Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Вавилон қаласындағы ғибадатхана, қазіргі Ирак.
Temple in Babylon, modern Iraq
Есагила немесе Эсангил ( , "шатыры биік ғибадатхана") – Вавилонның қорғаушы құдайы Мардукқа арналған ғибадатхана. Ол Етеменaнки зиккуратының оңтүстігінде орналасқан.
The Ésagila or Esangil ( , "temple whose top is lofty") was a temple dedicated to Marduk, the protector god of Babylon. It lay south of the ziggurat Etemenanki.
Сипаттама
Бұл ғибадатханада Мардуктың мүсіні, оның айналасында б.з.д. 18 ғасырдан бастап Вавилон империясының гегемониясына бағынған қалалардың құлшылық бейнелері орналасқан. Сондай-ақ, Вавилон дін қызметкерлері Абзу деп атаған шағын көл де болды. Бұл Абзу Мардуктың әкесі Энкидің символы еді, ол судың құдайы және барлық тұщы судың бастауы болған Абзуда мекен еткен. Неоассирия империясының патшасы Есархаддон (б.з.д. 681–669 жж.) ғибадатхананы қайта жаңартып салды. Ол ғибадатхананы негізінен бастап, қабырғаларына дейін өзі салғанын мәлімдеді, және ғибадатхана қабырғаларындағы тастарда табылған арнау жазулары бұл талапты растады. Набуходоносор II (б.з.д. 604–562 жж.) аяқтаған Есагила кешені, бұрынғы негіздерін қамти отырып, Вавилонның орталығы болды. Ол шамамен 40×70 метрлік үлкен алаңнан, оның ішінде шамамен 25×40 метрлік кішірек алаңнан және соңында Мардук пен оның жұбайы Сарпаниттің мүсіндері орналасқан кіріспе бөлме мен ішкі қасиетті орыннан тұратын орталық киелі орыннан құралды. Геродоттың сөзіне сүйенсек, Ксеркс Вавилонды 482 ж. су базғанда Есагиладан мүсінді алып, ғибадатхананы түгелдей бүлдіріп, қаланы тонады. Ұлы Александр қалпына келтіруге бұйрық берді, және ғибадатхана б.з.д. 2 ғасырға дейін күтіліп келді, Вавилон мәдениетінің, мысалы, клинописьтегі сауаттылықтың соңғы бекіністерінің бірі ретінде. Бірақ Парфия империясы кезінде Вавилонның бірте-бірте тасталуына байланысты, ғибадатхана б.з.д. 1 ғасырында құлдырап кетті. 1900 жылдың қараша айында Роберт Колдеви орасан зор қиратылған қалдықтардың астында Есагиланы қайта ашты, бірақ оны толыққанды зерттеу 1910 жылға дейін басталған жоқ. Жер асты суларының көтерілуі күнмен кептірілген кірпіштер мен ең көне материалдардың көп бөлігін жойды. Бабылда табылған заттардың көпшілігі Жаңа Вавилон кезеңі мен одан кейінгі уақытқа жатады.
In this temple was the statue of Marduk, surrounded by cult images of the cities that had fallen under the hegemony of the Babylonian Empire from the 18th century BC; there was also a little lake which was named Abzu by the Babylonian priests. This Abzu was a representation of Marduk's father, Enki, who was god of the waters and lived in the Abzu that was the source of all the fresh waters. Esarhaddon, king of the Neo Assyrian Empire (681 – 669 BC), reconstructed the temple. He claimed that he built the temple from the foundation to the battlements, a claim corroborated by dedicatory inscriptions found on the stones of the temple's walls on the site. The Esagila complex, completed in its final form by Nebuchadnezzar II (604–562 BC) encasing earlier cores, was the center of Babylon. It comprised a large court (ca. 40×70 meters), containing a smaller court (ca. 25×40 meters), and finally the central shrine, consisting of an anteroom and the inner sanctum which contained the statues of Marduk and his consort Sarpanit. According to Herodotus, Xerxes had a statue removed from the Esagila when he flooded Babylon in 482 BC, desecrated the Esagila and sacked the city. Alexander the Great ordered restorations, and the temple continued to be maintained throughout the 2nd century BC, as one of the last strongholds of Babylonian culture, such as literacy in the cuneiform script, but as Babylon was gradually abandoned under the Parthian Empire, the temple fell into decay in the 1st century BC. Under the enormous heap of debris that lay over it, Esagila was rediscovered by Robert Koldewey in November 1900, but it did not begin to be seriously examined until 1910. The rising water table has obliterated much of the sun dried brick and other oldest material. Most of the finds at Babylon reflect the Neo Babylonian period and later.
Esagila таблеткасы
229 ж. б.з. дейін ескі мәтіндерден көшірілген Есагила тақташасының деректері, ғибадатхананы қайта құруға көмектесті. Тақташада Есагила 1–15 жолдарда сипатталған, содан кейін Етеманки зигуратына көшкен. 1872 жылы Джордж Смит сипаттаған бұл тақташа бір кезде жеке қоғамға өткен, бірақ кейін қайта табылып, зерттеле бастады. Есагила тақташасында қасиетті саналатын вавилондық есептеу әдістері сақталған, оның арт жағында «кіріктірілген кіріктірілгенге көрсетсін, кіріктірілмеген бұны көре алмайды» деп жазылған. Тақташаның алдыңғы жағында 7 қабатты Етеманки ғибадатханасының тарихы мен инженерлік ерекшеліктері түсіндірілген (әдетте, бұл ғибадатхана Киелі кітаптағы Вавилон мұнарасына ұқсас деп есептеледі).
Data from the Esagila tablet, which was copied from older texts in 229 BC and describes Esagila in lines 1–15 before passing on to the ziggurat of Etemenanki, have aided in the temple's reconstruction. The tablet, described by George Smith in 1872, disappeared for some time into private hands before it resurfaced and began to be interpreted. The Esagila tablet hold Babylonian calculating methods considered to be sacred as they read in the back "let the initiate show the initiate, the non initiate must not see this". On the front, the tablet explains the history and engineering of the 7 floor high Etemenanki temple (often thought to have inspired the Tower of Babel in the Bible).