Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Фу Чонг (; 394 жылы қайтыс болды) — Қытайдың Ди бастаған Бұрынғы Цинь әулетінің соңғы императоры. Ол әкесі Фу Денг (Гао император) қайтыс болғаннан кейін 394 жылы таққа отырды. Кейін Батыс Цинь әулетімен болған шайқаста қаза тапты, осымен Бұрынғы Цинь әулеті құлап, тарихқа сіңді.
Fu Chong (; died 394) was the last emperor of the Di led Former Qin dynasty of China. He assumed the throne in 394 after the death of his father, Fu Deng (Emperor Gao). He later died in battle against the Western Qin dynasty, thus marking the collapse of the Former Qin.
Фу Денгтің тұсында
Фу Чон тарихта алғаш рет 386 жылы еске алынды, Фу Пи (Император Айпин) қайтыс болғаннан кейін оның әкесі бұрынғы Цинь императорлық атағын алғанда. 387 жылы Фу Денг Фу Пидің ұлы Фу Иді (苻懿) мұрагерлік хан етіп, Фу Чонды Донгпинг әміршісі етіп тағайындады және оны маңызды лауазымдардың біріне орналастырды. Фу И 388 жылы қайтыс болғаннан кейін Фу Чон мұрагер хан болып жарияланды. Оның әкесінің қарсыласы, кейінірек Цинь императоры Яо Чанға қарсы жорықтарына қатысы толыққанды белгісіз. 394 жылы Яо Чанның өлімінен кейін Фу Денг Кейінгі Циньге қарсы ірі шабуыл ұйымдастырды; ол өзінің ағасы Фу Гуанды (苻廣) Йонченгтің (雍城, қазіргі Баоджи, Шэньси) базасын қорғауға, ал Фу Чонды Ху Конг қамалының (胡空堡, қазіргі Сянян, Шэньси) базасын қорғауға жіберді. Оның алаңдауынан әскерінің жеткілікті сумен қамтамасыз етілгендігіне көз жеткізбеді. Яо Син Мавэйде (馬嵬, қазіргі Сянян, Шэньси) әскерін орналастырып, Фу Цинь әскерлерінің Мавэй маңындағы өзенге жетуіне кедергі келтірді, нәтижесінде Фу Цинь әскерлері су жетіспеуден құлап түсті. Жеңіліс туралы естіген Фу Гуан мен Фу Чон ұстап тұрған екі базаны тастап кетті, ал Фу Денг оларды қайтарып ала алмады. Оның орнына Пиньлянға, содан кейін тауларға қашып кетті. Ол өзінің ұлы Фу Цзонгты Батыс Цинь билеушісі Цыфу Гангуиге жіберіп, оның қарындасын Цыфу Гангуиге ханшайым ретінде беріп, Цыфу Гангуиден көмек сұрады. Цыфу Гангуи өзінің генералы Цыфу Ижоуды (乞伏益州) Фу Денгке көмекке жіберді, бірақ Фу Денг таудан шығып, Цыфу Ижоудың күштеріне қосылғанда Яо Син оны тұтқындап, кейін өлім жазасын берді.
Fu Chong was first mentioned in history in 386, when his father assumed imperial title of Former Qin after the death of Fu Pi (Emperor Aiping). In 387, Fu Deng created Fu Pi's son Fu Yi (苻懿) crown prince and created Fu Chong the Prince of Dongping and made him one of the key officials. After Fu Yi died in 388, Fu Chong was created crown prince. His involvements in his father's campaigns against the rival Later Qin's emperor Yao Chang are not completely clear. In 394, after Yao Chang's death, Fu Deng launched a major attack against Later Qin; he had his brother Fu Guang (苻廣) defend the base of Yongcheng (雍城, in modern Baoji, Shaanxi) and Fu Chong defend the base of Hu Kong Castle (胡空堡, in modern Xianyang, Shaanxi) and, in his anxiety, did not make sure that his army had sufficient water supply. Yao Xing set up his army at Mawei (馬嵬, in modern Xianyang, Shaanxi) to prevent Former Qin forces from reaching the river near Mawei, and Former Qin forces collapsed in thirst. Upon hearing the defeat, Fu Guang and Fu Chong abandoned the two bases that they were holding, and Fu Deng was unable to recapture them. He instead fled to Pingliang and then into the mountains. He sent his son Fu Zong the Prince of Ruyin to the ruler of Western Qin, Qifu Gangui and married his sister to Qifu Gangui as his princess, seeking aid from Qifu Gangui. Qifu Gangui sent his general Qifu Yizhou (乞伏益州) to aid Fu Deng, but as Fu Deng came out of the mountains to join Qifu Yizhou's forces, Yao Xing ambushed and captured him, and then executed him.
Қысқа билік
Әкесінің қазасын естіген соң Фу Чонг Хуанчжунға (湟中, қазіргі Синьин, Цинхай) қашып, Цыфу Гангуидің билігіне өткен жерге келді және өзін император деп жариялады. Ол ұлы Фу Сюаньды (苻宣) тақ мұрагері етіп бекітті. Бірақ 394 жылдың қысында Цыфу Гангуи оны қуды, сосын Фу Чонг әкесінің соңғы қалған генералдарының бірі, Лонгси князі Ян Динге қашты. Ян күштерін Фу Чонгпен біріктіріп, Цыфу Гангуиге шабуыл жасады. Цыфу Гангуи Қифу Ичжоуды және тағы екі генералын – Қифу Кетанды (乞伏軻彈) мен Юэчжи Цзигуйді (越質詰歸) – Ян мен Фу Чонгқа қарсы жіберді. Ян бастапқыда Қифу Ичжоуға қарсы жеңіске жетті. Алайда, Батыс Циньнің үш генералы қарсы шабуылға шығып, Ян мен Фу Чонгты шайқаста өлтірді. Осымен Бұрынғы Цинь мемлекеті құлады, себебі Фу Чонгтың тақ мұрагері Фу Сюань Ян Диннің туысы және мұрагері Ян Шенгке (楊盛) қашып барып, онымен одақтасты, бірақ Бұрынғы Циньнің мемлекеттік құрылымын қайта жандандыруға тырыспады. Фу Сюань кейін 397 жылы тарихқа енді, сол жылы ол және Ян Шенгке Джин мемлекетінен генерал атағын алды, 407 жылы Ян Шенгтің әскерін Кейінгі Циньге қарсы жетектеді, ал 413 жылы Джин оны Янның Чжоучи билігіне қайтаруға мәжбүрледі.
Upon hearing his father's death, Fu Chong fled to Huangzhong (湟中, in modern Xining, Qinghai), under Qifu Gangui's control, and declared himself emperor. He created his son Fu Xuan (苻宣) crown prince. However, in winter 394, Qifu Gangui expelled him, and he fled to one of his father's last remaining generals, Yang Ding the Prince of Longxi. Yang led his forces to join Fu Chong's to attack Qifu Gangui. Qifu Gangui sent Qifu Yizhou and two other generals, Qifu Ketan (乞伏軻彈) and Yuezhi Jiegui (越質詰歸) against Yang and Fu Chong, and Yang was initially successful against Qifu Yizhou. However, the three Western Qin generals then counterattacked and killed Yang and Fu Chong in battle. This ended Former Qin, as while Fu Chong's crown prince Fu Xuan then fled to and allied with Yang Ding's cousin and successor Yang Sheng (楊盛), he did not seek to reestablish Former Qin's governmental structure. Fu Xuan was later mentioned in history in 397, when both he and Yang Sheng were given general titles by Jin, in 407, when he led Yang Sheng's army against Later Qin, and in 413, when he was forced by Jin to return to Yang's domain of Chouchi.