Кіріспе

1949 жылғы француз фильмі, 1949 жылғы түсірілген фильм. "Теңіздің үнсіздігі" (lit. 'The silence of the sea') – Жан Пьер Мелвиллдің 1949 жылғы француз драмалық фильмі, оның режиссерлік дебюті. Ол Веркорс (Жан Бруллердің псевдонимі) есімді автордың 1942 жылы жазған осы аттас кітабы негізінде түсірілген. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде оккупацияланған Франциядағы оқиға, француз және оның қызының үйіне орналасқан неміс лейтенанты Вернер фон Эбреннакпен арақатынасын баяндайды.

Сюжет

1941 жылдың басында Францияда, германиялық лейтенант Вернер фон Эбреннак зорлықпен биленген Франциядағы шағын ауылда зейнеткер шалмен бірге тұратын оның ересек қызының үйіне орналасқанда, екеуі ешқандай сөз айтпастан, жағымсыз бөгетке ешқашан сөйлемеуге және мойынсұнбауға келіседі. Көптеген түндері, шал түтік тартқанда және қыз от жанында тігін тіккенде, офицер, бастапқыда форма киіп, кейін азаматтық киімде, жылыну үшін келіп, олармен қысқа, бір жақты әңгімелеседі. Жақсы француз тілінде сөйлейтін ол өзінің үйленбеген композитор екенін және Францияға алғаш рет келгенін айтады, бірақ ол француз әдебиеті мен мәдениетін ұзақ уақыт бойы зерттеп, сыйлап келген, тіпті оны өзінікінен (музыкадан басқа) артық жақсы көреді. Гитлерге адал ол нацистік басқыншылық Франция мен Германия арасындағы барлық адамға пайдалы болатын ұзаққа созылатын "одаққа" әкеледі деп үміттенеді, ол күн сайын қайталап, "Адам мен аң" ертегісімен мысал келтіреді (Германия – аң, оған Францияның қабылдауы ғана керек, сонда ғана ол ханзадаға айналады). Вернер Францияның қадір-қасиетін мақтағанда, қызға жылы көзбен қарайды, бірақ ол өсектей үнсіздік сақтайды, бірақ кейде саусақтарының елеулі қозғалысымен өсіп келе жатқан сезімдерін көрсетеді. Вернер көктемде бірнеше күн демалысқа шығып, екі апта Парижде болады. Ауылға оралғанда, шал мен қыз оны бір аптадан астам уақыт көрмейді. Бір түні ол есікті соғып, шал үнсіздігін бұзып, кіргізбей тұрып шақырмайынша кірмейді. Тағы да форма киген Вернер үй иелеріне Парижді көруге деген құштарлығының басқыншы күштердің болуынан қалай күңкейгенін, ал Холокост туралы білгеннен кейін ашуланып, үмітсіздікке ұшырағанын айтады. Ол фанатикалық неміс офицерлерінен, соның ішінде ескі досынан, нацистердің француз рухын және мәдениетін жою және Францияны Германияға мәңгі бағындыру жоспары туралы естіді. Шал мен қызды көтеріліс жасауға шақырудан тартынған Вернер майданға ауысу туралы өтініш бергенін және таңертең кететінін хабарлайды. Ол "қош сау бол" дегенде, қыз үнсіздігін бұзып, жауап ретінде "қош сау бол" деп сыбырлайды. Келесі күні шал Вернерге Анатоль Франстың сөзін жазады: "Il est beau qu’un soldat désobéisse à des ordres criminels." ("Әскердің қылмыстық бұйрыққа бағынбауы – әдемі нәрсе.") Вернер оны оқып, шалмен көз тіресіп, кетеді. Қыз бен шал үнсіздікпен түскі ас ішеді.

Шығару

1947 жылы түсірілген «Теңіздің үнсіздігі» фильмі 1949 жылғы 22 сәуірде Парижде көрсетілді. Парижде 464 032, ал Франция бойынша 1 371 687 көрермен қабылдады.