Кіріспе

Американдық сериялық кісі өлтіруші

Ронда Белл Мартин (Томли; шамамен 1907 – 11 қазан, 1957) – американдық сериялық кісі өлтіруші және отбасын жойған адам. Ол 1951 жылы төртінші күйеуі Клод Кэрролл Мартинды өлтіргені үшін Алабама штаты тарапынан өлім жазасына кесілді. Мартиннің кісі өлтіру әдісі – егеуқұйрық уы, сонымен қатар ол өз анасын және жеті баласының бесеуін улап өлтіргеніне айыпталыпты, барлығы 12 жастан кіші болған. Оның құрбандарының арасында тек біреуі – бұрынғы күйеу баласы және бесінші күйеуі Рональд Мартин ғана аман қалған. Ол бастапқыда өзіне тағылған барлық кісі өлтіруді мойындағанмен, кейіннен екі баласын өлтіргенін мойындаудан бас тартты. Мартиннің өлім жазасы Фурман v. Джорджия шешіміне дейін Алабама штатында электр тогымен өлім жазасына кесілген үшінші және соңғы әйел болды, сондай-ақ 2002 жылға дейін штат тарихында өлім жазасына кесілген соңғы әйел атанды.

Қылмыстардан бұрынғы өмір

Ронда Белл Томли 1907 жылы Алабама штатында Джеймс Роберт Томли мен Мэри Франсис (Граймс) отбасында дүниеге келген. Қамауға алынар алдында ол официант болып жұмыс істеген. Прокурорлар оның кісі өлтіруге себепкер болғаны – сақтандыру ақшасын жинау болды деді, бірақ бұл күмәнді, себебі ол тек жерлеу шығындарын жабуға жеткілікті сома жинады, және ол мұны ешқашан мойындаған жоқ. Мартин 1956 жылдың наурыз айында тұтқындалды.

Өлім жазасына кесілу және өлім жазасы

Мартиннің жүрек ауруы болғандықтан, түрме қызметкерлері оған өлім жазасын орындау күні туралы ақпаратты, күн жақын келгенше бермейтін.

Атқару

1957 жылдың 11 қазанында Мартинге Алабама штатының электр креслосына әкелді, қолында Киелі кітап ұстап. Мартиннің өлім жазасын алу кезінде тыныш болғаны, бірақ үнсіз жылағаны айтылады, түрме шіркеушісімен бірге 23-ші псаломды оқыған. Ол алғашқы соққыны 12:10-да алды, 12:16-да қайтыс болды және 12:25-те өлім жазасын орындау камерасынан шығарылды. Ол соңғы мәлімдеме жасаудан бас тартты. Мартиннің өлім жазасын орындау кезінде, алғашқы соққыны алғанға дейін ұсақ қиындық туды, өйткені өлім жазасын орындаушылар электродтар пайдалануға дайын болмай тұрып, электр тогын қосатын қосқышты басып жіберді. Мартинге билік оны өлім жазасын толық орындау үшін электр циклы аяқталуын бірнеше минут күтуге тура келді. 1956 жылы Мартин өлігін белгісіз "ғылыми мекемеге" аутопсияға жіберуге ниеттенгенін айтқан, сонда ғалымдар оны зерттеп, оның қылмыстарының себебін анықтауға болады. Ол өлім жазасын алғаннан кейін түрме қызметкерлері осыған ұқсас ой жазылған хатты тапты. Мартиннің хатында, дәрігерлерге "мен жасаған қылмыстардың себебін табуды қалаймын. Мен оны түсінбеймін, себебі менде ешқандай себеп болған жоқ. Әлбетте, бірдеңе дұрыс емес" деп жазған. Бірақ, оның өлімінен кейін, оның отбасының бір бөлігі оның денесін Монтгомеридегі қаралы үйге алып келді. Мартин 2002 жылға дейін Алабама штатында өлім жазасына кесілген соңғы әйел болды, ол кезде полиция қызметкерін өлтіргені үшін Линда Лайон Блок өлім жазасына кесілді.

Ресурстар

"Ана 6 кісіні улап өлтіргенін мойындады", "Ассошиэйтед Пресс", 1956 жылғы 14 наурыз. "Қазылар алды сот әйелді өлім жазасына кесті", United Press International, 1956 жылғы 5 маусым. "Ронда Белл Мартин", "Қылмыскердің ой-санасы" (DVD), Kozel Multimedia [1998].