Кіріспе

Ион Раțiu (6 маусым 1917 – 17 қаңтар 2000) – румын заңгері, дипломат, журналист, кәсіпкер, жазушы және саясаткер. Ол сонымен қатар 1990 жылғы Румыния президенттік сайлауында Христиан-демократиялық ұлттық шаруалар партиясының (PNȚCD) ресми кандидаттығына ұсынылып, нәтижесінде Ұлттық құтқару майданының (FSN) неокоммунисті Ион Илиеску мен Ұлттық либералдық партияның (PNL) Раду Кэмпеанудан кейін үшінші орынды иеленді, ол үшін 617 007 дауыс (немесе 4,29%) жинады. Кейіннен Румынияның ірі газеттері мен онлайн басылымдары оны бірнеше рет "Румынияның ешқашан болмаған ең жақсы президенті" деп атады. Елден қуылған жылдары Раțiu Батыс әлемінің маңызды саяси тұлғаларымен, атап айтқанда, бұрынғы британ премьер-министрі Маргарет Тэтчермен (Британ консервативтік партиясының бұрынғы жетекшісі), бұрынғы американ президенті Джимми Картермен (Америка Демократиялық партиясынан) және республикалық Сенаттағы көпшілік көшбасшысы Боб Доулмен (сондай-ақ 1996 жылғы АҚШ президенттік сайлауында Республикалық партия атынан кандидат болған) кездесіп, пікір алмасты. 1990 жылғы Румыния президенттік сайлауында жеңіске жетпесе де, Ион Раțiu 1990-жылдардың ең ықпалды саясаткерлерінің бірі ретінде румын халқының санасындағы маңызды орынды сақтап қалды, оны келесі буын румын саясаткерлері құрметпен еске алады, олардың кейбіреулері тіпті 1990 жылы оған дауыс бергенін айтты, әсіресе, оның бір кітабында айтылғандай, Румынияның 5-ші және қазіргі президенті Клаус Вернер Иоганнис.

Ерте өмір және академиялық оқу

Аустрия-Мажарстанның Торда қаласында, Торда Араньос округінде (қазіргі Түрда, Клуж округі, Румыния) туған Иоан Ратью, доктор Августин Ратьюдің ұлы және Трансильвания меморандумының жетекшісі доктор Роның шөбересі болды. Оның әжесі Евгения Турку, румындық белсенді және журналист Ион Кодру Драгушанудың қызы еді. Ол Турдадағы мектепте оқыды, 1928-1933 жылдары Клуждағы Георгий Баритью атындағы орта мектепте білім алды, ал 1938 жылы Клуждағы Король Фердинанд I университетін заңгер мамандығы бойынша бітірді. 1940 жылы Ратью, министр Виорел В. Тилеа басшылығымен Лондондағы Румыния елшілігінде кеңесші болып тағайындалды. 1940 жылдың қыркүйегінде король Карол II Румыниядан қашып кетті, осының нәтижесінде Ұлттық легионерлік мемлекет құрылды. Осыған байланысты Ратью Сыртқы істер қызметінен қаңғып, Ұлыбританияда саяси пана сұрады. 1943 жылы Ратью Кембридж университетінде экономика саласында білім алды. 1945 жылы Ратью полковник Гай Пилкингтонның қызы Элизабет Пилкингтонға үйленді, олардың Индрей және Николае есімді екі баласы болды.

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Ұлыбританиядағы жер аударылу

Ратью 1947 жылы Румынияда Коммунистік партия билікке келгеннен кейін Лондонда эмиграцияда қалды. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан бастап, ол кез келген саяси бағыттағы тоталитаризмге қарсы күреске қосылып, Орталық Еуропалық студенттер және жастар қоғамын (немесе Жаңа қоғам үшін Орталық-Шығыс Еуропалық студенттер) ұйымдастыруға көмектесті. 1961 жылы ол FCI, Голланд Роуд, Лондонмен бірлесіп, тағы бір белгілі эмигрант Йозеф Йостен басқаратын апталық жаңалықтар бюллетені – Free Romanian Press басылымын жариялай бастады. Сонымен қатар, ол BBC румын қызметіне, "Еркін Еуропа" радиосына және "Америка дауысына" тұрақты түрде материалдар жазды. 1957 жылы Ратью Батыстың Кеңес Одағы мен коммунизмге қатысты көзқарастарын сынап, ‘Батыс саясаты’ деген еңбегін жариялады. 1975 жылы, ол "Қазіргі Румыния" кітабын шығарған жылы, еркін Румынияны құруға бар күшін жұмсауға бел буды. Ол Дүниежүзілік еркін румындар одағының (Uniunea Mondială a Românilor Liberi) құрылуында маңызды рөл атқарды және 1984 жылы Женевада өткен одақтың бірінші съезінде президент болып сайланды. Осыдан кейін ол ағылшын және румын тілдерінде ай сайын жарық көретін The Free Romanian/Românul liber газетін шығара бастады.

Жарияланымдар

Ион Раțiu румын тілінде "Журнал" деп аталатын өмірбаяндық әдеби томдарды жариялады. Аталған әдеби томдар (немесе журналдар) Ұлыбританиядағы эмиграциядағы өмірін, сондай-ақ 1989 жылдан кейінгі Румынияға оралуын және 1990 жылғы президенттікке кандидаттығының тарихын баяндайды және толықтай сипаттайды. Бұған қоса, Ион Раțiu 1990-шы жылдары ұлттық саясат және геосаясатқа қатысты "Note zilnice" (күнделікті жазбалар) сериясы сияқты басқа да әдеби томдарды жариялады. Бұл томдар румындық "Univers" баспасы арқылы жарық көрді.