Кіріспе
Американдық кітапханашы және автор (1853-1913)
Рубен Голд Твейтс (/θ//w//eɪ//t//s/ 15 мамыр 1853 – 22 қазан 1913) – американдық кітапханашы және тарихшы.
Өмірбаян
Твейтс 1853 жылы Массачусетс штатының Дорчестер қаласында дүниеге келді. Оның ата-анасы Уильям Джордж және Сара Биббс Твейтс болды, олар 1850 жылы Англияның Йоркширінен Дорчестерге көшіп келген. Отбасы 1866 жылы Висконсин штатының Омро қаласына көшіп барды, онда Рубен фермада жұмыс істеді, колледж деңгейіндегі курстарды оқыды және Ошкош Таймс газетіне мақалалар жазды. 1874–1875 жылдары Йель университетінде ағылшын әдебиетін, экономикалық тарихты және халықаралық құқықты зерттеді. Твейтс Йельде арнайы студент ретінде оқыды, содан кейін ол ешқашан колледж деңгейінде ресми түрде білім алмады, бірақ кейінірек өмірінде Висконсин университетінен құқық докторы (LLD) дәрежесін алды. 1876 жылдан 1886 жылға дейін Твейтс Мэдисондағы Висконсин штаты журналының бас редакторы болды. 1885 жылы Висконсин штатының тарихи қоғамының көмекші хатшысының орынбасары болды, ал Лайман Дрейпер 1887 жылы хатшы лауазымынан зейнеткерлікке шыққан кезде Твейтс оны алмастырды. Тарихи қоғамды басқарған кезеңде Висконсин тарихи жинақтарының XI–XIX томдарын, «Иезуит қарым-қатынастарын», «Батысқа жасалған ерте саяхаттарды» (1748–1846) және Льюис пен Кларктың түпнұсқалық журналдарын редакциялады. Ол сонымен қатар Дэниел Бунның өмірбаяны, Жак Маркеттің өмірбаяны және Солтүстік Американың отарлық тарихы сияқты бірқатар мақалалар мен монографиялардың авторы болды. Твейтс Льюис пен Кларк экспедициясы туралы білімді жаңа деңгейге көтергені үшін танымал. Оның басшылығымен жарық көрген басылымдарға дейін, жалпы білім де, ғылыми зерттеулер де көбінесе аңызға толы болды. Твейтс экспедицияда қайтыс болған Корпус Дискаверидің жалғыз мүшесі Чарльз Флойдтың журналы сияқты әртүрлі қосымша бастапқы көздерді тапты және жариялады. Осы әртүрлі көздерді біріктіріп, оларды тұтас томдар жинағына біріктіру арқылы экспедицияның мәні мен маңыздылығы кеңінен танылды. 1892 жылы Твейтс Америкалық антикварлық қоғамның мүшесі болып сайланды, 1899 жылы Америка кітапханалар қауымдастығының президенті болды, ал 1910 жылы Миссисипи алқабының тарихи қауымдастығының президенті болып тағайындалды. Твейтс жай ғана ғалым емес, тарихты оның мүмкін болған аспектілерін өзі сезініп, сол тәжірибелерді өмірге келтіруге тырысқан тарихшы ретінде танымал болды. 1888 жылы Висконсин, Фокс және Рок өзендерінде каноэмен саяхат жасады. 1892 жылы велосипедпен Англияны аралап, 1903 жылы Огайо өзенімен қайықпен жүзіп өтті. Твейттің тәсілі мен жұмысы оның замандастары тарапынан, бірақ одан да көп қазіргі заманда, әсіресе тарихшы Дональд Джексон тарапынан сынға ұшырады, ол Льюис пен Кларк қолжазбаларын толығырақ зерттеуді талап етті. Оның қорытындыларында «Еуропалықтар ең бай елден шығып, адамзаттың ең қасіретке ұшыраған нәсілдерінің бірінің лас және қарсы алынбайтын қораларында баспана іздеді» сияқты сөздер кездеседі. «Иезуит қарым-қатынастарын» редакциялау кезінде ол оқиғалар мен Еуропаға қатысты негізінен сенімді және толыққанды ақпаратты қосты, бірақ жергілікті халықтардың аурулар мен басқа да себептерден туындаған қиындықтарына қатысты ақпарат мүлдем толық емес. Басқаша айтқанда, сын – бастапқы еңбектердің сезімталдықтан мүлдем хабары жоқ екендігі және Твейтс қарым-қатынастардағы зиянды және дәл емес мәліметтерді толық ескермегендігі туралы. Алайда, Твейтс қазіргі заманғы ғылыммен байытылып келе жатқан «Қарым-қатынастарды» пайдаланудың пионері ретінде танылады, сондықтан ол өзінің жұмысын түзетуге және жақсартуға мүмкіндік беретін процесті бастады. Твейтс 1913 жылы қысқа уақыт ауруханада жатқаннан кейін жүрек жетіспеушілігінен қайтыс болды. Оның артында 1882 жылы үйленген әйелі Джесси және әйгілі мұздық геологы және геоморфологы Фредрик (1883–1961) қалды.