Кіріспе

Шотланд ақсұлтаны және саясаткер Джордж Мелвилл, Мелвиллдің 1-ші графы (1636 – 20 мамыр 1707) – Уильям III және Мэри II патшалық құрған кезеңде белсенді болған шотланд ақсұлтаны және саясаткер. 1643 жылы ол әкесінен Лорд Мелвилл титулын мұраға алды.

Мансап

Стюарттардың қайта орнатуынан кейін Мелвилл, орташа виг және пресвитериан болды. 1679 жылы Монмут герцогының басшылығымен Келісімшілерді басу кезінде ол бүлікшілерді (виг экстремистерін) қаруларын бейбіт түрде төңкеруге көндіруге тырысты.

Жер аудару

Карьерасындағы шешуші кезең 1683 жылы келді, осы жылы Мелвилл мен оның ұлы, Левен графы Дэвид Лесли Мелвилл, Рай-хаус құйрығына қатысқан деп айыпталды. Бұл Уигтердің король Карл II және оның інісі Йорк герцогын (болашақ Джеймс VII) өлтіруге жасаған қастандық еді. Тұтқындалудан қашу үшін Мелвилл ұлымен бірге Нидерландыға қашып кетті, онда олар Оранж князі Вильгельм сарайында британдық протестант эмигранттарының қатарына қосылды. Осы жерде Мелвилл Оранж Вильгельмнің негізгі шотланд жақтастарының біріне айналды.

Қайту

1688 жылғы "Даңқты революциядан" кейін Мелвилл шотланд және ағылшын саясатында белгілі бір рөл атқарды, ең бастысы – Шотландия тәжін Вильгельм Орандыққа және оның әйелі Мэриге, тақтан қуылған Джеймс VII-нің қызына ұсынған Конвент Парламентінде. 1689 жылы Вильгельм оны Шотландияның жалғыз мемлекеттік хатшысы етіп тағайындады, ал 1690 жылы ол Мелвилл графы, Киркальди виконты және Райт, Монимайл және Балвари лорды (барлығы Шотландия жұрты) атағын алды. Мелвиллдің 1693 жылы Шотландияның құпия мөрінің сақтаушысы болып тағайындалуы саяси төмендеу болғанымен, ол 1696 жылдан кейін, Шотландияның құпия кеңесінің президенті болып, жылына 1000 фунт стерлинг жалақы алғаннан бастап, айтарлықтай табысқа ие болды. Дегенмен, 1702 жылы Анна патша болғанда ол лауазымдарынан айырылды.

Көркем шығармаларда

Мелвилл мен оның ұлының өмірінен алынған деректер Сэр Уолтер Скотттың "Ескі өлім" романында Генри Мортонның өмірбаянына шынайылық сыйру үшін пайдаланылған болуы мүмкін. Романда Мортон – Мелвилл сияқты, Стюарт монархиясын қолдап, бейбітшілік пен діни төзімділікті қалаған, орташа виг – 1689 жылғы көтеріліске (көтерілісшілер тарапында болса да) тартылып, ағасы кальвинистер мен англикандық роялистер арасындағы қақтығысты бейбітшілікпен шешуге тырысады. Кейін Мортон Нидерландыға қашуға мәжбүр болады, онда (анасының тегі Мелвилл атымен өмір сүреді) Ұлы революциядан кейін Ұлыбританияға оралғанға дейін Вильгельм Оранскийдің қолдаушыларының бірі болады.