Кіріспе

1937 жылы түсірілген Виктор Флеминг, Сидни Франклин және Густав Мачаты режиссерлік еткен фильм.

Фильмнің сценарийі романға қарағанда Қытайға көбірек симпатиямен қарады. Ван Лунның ұлы енді заманауи Қытайдың өкілі болды, ол университетте оқып, ауыл тұрғындарына жетекшілік етеді. Отбасы – бір-біріне қамқорлықпен қарастыратын, жарасымды қарым-қатынастағы ұжым, тіпті романда Ван Лунды пайдаланған туысы да, ал Лотостың сексуалдық жағына көп мән берілмеген. Голливуд сценарийлерін қадағалаған Хейс кеңсесі, олардың пікірінше, қоғамға зиянды нәрселерді жою үшін жиырмадан астам түзетулерді талап етті. Герберт Стотхарт пен Эдвард Уордты музыка жазуға шақырғанға дейін австриялық композитор Арнольд Шенбергпен келіссөздер жүргізілді. Америкалық кино өндірушілер мен дистрибьюторлардың 1930-1934 жылдарғы өндіріс кодексінде тек "аралас неке (ақ және қара нәсілдер арасындағы сексуалдық қатынас) тыйым салынған" делінгендіктен, кейбір дүмпуілдар туды. Шындығында, қытай-американдық актриса Су Ён, ақ түсті актер Уолтер Коннолли ойнаған туысына үйленген қытай әйелінің рөліне таңдалды. MGM Вонгқа Лотос рөлін ұсынды, бірақ ол бас тартты, "Сіздер қытай қандық мені, қытай кейіпкерлерін сомдайтын американдық актерлер құрамындағы жалғыз жағымсыз рөлді ойнауды сұрап отырсыздар" деді. Көптеген кейіпкерлерді ақ актерлер сомдады, олар Джек Доун жасаған және осы фильмде алғаш рет қолданылған сары бет макияжы арқылы азиялыққа ұқсатуға тырысты. Сонымен қатар, қосалқы құрамда қытай-американдық актерлер де болды. MGM фильмді Қытайда түсіру мүмкіндігін сұрағанда, қытай үкіметі жауап беру жолында екіге бөлінді. Бастапқы қарсылық романға сыншылардың елдің артта қалуын ғана көрсеткеніне байланысты туды, ал кейбір үкімет шенеуніктері фильм Қытайдан тыс жерде түсірілсе, бақылау мүмкіндігінен айырылатындарынан үміттенді. Генералиссимус Чан Кайшының өзі де, әйелі мадам Чан Кайшының американдық біліміне сүйене отырып, ынтымақтастықты қолдағандықтан араласты. Қытай туралы оң пікір қалыптастыру шартымен рұқсат берілді, қытай үкіметі Қытайда түсірілген кадрларды бақылап, қадағалайтын болды және актерлердің барлығы қытайлық болуы керек еді. Нанкиндегі үкімет фильмнің қаншалықты жақсы қабылданатынын болжамады, ал MGM Қытайда түсіруге шешім қабылдаған кезде, шенеуніктер өндірісті бақылау үшін ерекше шаралар қолданды, студияны шынайы декорациялар мен костюмдер туралы кеңес беру үшін ұлтшыл генералді жалдауға мәжбүр етті (осы кадрлардың көп бөлігі үйге жіберілгенде құпия түрде жоғалып, Калифорнияда қайта түсірілуге тура келді). MGM Қытайда фильмнің басқа нұсқасын таратқаны туралы хабарлар тарады. Фильмнің 1936 жылғы түсірілімі 28 ақпаннан 23 шілдеге дейін жалғасты. Тальберг 14 қыркүйекте қайтыс болды, ал фильм 1937 жылдың 29 қаңтарында Лос-Анджелесте көрсетілді, оған дейін төрт жарым ай өткен. Фильмнің титрлерінде бұл оның "соңғы үлкен жетістігі" деп көрсетілді. Фильмнің түпнұсқасы сепиатөнде ұсынылды.

Қабылдау

Қазіргі сын-пікірлер оңтайлы болды. The New York Times газетінің журналисі Фрэнк С. Нюгент фильмді "әдеби классиканың тамаша бейімделуі – Голливудтың осы немесе кез келген маусымда жасаған ең жақсы туындыларының бірі" деп бағалады. Роман мәтініне қатысты кейбір өзгерістер енгізілгенімен, оның сапасы мен рухына ешқандай нұқсан келтірмеген. Variety журналы оны "таңғажайып экрандық өндіріс" деп жариялады және Мунидің актерлік шеберлігін "керемет" деп атады, бірақ бұл тақырыптың кассалық табысқа жеткізе алатынына күмән келтірді. Film Daily журналы "көруге міндетті" фильм деп, тартымды драма, шынайы сезімталдық және ұлы актерлік шеберлікке толы екенін жазды. The New Yorker журналынан Джон Мошер оны "ұлы және бай фильм" деп сипаттады. Harrison's Reports журналында фильм "жоғары көркемдік деңгейдегі туынды" деп баяндалды, және толығымен ойын-сауық көңілді болмаса да, "оны көргендер оның ұлылығына тәнті болады" делінді. Ұлыбританиядағы The Spectator журналына жазған Грэм Грин фильмге ара-жібірлі жақсы пікір берді, фильмнің бірінші жартысын "жай, тікелей және шынайы" деп сипаттады, бірақ екінші жартысы "өмірден сәл кем" екенін, ал соңғы сағаты "банальдық пен жалықтыру" сезімімен толы екенін айтты. Актерлер туралы сөйлескенде, Грин Райнердің "фильмді иеленген" "керемет актерлік шеберлігін" мақтады, ал Мунидің актерлік шеберлігін асыра сілтегендік және "Райнердің деңгейінде емес" деп сынға алды.

Кассалық жинақ

MGM деректеріне сәйкес, фильм АҚШ және Канадада 2 002 000 доллар, ал басқа елдерде 1 555 000 доллар тапты. Бірақ жоғары өндіріс шығындары салдарынан, түпкілікті шығын 96 000 долларды құрады.