Кіріспе

Рани Мангаммал (Мангамма; 1705 жылы қайтыс болды) – 1689–1704 жылдары немересі Виджая Ранга Чокканатханың ересек болмаған кезінде Мадурай Найак патшалығының (қазіргі Мадурай, Үндістан) регенті болды. Ол халыққа танымал басшы болған және бүгінгі күнге дейін жолдар мен кең даңғылдарды салған, сондай-ақ храмдар, су қоймалары мен сарайлар тұрғызғандығы үшін еске алынады. Оның салған көптеген құрылыстары қазір де пайдаланылуда. Ол дипломатиялық және саяси қабілеттерімен, сондай-ақ сәтті әскери жорыстарымен де белгілі. Оның билік кезінде Мадурай патшалығының астанасы Тиручи қаласы болды.

Өмір

Мангаммал Мадурай билеушісінің генералы Тупакула Лингма Наяканың қызы және Мадурай билеушісі Чокканатха Наяқтың (1659–1682) әйелі болды. Ол Чокканатха Наяққа үйленді және Рангакришна Мутху Вираппа Наяқтың анасы атанды (1682–1689). 1682 жылы күйеуі қайтыс болған соң, оның орнын ұлы Рангакришна Мутху Вираппа Наяк басты. 1689 жылы ұлы қайтыс болғанда, оның әйелі жүкті болды. 1689 жылы ұлынан кейін немересі таққа отырды. Оның келіні өзіне-өзі от қойды, ал Мангаммал немересі Виджая Ранга Чокканатха еңбекке келгенше регенттікке ие болды.

Регенттік

Мангаммалдың регенттік кезінде көптеген суару арналары жөнделді, жаңа жолдар салынды, авеню ағаштары отырғызылды және бірнеше қалалық ғимараттар, соның ішінде ғибадатханалар мен оның Тумукумдағы (Тхамуккам) "көктем сарайы" аяқталды. "Көктем сарайы" қазір Мадурайдағы Ганди ескерткіш мұражайына ие. Ол Джинджи (Джинги) қамалы кезінде Моғол әскеріне көмек көрсетуде маңызды рөл атқарды. Патшайым Мангаммал, Раджарамның Жинжиде бекініп алғанын және Моғол әскері шегінсе, Танджавур мен Мадурайға шабуыл жасауға ниеттенгенін түсінді. Мангаммал көп ұзамай Аурангзебті өзінің үстемдігін мойындады және Зұлфиқар ханға Джинжи бекінісіне шабуыл жасауға көмектесе бастады. 8 жылдан кейін Зұлфиқар хан мен Мангаммал бекіністі басып алғаннан кейін, ол және оның отбасы Моғолдардың басшылығымен бекіністі басқарды. 1704 жылы немересі Виджаяранга Чокканатха Наяка ересек болғанда, ол және оның премьер-министрі Ачая биліктен бас тартудан бас тартты. Оларды әскер командирі ұстап алып, өлім жазасына кесті. Рани Мангаммал алғаш рет "Ахни" тамыз айында Мейнақши ғибадатханасында "Унжал" фестивалін өткізді. Фестиваль кезінде барлық ханшалық отбасылар ғибадатханаға барып, Минакши Аманға құрмет көрсетеді. Оның замандас портреті бүгінге дейін "Унжал мандапамда" сақталған.