Кіріспе

Жапон адмиралы Рюносуке Кусака (草鹿 龍之介) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі Жапон Императорлық Әскери-теңіз күштерінің адмиралы, Біріккен Флот штабының бастығы. Адмирал Дзиничи Кусака оның туысы болған. Кусака Ямаока Тесшу құрған танымал семсерлесу мектебі Иттō Шōден Мутō рю Кендзюцудың 4-ші басшысы да болды.

Өмірбаян

1893 жылы Токиодағы Сумитомо заибацу директорының ұлы болып туған Кусаканың отбасылық тіркелімі оны ресми түрде Ишикава префектурасының тумасы ретінде тіркеді, ал ол Осакада білім алды. 1913 жылы Жапон Императорлық Әскери-теңіз академиясының 41-шы тобына қабылданды және 118 студенттің арасында 14-ші орынды алып бітірді. 1920 жылы Теңіз артиллерия мектебін бітірді. Мичман болып «Азума» және «Отова» жапон крейсерлерінде қызмет етті. Энсин болып тағайындалғаннан кейін «Кавачи» жауынгерлік кемесі мен «Якумо» крейсерінде қызмет етті. Кейін «Конго» жауынгерлік кемесі мен «Кува» эсмидегі қызметіне жіберілді. 1919 жылдың 1 желтоқсанында лейтенант болып жоғарылатылып, «Муцу» және «Ямаширо» жауынгерлік кемелеріне, «Сусуки» эсмисіне және «Канто» жөндеу кемесіне тағайындалды. 1925 жылы лейтенант-коммандер болып тағайындалды және сол жылы Әскери-теңіз штабының колледжін бітірді, теңіз авиациясы саласында маманданған. Содан кейін Касумигаурадағы теңіз авиациялық тобының капитаны болды және көптеген штабтық лауазымдарда қызмет етті. 1933 жылдың 1 қыркүйегінде «Ивате» крейсерінің штаб бастығы болып тағайындалды, ал 1936 жылдың 16 қарашасында капитан болып жоғарылатылғаннан кейін алғашқы командасын алды: «Хосо» ұшақ тасымалдаушысы. 1939 жылы «Акаги» ұшақ тасымалдаушысының капитаны болды. 1940 жылдың 15 қарашасында контр-адмирал болып жоғарылатылып, 1941 жылдың сәуір айында адмирал Чуичи Нагумоның басшылығымен 1-ші әуе флоты штабының бастығы болып тағайындалғанға дейін 24-ші әуе флотилиясының командирі болды. Ол Пёрл-Харборға шабуыл және Мидуэй шайқасы сияқты стратегиялық және тактикалық жоспарлау мен орындалуына қатысты. Шабақтағы қиын жағдайдан «Акаги» ұшақ тасымалдаушысынан эвакуациялау кезінде Кусака екі буыншығын ауыр түрде соқты және күйді. Шабақтан кейін Кусака жеңіліске ұшырағаннан кейін флот командирі мен жоғары офицерлерді өзіне-өзі қол жұмсаудан алды. 1942 жылдың қарашасына дейін флотта қалды, содан кейін бірқатар штабтық лауазымдарды қабылдады. 1944 жылдың 1 мамырында вице-адмирал болып тағайындалды және 1944 жылдың қарашасында бас қолбасшы адмирал Соэму Тойоданың бас штабының бастығы ретінде Біріккен флотқа ауыстырылды. Оның соңғы міндеті Матоме Угакинің өзіне-өзі қол жұмсауынан кейін, Жапонияның одақтастарға бағыну күні 5-ші әуе флотының командасы болды. Кусака Уолтер Лордпен сұхбаттасып, «Абыройсыздық күні» (1957) және «Қайратты жеңіс» (1967) кітаптары үшін егжей-тегжейлі мәліметтер берді.

Портреттер

Кусаканың рөлін 1970 жылғы «Тора! Тора! Тора!» фильмінде Ичиро Рюзаки сомдады, 1976 жылғы «Midway» фильмінде Пэт Морита, 1981 жылғы «Rengō Kantai» фильмінде (яғни «Біріккен флот», АҚШ-та «Императорлық флот» деп шығарылды) Тацуя Михаши және 2005 жылғы Toei компаниясының «Отокотачи но Ямато» фильмінде Рюзо Хаяши ойнады.