Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Көлік аялдамасының түрі
Type of transport stop
Қоғамдық көлікте, талап бойынша аялдама, «флаг-стоп» немесе «сыбызғы» аялдамасы – автобустар немесе пойыздар жолаушыларды немесе жүкті алу немесе түсіру үшін ғана тоқтайтын аялдама немесе станция. Яғни, тек сұрау болған жағдайда ғана тоқтайды. Осылайша, жолаушылар саны аз аялдамаларды артық кешігулерсіз маршрутқа қосуға болады. Көлік тоқтау қажеттілігі болмағанда стансадан өту арқылы отынды үнемдеуге де мүмкіндік бар. «Флаг-стоп» әуе қызметі бұрын бірнеше жолаушылар тасымалдаушылары тарапынан жолаушылар сұранысы төмен бағыттарда ұсынылған. Мысалы, 1969 жылғы 1 маусымдағы Pan American World Airways (Pan Am) әлемдік рейстер кестесінде былай делінген: «Флаг-стоп: тоқтау тек жұмыс жағдайларына қарай және тоқтау туралы өтініш жеткілікті уақыт бұрын берілген жағдайда жасалады және қабылданады». Егер жолаушы алмау қажет болмаса, уақытты үнемдеу әрқашан маңызды болмайды, себебі талап бойынша аялдамадан өтетін көліктер күтіп тұрған жолаушылар болған жағдайда тоқтау үшін жылдамдығын азайтуы керек. Талап бойынша аялдамалар саяхат уақытының өзгеруіне де әкелуі мүмкін және кестеге қосымша уақыт қосу қажеттілігін арттырады. Талап бойынша аялдамалардың сыртқы түрі әртүрлі болуы мүмкін. Көптегендері анық белгіленген, бірақ кейбіреулері жергілікті білімге сүйенеді.
In public transport, a request stop, flag stop, or whistle stop is a stop or station at which buses or trains, respectively, stop only on request; that is, only if there are passengers or freight to be picked up or dropped off. In this way, stops with low passenger counts can be incorporated into a route without introducing unnecessary delay. Vehicles may also save fuel by continuing through a station when there is no need to stop. "Flag stop" airline service was historically offered by several scheduled passenger air carriers in the past into destinations with low airline passenger demand. As an example, in its June 1, 1969 worldwide system timetable, Pan American World Airways (Pan Am) had this explanation: "Flag stop: A stop will be made and traffic will be accepted only when operating conditions permit, and provided request to stop is made sufficiently in advance." There may not always be significant savings on time if there is no one to pick up because vehicles going past a request stop may need to slow down enough to be able to stop if there are passengers waiting. Request stops may also introduce extra travel time variability and increase the need for schedule padding. The appearance of request stops varies greatly. Many are clearly signed, but many others rely on local knowledge.
Қолданылу
Транзит көліктеріне талап бойынша аялдамада күтіп тұрған жолаушылар туралы хабарлау әдістері, транзиттік жүйеге және маршрутқа қарай өзгеше болады.
The methods by which transit vehicles are notified that there are passengers waiting to be picked up at a request stop vary by transit system and by route.
Жергілікті көлік
Көптеген жергілікті автобус және трамвай жүйелері аялдамаларының көпшілігін талап бойынша тоқтаулар ретінде пайдаланады. Автобустар мен трамвайлар күтіп тұрған жолаушы болмаса немесе көлік ішіндегі жолаушы электр қоңырауын қолданса (әдетте, шнурды тартып, түйме басып немесе сары сигналдық жолақты итеріп) аялдамаларда тоқтамайды. Әр рейс бойы тоқтайтын аялдамалар көбінесе станция деп аталады және бағыттың соңғы нүктесінде орналасқан. Мұндай аялдамалар жиі уақытты белгілеу пункттері ретінде де қолданылады. Керісінше, жеңіл рельстік және жылдам автобус жүйелері әдетте барлық станцияларда тоқтайды. Дегенмен, кейбір жүйелер бұл терминді белгіленген аялдамаларды (такси шақыру сияқты) және жүргізуші күтіп тұрған жолаушылар болған жағдайда тоқтайтын белгіленген аялдамаларды ажырату үшін қолданады. Бұл практика 2008 жылға дейін Лондон көлігінің кейбір бағыттарында қолданылды, онда екі түрлі аялдаманы ажырату үшін әртүрлі белгілер пайдаланылды. Басқа жүйелер «талап бойынша тоқтау» терминін белгіленген автобус аялдамасынан өзге қызмет көрсету орнын көрсету үшін пайдаланады. Мұндай қызметтер маршруттың белгіленген бөлімдерінде немесе кешкі уақыттағы арнайы рейстерде кездесуі мүмкін. «Шақырып тоқтату» жүйесінде аялдамалар аз немесе мүлдем болмайды, жолаушылар автобусты жүргізуші қауіпсіз және орынды деп санаған кез келген жерде тоқтатуды сұрай алады. Бұл кейбір қалаларда, мысалы, АҚШ-тың Оклахома штатындағы Тулса қаласында кең таралған, онда 2019 жылға дейін автобус аялдамалары сирек белгіленген. Кейбір қызметтер тек түнгі уақытта осылай жұмыс істейді, белгіленген аялдамалар арасында түсіруге мүмкіндік береді, соның арқасында қауіпсіздік және ыңғайлылық үшін жүру уақыты қысқарады. Мысалдарға Виннипег Транзиті және Нью-Йорк қалалық MTA автобусы («Түнде тоқтауды сұраңыз») жатады.
Many local bus and tram systems operate most of their stops as request stops. Buses and trams do not service stops unless there is an awaiting passenger or an onboard passenger utilizes an electric bell to signal a stop (generally by pulling a cord, or pushing a button or yellow signaling strip). Stops that are served on every trip are often called stations and placed at the terminus of a route. Such stops are often also used as timing points. In contrast, light rail and bus rapid transit services will typically stop at all stations regardless. However, some systems use this term to distinguish between marked stops that must be hailed (as if hailing a taxicab) and marked stops where the driver will stop for any awaiting passengers (as above). This practice was common on certain Transport for London routes until 2008, with different signs distinguishing between the two sorts of stops. Still other systems may use the term "request stop" to refer to a servicing location other than a marked bus stop. This sort of service can be found on hail and ride routes, designated portions of routes, or special late night service. In hail and ride operations, there are few or no marked stops and passengers can request the bus be stopped at any point where the driver can safely and reasonably do so. This is common in some cities, such as Tulsa, Oklahoma, United States, where bus stops were infrequently signed before 2019. Some services operate in this way only late at night, allowing for drop off between marked stops, thereby decreasing walking time for safety and convenience. Examples include Winnipeg Transit and New York City MTA Bus (known as Late night Request A Stop).
Ұзақ қашықтыққа тасымалдау
Ұзақ қашықтыққа жүзе тасымалдауда, жолаушылар пойыздары немесе тас жолдармен жүретін автобустар сияқты транзиттік көлік құралдары әдетте жергілікті көліктерге қарағанда жоғары жылдамдықпен қозғалады. Бұл тоқтаудың қиын екенін (және одан аулақ болудың маңызды екенін) білдіреді, сондай-ақ жолаушыны тоқтату үшін уақытында көру өте қиын болуы мүмкін. Осы айырмашылық көбінесе көлік құралына тоқтау сигналын берудің күрделі тәсілдеріне әкеледі. Мысалы, Amtrak сияқты қызметтерде билеттерді белгілі бір бастапқы және соңғы пункттерді көрсете отырып, алдын ала сатып алу қажет. Пойыз экипажы сатылған билеттерді білгендіктен, жолаушылардың қайдан келгенін және қайда бара жатқанын да біледі, сондықтан олар тек билеттерде көрсетілген стансаларда ғана тоқтайды. Алдын ала билет сатуды қажет етпейтін немесе әртүрлі бағыттарға немесе саяхат уақытына билет сататын қызметтерге жолаушының стансада немесе платформада күтіп тұрғанын білу қажет. Бұл жолаушының стансадағы диспетчермен немесе станса қызметкерімен сөйлесуінен бастап, стансаға дейін орналасқан шам сияқты сигналды қосу үшін батырманы басуға дейін әртүрлі жолдармен жүзеге асырылуы мүмкін, бұл жүргізушіге қауіпсіз түрде жылдамдықты төмендету үшін уақытында көрінуге мүмкіндік береді. Ұлыбританияда шамамен 150 теміржол сұраныс аялдамасы бар, оның ішінде Ұлыбританияда 135-ке жуық. Сұраныс аялдамасынан шығар алдында жолаушы қолмен жүргізушіге сигнал беруі керек. Егер жолаушы сұраныс аялдамасында түсуді жоспарласа, ол бұл туралы пойыз машинисіне алдын ала хабарлауы тиіс. Шотландиядағы кейбір аялдамаларда, соның ішінде алыс солтүстік желісіндегі сегіз аялдамада, стансада «Тоқтауды сұрау» киоскі орнатылған. Бұл киоск жолаушыларға тікелей ақпаратты ұсынады және пойыз платформаға жақындағанда жүргізушіге жолаушының көтерілу ниетін хабарлау үшін батырманы басуға мүмкіндік береді. Бұл жүргізушіні күтіп тұрған жолаушылар туралы алдын ала ескертеді; егер тоқтау қажет болмаса, пойыз станса арқылы жылдамдығын сақтап, желінің жалпы сенімділігін арттыра алады. 2007 жылы Scotscalder станциясы Transport Scotland әзірлеген «Press & Ride» сұраныс аялдамасы жүйесін сынау алаңына айналды. Scotscalder-дегі сәтті сынақтан кейін бұл жүйе желідегі тағы бес сұраныс аялдамасын қамтыды, атап айтқанда , , және . Соңғы екі киоск, және , 2023 жылдың көктемінен бастап пайдалануға беріледі деп күтілуде.
In long distance transport, transit vehicles, such as passenger trains or buses operating on motorways, usually operate at higher speeds than local transport. This means that stopping is more troublesome (and more worth avoiding) and that it may be very difficult to see a passenger in time to stop for them. This difference often results in more complicated ways of signalling a stop to the vehicle. Some services, like Amtrak, require that a ticket be purchased in advance, specifying a specific origin and destination. Since the train's crew know what tickets were sold, they also know where people are coming from and going to, and they simply stop only at those stations required by the tickets. Services that lack advanced ticketing, or that sell tickets for a range of destinations or travel times, require ways of knowing whether or not someone is waiting at a station or platform. These may range from a passenger speaking to a dispatcher on a phone located at a station or to a station employee to simply pressing a button to activate a signal such as a flashing light somewhere before the station that the driver can see in time to slow down safely. In the United Kingdom, there exist approximately 150 railway request stops, of which Great Britain has around 135. When leaving from a request stop, the passenger has to signal the train driver by hand signal. When planning to disembark at a request stop, the passenger needs to inform the train conductor in advance. Some request stops in Scotland, eight on the Far North Line, have had a ‘Request to Stop’ kiosk installed at the station. This has live information for passengers and a button that can be pressed to alert the driver of their intent to board the train before it arrives in view from the platforms. This alerts the driver about any waiting passengers in advance; if there is no requirement to stop, the train can maintain line speed through the station, thus improving reliability on the whole line. On , Scotscalder station became the trial site for a "Press & Ride" request stop system developed by Transport Scotland. Following the successful trial at Scotscalder, this system was expanded on to cover five more request stops on the line, namely , , , and The last two kiosks, at and , are expected to be in operation from spring 2023.
Паромдар
Норвегиядағы фьордтардағы кейбір паром бағыттарындағы аялдамалардың бірі жолаушылар кемеге мінер алдында қосуға тиіс шаммен жабдықталған, сонда ғана кеме сол аялдамада тоқтап, оларды алады. Бұл жүйе "сигналдық тоқтау" деп аталады. Норвегиядағыдай, Швецияда да қалалық паромдарды семафор сигналымен тоқтатуға шақырады. Стокгольм архипелагындағы көптеген аралдар осыған мысал бола алады.
Along some ferry routes in the fjords in Norway, some stops are equipped with a light that embarking passengers must switch on in order for the ferry to include the stop and pick them up. The system is known under the name signalanløp. Similar to Norway, in Sweden commuter ferries are requested to stop by a semaphore signal. The many islands of the Stockholm archipelago are an example of this.