Ежелгі Месопотамия
-
Гилгамеш: Шұмер патшасы және дастан батыры
Ғильгамеш – ежелгі Шумер патшасы, "Ғильгамеш дастанының" батыры. Б.з.д. 2900-2350 ж. өмір сүрген, кейін құдайға айналған тарихи тұлға. Мифология, тарих.
-
Хамурапи: Вавилон патшасы және заң кодексінің авторы
Хаммураби: Вавилон патшасы (б.ж.д. 1792-1750 жж.). Ежелгі Вавилон империясын кеңейтті, құқық кодексін жасады. Тарих, археология, Месопотамия.
-
Б.з.д. 2100-2001 жылдар: Ежелгі өркениеттер тарихы
2100-2001 жж.б.д. – Египеттің бірінші аралық кезеңі, Ұрдың үшінші әулеті. Ұр зигураты салынды. Тарих, археология, ежелгі Египет туралы ақпарат.
-
Б.з.д. 3000-2001 жылдар: Ежелгі өркениеттер мен империялар дәуірі
3000-2001 жж.б.с. – Ежелгі Таяу Шығыс, Египет, және Үнді өркениетерінің қалыптасу кезеңі. Бронз ғасыры, империялар, мемлекеттік құрылымдар.
-
Құдрымді Дилмун цивилизациясы: Тарих және мәдениеті
Бахрейн тарихы: ежелгі Дильмун өркениеті, Қадим замандағы мәдениеттердің тоғысқан жері. Перстер, сумерлер, арабтар мен британдықтардың ықпалы.
-
Ериду: Сумер қаласының археологиялық орталығы
Ежелгі Ирак қаласы Эриду – Сумер цивилизациясының алғашқы қалаларының бірі. Археологиялық қазбалар, тарих, Сумерлер, Месопотамия туралы ақпарат.
-
Көне заман: б.з.д. 1600-1501 жылдардағы оқиғалар
1600-1501 жж. б.з.д.: тарих, Ассирия патшалары, Вавилон астрономиясы (Ниндарранна жұлдызы), алғашқы резеңке доптар туралы мағлұматтар.
-
Б.з.д. 2500-2401 жылдар: Қалыптасу мен өркендеу дәуірі
б.з.д. 25 ғасыр: Месопотамия соғыстары, Ассирия құрылуы, Сумерде жазу мектептерінің дамуы, Малайзияға күріш енгізілуі. Тарих, археология.
-
Б.з.д. 23-ші ғасыр: Тарих және мәдениеттер
б.з.д. 23 ғасыр: Аккадтың жаулауы, Үнді өркениетінің дамуы, Еуропада металл пайдалану, Унетице мәдениетінің пайда болуы. Тарих, археология.
-
Көне Месопотамия өркениеті
Көне Сумер цивилизациясы: Месопотамиядағы алғашқы қалалар, жазудың пайда болуы, өркенді шаруашылық және мәдениеті туралы маңызды мәліметтер.
-
Ж.б.д. 2400-2301 жылдар: Тарихтың бір ғасыры
2400-2301 жж.б.д.: Мезопотамия соғыстары, Үнді өзені цивилизациясы, Ассур қаласының пайда болуы, Hekla 4 жанартауының атқылауы және 2350 ж.б.д. оқиғасы.
-
Бабыл зиқұраты: Етеменанки және Бабель мұнарасының тарихы
Бабылдың ежелгі зиккураты Этеменaнки – Мардук құдайына арналған ғибадатхана. Құрылысы б.з.д. 14-9 ғасырлар аралығында салынған, Тұран мұнарасының прототипі болуы мүмкін.
-
Көне Шұмер патшалары тізімі
Сүмерлік патшалар тізімі – ежелгі шумер тілінде жазылған мәтін. Месопотамия қала мемлекеттерінің билік талаптарын негіздеу үшін жасалған, түрлі нұсқалары бар. 🔍📜
-
Көне Сумер тілінің тарихы
Көне Сумер тілі: тарихы, кезеңдері (архаикалық, классикалық, нео-сумерлік). Месопотамиядағы ең ежелгі тілдердің бірі – 2900 ж.б.д.дан бастау алады.
-
Вавилонның аспан бақтары: көне грек жұмбағы
Вавилонның аспан бақтары: ежелгі әлемнің жеті кереметінің бірі. Небухаднезар II патша әйелі үшін жасаған, құрылысы керемет бақтар туралы аңыз. 🌳🏛️
-
#17648 (мақала жоқ)
-
Көне Сумер цивилизациясының тарихы
Сумер – Месопотамиядағы ең көне цивилизация. Тарихы б.з. алдында 5-3 мың жылдықтарды қамтиды. Убайд, Урук мәдениеттері, Эриду қаласы туралы ақпарат.
-
Көне Шығыс архитектурасы: Месопотамия сәулет өнері
Месопотамия архитектурасы: ежелгі қала құрылысы, үйлер, зиккураттар тарихы. 10 мың жж. б.с.-дан 6 ғ. б.с. дейінгі мәдениеттер, археологиялық зерттеулер.
-
Көне Месопотамия әдебиеті: Аккад тіліндегі жазбалар (б.з.д. 23-6 ғасырлар)
Көне Аккад әдебиеті: Месопотамияның (Вавилон, Ассирия) 23-6 шг. б.з. дейінгі жазбалары, мифология, құқық, ғылым туралы мәліметтер. Кунжап жазуы.
-
Ирактағы Сіппар қаласының археологиялық қазбалары
Сиппар – ежелгі Сумер және Вавилон қаласы, Ирактағы Эфрат өзенінің жағасында орналасқан. Археологиялық қазбалар, тарих, мәдениет туралы ақпарат.
-
Шуруппак патшасы Зиусудра және су тасқыны туралы миф
Шуруппак патшасы Зиусудра (б.ж.д. 2900 ж.) – Сумер цивилизациясының соңғы ханшайымы, Ұлы су тасқынының алдындағы кейіпкер. Мифтердегі Ноймен салыстырылады.
-
Көне Лағаш қала-мемлекеті
Лагаш – ежелгі Месопотамия қала-мемлекеті. Еуфрат және Тигр өзендері арасында, Урук қаласының шығысында орналасқан. Нина және Гирсу қалаларымен байланысты.
-
Көне Вавилон Империясы: Тарих және Мұрагерлік
Көне Вавилон империясы (б.з.д. 1894-1595 жж.): тарих, археология, патшалар тізімі, мәдениеті. Сумерлік әулетінен кейінгі дәуір туралы ақпарат.
-
Ғүдеа: Лағаш қаласының енсиі және алтын ғасыры
Гудеа – Лагаш қаласының енсиі (билеушісі), б.з.д. 2080-2060 ж. өмір сүрген. Лагаш қаласын гүлдендірген, Гутийлерден тәуелсіздікке жеткен билеуші.
-
Аққад империясының билеушілері
Аққад империясы: тарихы, билеушілері, құлауы. Месопотамиядағы алғашқы империя, Саргонның рөлі, "Шумер және Аққад патшасы" атанымы.
-
Көне Дильмун цивилизациясы
Көне Араб цивилизациясы: Дилмун мәдениеті – б.з. алдында 4 мыңжылдықтан бастау алатын ежелгі Шығыс Арабиядағы өркениет. Сауда жолында маңызды рөл атқарған.
-
Урукaгина: Лагаш патшасы және әділеттілік реформалары
Ирактың ежелгі Лагаш патшасы Урукгина (б.з.д. 24 ғ.) заң кодексімен сыбайлас жемқорлықпен күресіп, халықты қорғады. Тарих, құқық, Месопотамия.
-
Ур патшайымы Пуабидің қабірі
Шубад (Пуаби) – б.з.д. 2600 ж. Ур қаласындағы маңызды әйел. Археологиялық зерттеулердегі «патшайым» атағы, статусы, қабірі туралы ақпарат. 👑🏛️
-
Қыш тақталар: Ежелгі жазу құралы
Қыш тақталар ежелгі Шығыста клинопись үшін негізгі жазу құралы болған. Олар күнде кептіріліп, қайта қолданылған немесе отта қатайтылған.
-
Көне Сумер қаласы Умма
Ежелгі Сумер қаласы Иракта орналасқан. Ұмма қаласының тарихы, орналасқан жері (Tell Jokha, Umm al Aqarib) және атаулары туралы ақпарат. Сумер цивилизациясы.
-
Месаннепада: Өмірбаяны мен тарихи іздері
Месаннепада – Мескаламдугтың ұлы. Мари қаласындағы "Ур қазынасынан" табылған лазурит моншақ, Ур мен Мари арасындағы байланысты көрсетеді. Тарих, археология.
-
Шумер қызы – Иннаннаның бас жыншысы Энхедуанна
Ең алғашқы автор, шұмақ қызы Енхедуанна – б.з.б. 23 ғасырдағы Ур қаласының Иннанна қаһині. Туындылары мен өмірі туралы мәліметтерді оқыңыз!
-
Көне Гасур қаласы: Нузи тарихы
Нұзи қаласы – Ирактағы ежелгі Месопотамия қаласы. Аккад империясы кезінде негізі қаланды, Гасур деп аталды. Археологиялық қазбалар Uruk кезеңінен бастау алады.
-
Ирактағы ежелгі Dur Kurigalzu қаласының археологиялық қазбалары
Ирактағы ежелгі Dur Kurigalzu қаласы – б.з.д. 1375 ж. Kassite патшасы Kurigalzu I құрған қала. Археологиялық жақтан маңызды орын, тарихы, орналасуы.
-
Көне Вавилон қаласы Борсиппа
Бабыл қаласы Борсиппа – Ирактағы ежелгі қазбалар орны. Зиккурат Бәбел мұнарасымен байланысты, Небухаднессардың жазбаларында айтылған. Археология, тарих.
-
Аккад әулетінің үшінші патшасы – Маништушу
Маништушу – Аккад империясының үшінші патшасы (б.з.д. 2270-2255 ж.). Саргаонның ұлы, Нарам-Синнің әкесі. Құдайға теңестірілген, мүсіндері табылды. Аккад тарихы.
-
Шар-Кали-Шарри: Аккад патшасының өмірі мен билігі
Шар-Кали-Шарри (б.з.д. 2217–2193) – Аккад империясының билеушісі. Есімі, құдай статусы, тарихы және Саргаоннан айырмасы туралы ақпарат. Аккад тарихы.
-
Аққад империясының соңғы патшасы Шу-турул
Аққад империясының соңғы патшасы Шу-Турул туралы мақала. Кіш, Тутуб, Ниппур қалаларын басқарған, империяның құлдырау кезеңіндегі билеуші. Тарих, археология.
-
Адаб қаласы: ежелгі Сумер қонысының тарихы
Адaб қаласы – Ирактағы ежелгі Сумер қаласы, Ниппур мен Гирсу арасында орналасқан. Тарихы, орналасқан жері, қала құдайы Парга'еллилегара туралы ақпарат.
-
Ур-Намму: Шүмердің үшінші әулетінің негізін қалаушысы
Ұр-Намму: ежелгі Шумер патшасы, бірінші заң кодексінің авторы. Б.з.д. 2112-2094 ж.ж. билеген, Шумердің үшінші әулетін құрған. Тарих, мәдениет.
-
Қола дәуірі хаттарындағы Субарту мемлекеті
Қола дәуіріндегі Субарту мемлекеті: Арқана хаттарындағы айдау, географиясы, тарихы. Месопотамия аймағындағы ежелгі цивилизация туралы ақпарат.
-
Шұмер даласы: Үмма мен Лағаш арасындағы соғыс алаңы – Гу-Эдина
Гу Эдин – ежелгі Сумердегі даулы аймақ. Лагаш пен Умма қалалары арасында 150 жылға созған соғыс себебі. Месили́м бейбіт шарты мен канал пайдалану шарттары.
-
Мелухха: Сумерлік мәдениетпен сауда байланысы және анықталу мәселесі
Мелухха – ежелгі Сумермен саудаласқан өркениет. Ғалымдар оны Хараппа мәдениетімен (Інд үстірті) байланыстырады. Брахүй халқы – оның қалдығы?
-
Көне Мари қаласы: Тарих және мәдениеті
Мари қаласы – Сириядағы ежелгі Сумер және Амор қаласы. 2900-1759 ж.ж. аралығында сауда орталығы ретінде гүлденген, тарихы, орналасқан жері туралы ақпарат.
-
Гилгамеш дастанының кейіпкері – Энкиду
Енкіду – ежелгі Шумер мифологиясының батыры, Ғилғамеш патшаның серігі. Оның өмірі мен ерліктері б.з. алдында 2 мың жылдықта жазылған "Ғилғамеш дастанында" көрінеді.
-
Аққад мифологиясы: Атрахасис жырлары
Аққад мифологиясы: Атрахасис дастаны, ежелгі шумер тіліндегі құдайлардың жаратылысы, ғаламның пайда болуы және су тасқыны туралы баяндайды.
-
Месопотамиядағы үшінші Ур әулеті
Үшінші Ур әулеті: Месопотамиядағы соңғы шұмерлік династия, б.з.д. 22-21 ғасырлардағы тарих, империя құрылуы, саяси күш. Шұмерлер, Ур III.
-
Гутийлер династиясы: Сумер тарихындағы билік
Гути әулеті: Месопотамиядағы ежелгі тарих, аккадтар мен шумерлердің құлауы, Гутилердің билігі, Адаб қаласы – б.з.д. 3 мыңжылдықтағы мәдениеттер.
-
Месопотамиядағы Екінші Ұр әулеті
Месопотамиядағы ежелгі Ур қаласының бірінші әулеті: тарихы, билеушілері (Месаннепада, Элулу) және Кіш, Урук әулеттерінен кейінгі орны.
-
Венера тақтасы: Аммисадуқаның астрономиялық жазбалары
Вавилондық астрономиялық тақта: Аммисадуканың Шұғара планетасының 21 жылдық қозғалысын тіркеген ежелгі астрономиялық мәліметтері.
-
Көне Шумер патшайымы Кубаба жырлары
Кубаба – Шумер патшалығының аңызға айналған ханшайымы. Кіш қаласын 100 жыл басқарғандығы айтылады. Тарихы нақты емес, бірақ танымал тұлға.
-
Лугалбанда: Урук патшасы және мифтік батыры
Лугалбанда – Урук қаласының құдайланған патшасы, ғильмештің әкесі. Шығу тегі күмәнді, бірақ шумер мифологиясында маңызды тұлға.
-
Қоғыр өңдеушілер қаласы: Бад Тибира тарихы
Бад Тибира – ежелгі Сумер қаласы, Иракта орналасқан. Мыс өңдеушілер мен құдайы Киттумға арналған ғибадатханасымен белгілі. Тарихы, орны туралы ақпарат!
-
Етна патшасы және құстың көмегі туралы аңыз
Етна – Шумер патшалар тізіміндегі Киштің 13-ші патшасы. Көкке көтерілген, шетелдерді біріктірген көшебасшы ретінде танымал. Тарихы зерттеледі.
-
Көне Шығыстағы шекара тастары: Кудуррулар
Күдүрру – ежегі Бабилдегі жер иелігін растау үшін қолданылған тас құжаттар. 16-7 ғасырлар аралығындағы Kassitтер мен кейінгі династиялар пайдаланған.
-
Көне мәдениеттердегі музыка
Көне мәдениеттердегі музыка: Ежелгі Қытай, Египет, Грекия, Үндістан, Иран және т.б. өркениеттердегі музыкалық дәстүрлер, монофония, импровизация, мәтіннің басымдығы. Жаңа ашылулар!
-
Сумер жұрттарының мифологиялық бірінші патшасы Алулим
Алұлим – Сумер цивилизациясының мифтік бірінші патшасы. Ериду қаласында билеген, құдайлар тағайындаған ұзақ өмір сүрген басшы туралы аңыз.
-
Көне Месопотамия музыкасы: Тарих және мәдениет
Месопотамия музыкасы: тарихы, діни және әлеуметтік рөлі, ежелгі аспаптар (арфа, сырнай) туралы мәліметтер. Музыка мәдениетінің бастаулары.
-
Ұрұқ мәдениеті: Месопотамияның протолит кезеңі
Урук мәдениеті: Месопотамиядағы қала өмірінің пайда болуы, ежегі протолиттік кезең, клинопись дамуы, керамикадан металлға көшу туралы ақпарат. 🏛️📜🏺
-
Шумер аңы: Ур қаласының жоқтауы
Шұмер қасіреті: Ур қаласының құлауына арналған көне шумер аңызы. 2000 ж.б.д. Эламдықтар шабуылы, Урдің үшінші әулетінің соңы. Тарих, мәдениет.
-
Ебла тілі: үшінші мыңжылдыққа дейінгі жоғалған семит тілі
Ебла тілі: Сириядағы ежелгі қаладан табылған б.з.д. 3 мыңжылдыққа жататын жоғары семит тілі. Археологиялық жаңалықтар мен мәдениет туралы ақпарат.
-
Ур зиқұраты: тарихы мен қалпына келтірулер
Ирактағы ежелгі Ур зиккураты: тарихы, қазба жұмыстары, қайта құрастыру және маңызды ескерткіштер. Шығанақ мәдениеті, Ур-Намму патшалығы туралы ақпарат.
-
Сатылы пирамидалар және зиккураттар тарихы
Сатылы пирамидалар: ежелгі мәдениеттердегі геометриялық құрылымдар, қабатты платформалар мен қадамдардан тұрады. Зиккураттар туралы да біліңіз!
-
Сүмер мифтеріндегі Арратта елі
Аратта – Сумер мифологиясындағы жұмбақ ел. Энмеркар мен Лугалбанда туралы аңыздар, құдай Инанна, құрылыс материалдары мен астық саудасы туралы білесіз бе?
-
Шұңғыма жазулы саз қадалар: ежелгі тарихтың куәсі
Қасқыр тісті шегелер: ежелгі Шумерлер мен Месопотамия мәдениеттерінде храмдар мен құрылыстарды қасиетті деп белгілеу үшін пайдаланылған, клинопись жазылған тарихи құжаттар.
-
Көне өркениеттердегі білімнің тарихы
Білім тарихы: Ежелгі Мысыр мен Месопотамиядағы алғашқы мектептер, жазу дағдысының пайда болуы және білім берудің бастаулары туралы мағлұмат.
-
Шумер патшасы Енмеркар және жазудың пайда болуы
Енмеркар – ежелгі Сумер патшасы, Урук қаласын салған және жазуды ойлап тапқан. 420 жылдық билігі, Араттаға жасаған жорықтары туралы аңыз бар.
-
Көне Месопотамия патшасы Энмебарагеси
Ежелгі Месопотамия патшасы Энмебарагеси – тарихқа дейінгі мифтен тарихи деректерге көшудің бастауы. Зерттеулерге сәйкес, шамамен б.з.д. 2700-2600 жылдарда өмір сүрген.
-
Протоэлам жазуы: Тарих және ерекшеліктері
Протоэламское письмо: древняя система письма Бронзового века, предшествовавшая эламскому клинописи. Сравнение с шумерской клинописью Урук IV. Археология.
-
Сүмер патшаларының атауы "Лугал"
Шумер сөзі "лугал" – "патша", "билеуші" мағынасын береді. "Ұлы адам" деп аударылады. Ежелгі Шумер қала-мемлекеттерінің басшылары қолданған атау.
-
Көне Шығыс құқық кодекстері және клинопись жазуы
Көне Шығыстағы клинописьмен жазылған заң кодекстері: шумерлер, вавилондықтар, ассириялықтар заңдары. Хаммураби кодексі, еврей заңдарының алдасты.
-
Cylinder seal
-
Ур стандарты: ежелгі Сумер ескерткіші
Ежелгі Сумер ескерткіші – 4600 жылдық "Ур стандарты". Британ мұражайында сақталған, қабырғалары лапис лазури, қабықша және таспен әсемделген жәшік.
-
Көне Сумер патшасы Лугал Анне Мунду
Лұгал Анне Мунду: б.з.д. 24 ғасырындағы Адаб қаласының маңызды патшасы. Алғашқы империя құрылтайы, билігінің күйреуі туралы ақпарат. Сумер тарихы.
-
Көне Шығыс тайпалары: Луллубилер тарихы
Луллуби тайпалары: б.з.д. 2300-675 ж. ежелгі Шығыс халқы, Ирактағы Шаразор жазығында өмір сүрген. Тілі анықталмаған, Хурриттермен байланысы болған.
-
Ибби-Син: Соңғы Шүмер-Аккад патшасының құлауы
Ибби Син, соңғы Шүмер-Аккад патшасы (б.з.д. 2028-2004). Амморейлердің шабуылдары, Эламның тәуелсіздігі, империяның құлауы туралы біліңіз.
-
Ирактағы ежелгі Ешнунна қаласының археологиялық қазбалары
Ешнунна – ежелгі Сумер қаласы (Ирак, Телль Асмар). Археологиялық қазбалар, дін (Тишпак, Син, Адад, Иннанна), Сумер мәдениеті туралы ақпарат.
-
Вавилонның Эсагила ғимараты
Бабылонның Эсагила храмы: Мардук құдайына арналған ежелгі ғибадатхана, тарихы, Абзу көлі және Эсарддонның қайта құруы туралы ақпарат.
-
Месопотамия мифологиясы: Ырыс орман және Ғилгамештің ерлігі
Месопотамия мифологиясы: Емен орманы – құдайлардың ғибадатханасы, Хувавамен Гильгамештің ерлігі. Орман туралы аңыз бен тарихы.
-
Гилгамеш дастанының әсері: өнер мен мәдениеттегі көріністері
Ғилгамеш дастаны: әдебиет, өнер, музыкаға ықпалы. Қайта жаңғыру тарихы, мәңгілік тақырыптар – жаратылыс, өлім, достық, мақтаншылық жайлы.
-
Jemdet Nasr
-
Agarum