager (қазір Avanti West Coast, CrossCountry және Grand Central компанияларымен пайдаланылады) және Meridian (қазір East Midlands Railway компаниясымен пайдаланылады). Bombardier Voyager пойыздары Ұлыбританияның әртүрлі қалааралық бағыттарында, соның ішінде Ұлыбританиядағы ең ұзын тікелей теміржол маршрутында – Абердиннен Пензансқа дейінгі CrossCountry бағытында қолданылады, оны толық аяқтауға 13 сағаттан астам уақыт қажет.

220-сынып

220 класты "Вояджер" DEMU-лары қалааралық Cross Country бағыттарында жұмыс істеу үшін салынған. Virgin CrossCountry компаниясы 2000/01 жылдары 34 төрт вагондық пойыз алды. Барлығы 2007 жылдың қараша айында CrossCountry франшизасымен бірге Arriva CrossCountry компаниясына өтті.

222 класы

222 класты Meridian DEMU-лар түпнұсқа Voyager пойыздарына ұқсас, бірақ сенімділік жағынан жақсартылған және ішкі құрылымы басқаша. 222 класы 220 және 221 бірліктерінде алған тәжірибелер негізінде салынды; әсіресе, жолаушыларға арналған кеңістікті арттыру үшін еден астына көптеген компоненттер орнатылды. Жиырма жеті жиынтық салынды: Midland Mainline 23 Meridian тапсырыс берді, олар 17 Class 170 Turbostar пойыздарын алмастыру және кейіннен жойылған Лондон Сент-Панкрас – Лидс бағыты үшін қосымша материалдарды қамтамасыз ету үшін қажет болды. Бастапқыда 16 төрт вагондық, жеті және тоғыз вагондық жиынтықтар ретінде құрастырылған, кейіннен олар төрт, бес және сегіз вагондық жиынтықтарға қайта құрылды. Олардың барлығы 2007 жылдың қараша айында жаңа франшиза иесі East Midlands Trains (EMT) компаниясына берілді. EMT франшизаны алған кезде, ол өзінің сегіз вагондық алты жиынтығынан бір вагонды алып тастады, бұрынғы төрт вагондық жиынтықтарды ұзартты. Соңғы қалған сегіз вагондық жиынтық бес вагонға дейін қысқартылды. Барлығы 2019 жылы франшизамен бірге East Midlands Railway компаниясына өтті. Hull Trains 2005 жылы төрт вагондық 4 Class 222/1 Pioneers пойызын сатып алды, олар төрт Class 170 Turbostar пойызын алмастырды. Бұл жиынтықтар 222/0 Meridian пойыздарынан ішкі жағынан сәл өзгеше. Бір техникалық мәселе және бір жиынтықтың ұзақ мерзімге қолжетімсіз болуынан кейін First Hull Trains өзінің 222 кластық автопаркін 2009 жылы 180 кластық Adelantes автопаркімен алмастырды. 222 кластық пойыздар EMT-ге 222 класының қалған автопаркімен бірге пайдалану үшін берілді.

Болашақ

Avanti West Coast-тың 221-сыныпты вагондары 805 және 807-сыныпты вагондармен алмастырылады, ал барлық 222-сыныпты вагондар 2024-2025 жылдарға дейін 810-сыныпты вагондармен алмастырылу жоспарлануда.

Техникалық мәселелер мен сын-пікірлер

220 және 221 кластағы пойздар тарлығы үшін сынға ұшырады, себебі олардың дизайны көлбеу режимде жұмыс істеуге бейімделген, сол кезде көлбеу болғанда да жүк тиеу габаритіне сәйкес болуы керек. Әр вагонда бір дизельдік қозғалтқыш болғандықтан, InterCity 125 пойыздарымен және локомотивтермен тасылатын пойыздармен салыстырғанда еден астында шу пайда болады. Ірі жүктерді немесе велосипедтерді сақтауға өте аз орын бар. CrossCountry енді пойыздарынан дүкендерді алып тастап, сыйымдылығын арттырғанмен, велосипедтер бөлімінде бастапқыдағы төрт велосипедтің орнына енді үш велосипедке ғана сыяды. 220 және 221 кластағы пойыздармен жасалатын CrossCountry қызметтері көбінесе Dawlish теңіз қабырғасынан толқындар өте қалып, төбеге орнатылған тежегіш резисторларының салдарынан Exeter St Davids немесе Newton Abbot станцияларында тоқтатылуға мәжбүр болады. Бұл пойыздар алмастырған пойыздарға қарағанда қысқарақ, бірақ маршруттардың жиілігі артуы сыйымдылықтың өзгеруін білдірмеді.

Апаттар мен оқиғалар

2006 жылы 222 сыныпты пойыздың бір бөлігі Лондон-Шеффилд бағытында Нортгемптонширде есіктің ашылуына байланысты қызметтен алынып тасталды. 2006 жылдың 26 мамырында 220005 пойызында жолаушы өлтірілді, пойыз Глазгодан Пейгтонға бағытталған кезінде Оксенхолм станциясына кірген сәтте оқиға болды. 2008 жылдың 14 наурызында "Вояджер" пойызында өрт шықты, шамамен 100 жолаушы эвакуацияланды. 2012 жылдың 20 сәуірінде 222 сыныпты пойыз өртенді. Өрт пойыздан дөңгелектердің қозғалысынан қызған кір мен шаңның жиналуынан туындады. 2018 жылдың 18 шілдесінде "Вояджер" пойызы қозғалысқа шыққаннан кейін жанып кетті, барлық 175 жолаушы эвакуацияланды. 2019 жылдың 26 қыркүйегінде "Вояджер" 221132 пойызының (60982 номерлі вагоны) вестибюлінде электрлік жарылыс болды. Бақытымызға орай, бұл пойыз бос жүріп бара жатқан кезде болды және орталық өзендердегі депо мен станция арасында жүргізуші бағытын ауыстырғанда анықталды.

Электрмен жұмыс істеуге ауыстыру ұсынысы

2010 жылы Bombardier бірнеше Voyager көп бірлік поездарын жоғарыдан қуат алатын пантограф (электр-дизельді EDMU) арқылы гибридтік электр және дизельді көліктерге түрлендіруді ұсынды. Бұл жоба "Тор" жобасы деп аталды. 2010 жылдың қазанында Дерби Литчерч Лэйн зауытында 21 қосымша пантографтық пойыз жасалатыны және шамамен 300 миллион фунт стерлинг сомасында 21 жиынтық түрлендірілетіні күтілді, алайда 2011 жылы зауыттың болат вагондар жасауға мүмкіндігі болмады, бірақ жұмыстың көп бөлігі Ұлыбританияда жасалатыны және Дерби зауытына жұмыс беретіні болжалды. 2011 жылдың желтоқсанында Транспорт министрлігі CrossCountry желісі үшін 30-35 жиынтықты электрлендіру туралы "eVoyager" деп аталатын ұсынысты қарастырды.