Фарондар мекені

Кіріспе

Хауард Хоукстың 1955 жылғы фильмі «Фараондар елі» – Warner Brothers студиясынан шыққан, CinemaScope және WarnerColor форматындағы 1955 жылғы американдық эпикалық тарихи драма. Оны Говард Хоукс түсірген және режиссерлік еткен. Басты рөлдерде Джек Хокинс (Фараон Хуфу) және Джоан Коллинз (оның әйелі Неллифер) ойнады. Фильм Ұлы пирамиданың салынуы туралы ойдан шығарылған оқиғаны баяндайды. Нобель сыйлығының лауреаты Уильям Фолкнер фильмнің үш сценарийшісінің бірі болды. «Фараондар елі» мыңдаған актерлерді жұмылдырды – Warner Brothers студиясының баспасөз қызметі бір сахнада 9 787-ге жуық массовка актерлері болғанын хабарлады.

Фараон өзінің қабірі үшін египеттік сәулетшілер жасаған модельдерді қарап, қабылдамағанда, ол қараған үшінші модель Хуфу үшін салынған пирамиданың нақты ішкі құрылымын бейнелейді.

Қабылдау

Үлкен актерлік құрамның болмауынан "Фараондар елі" киносы кассада сәтті болмады, өндіріс бюджеті 3,150,000 доллар болса, ол 450,000 долларға кем түсті. А. Х. Вейлер «Нью-Йорк Таймс» газетінде былай деп жазды: «Көзге ұнайтын көркемдігімен әсерлі болғанымен, бұл 5000 жыл бұрын салынған алып пирамида туралы саға, тіпті Бірінші династияда да қарапайым болған сарай интригаларының шайқалатын негізінде сахналанады». Variety журналы: «Ховард Хоукстың «Уорнер» студиясы үшін түсірген фильмінде актерлердің танымалдығы жеткіліксіз болғанымен, романтика, оқиға және интриганың жетіспеушілігін мыңдаған соққан актерлермен толыққан нақты оқиға орындарының керемет фонымен өтеуге болады». Эдвин Шаллерт «Лос-Анджелес Таймс» газетінде былай деп жазды: «Хоукс өзінің тақырыбын фараонның тұтқындарымен жеңіспен үйіне оралған сәтінен бастап, қызықты көріністермен байытқан. Алайда, оқиғаның өзі осы деңгейдегі ұлы идея деп санауға келмейді және көбінесе техникалық тәсілдермен ерекшеленеді». Ричард Л. Коу «Вашингтон Пост» газетінде фильмнің техникалық аспектілері «толыққанды қызығушылық тудырады» деп жазды, бірақ сценарийші «Фолкнер, Гарри Курниц және Гарольд Джек Блумның көмегімен, голливудтық жұмыртқа тудырды» деп ойлады. Harrison's Reports басылымы фильмнің «көрерменнің назарын тұрақты түрде аударады» деп жазды, себебі «керемет масштаб пен жоғары өндіріс деңгейі» және «керемет оқиға» бар. «Айлық кино бюллетені» журналында былай делінген: «Фараондар елі» сияқты эпикалық фильмдердің тартымдылығы көбінесе олардың егжей-тегжейлілігінде, себебі қандай дәуір болмасын, жағдай болжамды және актерлер Голливудтың тарихи қиялының шеңберінде қалуға тиіс. Джек Хокинстің Фараонының (интегралды және таңғажайып күш-жігермен орындалған) кейбір киімдердің абсурдтығы мен күмәнді тілдік бұрылыстарды жеңіп шығуы көп нәрсені көрсетеді, тіпті ол тірі құдай екеніне толық сенбесек те». Фильм «тарихи фактілерді бұрмалау» себебімен Египетте тыйым салынды. «Фараондар елі» Говард Хоукстың алғашқы коммерциялық сәтсіздігі болды; ол режиссерлік жұмыстан үзіліс жасап, бірнеше жыл бойы Еуропаны аралады. Хоукс төрт жылдан кейін келесі фильмін, «Рио Браво» (1959) түсірді; бұл оның мансабындағы екі көркем фильм арасындағы ең ұзақ үзіліс болды.

Lacking a big name cast, Land of the Pharaohs was unsuccessful at the box office, earning $450,000 short of its $3,150,000 production budget. A. H. Weiler of The New York Times wrote that "while it is impressively sweeping in its eye filling pageantry, this saga of the building of a colossal pyramid 5,000 years ago is staged on the creaky foundation of a tale of palace intrigue that must have been banal even in the First Dynasty." Variety wrote, "While shy of proven draw value in cast names, the Howard Hawks production for Warners makes up for the lack of romance, adventure and intrigue played against a grandioso backdrop of actual story locales populated with teeming masses of thousands upon thousands of extras." Edwin Schallert of the Los Angeles Times wrote: "Hawks has invested his subject with enthralling spectacle from the first victorious march home of the Pharaoh with his captives. The actual story can hardly be designated as having an equally grand concept, and is made exceptional mainly by technical devices." Richard L. Coe of The Washington Post wrote that the technical aspects of the film "will provide moments of complete fascination," but thought that screenwriter "Faulkner, abetted by Harry Kurnitz and Harold Jack Bloom, has laid a Hollywooden egg." Harrison's Reports wrote that the film "grips one's attention throughout," due to the "overwhelming grandeur and vast production values" and "fascinating story." The Monthly Film Bulletin wrote: "The attraction of such epics as Land of the Pharaohs lies almost entirely in their incidental detail, since whatever the period in time, the situation is predictable and the players are doomed to remain within the limitations of Hollywood's historical imagination. It says much for Jack Hawkins' Pharaoh (a performance of integrity and surprising vigour) that it surmounts the occasional absurdities of dress and unlikely figures of speech, even if we remain unconvinced that he is a living god." The film was banned in Egypt on the grounds of "distortion of historical facts." Land of the Pharaohs was Howard Hawks's first commercial failure; it caused him to take a break from directing and to travel through Europe for several years. Hawks made his next film, Rio Bravo (1959), four years later; this was the longest break between two feature films in his career.