Кіріспе

Ағылшын египтологы және археологиялық фотограф (1879–1940)
австралиялық журналист және оператор

Гарри Бертон (13 қыркүйек 1879 – 27 маусым 1940) – ағылшын археологиялық фотограф, Мысырдың Патшалар аңғарындағы қазбалардың фотосуреттерімен әйгілі. Бүгінде ол кейде египтолог деп аталады, себебі ол 1915 жылдан өліміне дейін 25 жылдай Метрополитен өнер мұражайының египеттік экспедициясында жұмыс істеді. Оның ең танымал фотосуреттері – 1922 жылдан 1932 жылға дейін Говард Картердің Тутанхамонның қабірін қазуын құжаттаған шамамен 3400 немесе одан да көп суреттер.

Өмір және жұмыс

Бертон Англияның Линкольншир графтығындағы Стэмфорд қаласында, шебер шкаф жасаушы Уильям Бертон мен Энн Хафтон отбасында, он бір баланың бесіншісі болып дүниеге келді. Жасөспірім шағында ол өнер тарихшысы Роберт Генри Хобарт Кустке жұмыс істеуге кірісті және 1896 жылы Италияның Флоренция қаласына көшті, Кусттің хатшысы болып қызмет етті және өзін талантты суретші-фотограф ретінде таныстырды. Флоренцияда Бартон Мысырдағы ежелгі қабірлерді қазуға қаржы бөлген бай американдық заңгер Теодор М. Дэвиспен танысты. 1910 жылы Куст Англияға оралғанда, Бертон Мысырға кетті, онда Дэвис оны қазба жұмыстарын, соның ішінде табылған артефакттарды фотоға түсіру үшін жұмысқа алды. Бертон бірнеше қабірлерді қазу және тазалау жұмыстарын да бақылады, оның ішінде 1912 жылы KV3 және KV47, ал 1913–14 жылдары KV7 қабірлерін. Дэвис 1914 жылы қазба рұқсатынан бас тартқаннан кейін, Бертон Метрополитен өнер мұражайының Египет экспедициясымен ресми фотограф ретінде жұмысқа алынды, ол көбінесе Герберт Э. Уинлокпен тығыз байланыста жұмыс істеді. Келесі бірнеше жыл бойы Бертон Метрополитен тобымен көптеген қазба жұмыстарында, көбінесе Фива аймағында жұмыс істеді. Оның фотосуреттері Метрополитен өнер мұражайының бюллетенінде және басқа да басылымдарда жиі жарияланды, бірақ көбінесе авторлығы көрсетілмеді.

Кейінгі жұмыстар

1931 жылдан 1934 жылға дейін Бертон Лиштте, Ніл өзені бойындағы Метрополитен желісінде жұмыс істеді. 1935 жылы Метрополитен мұражайы үлкен қазба жұмыстарын тоқтатқаннан кейін де ол Мысырда қалып, басқа да ескерткіштер мен заттарды тіркеуді жалғастырды.