Кіріспе

Май қышқылдарының десатуразалары (сонымен қатар, unsaturases деп аталады) – қаныққан май қышқылдарын қанықпаған май қышқылдарына және көп қанықпаған май қышқылдарына айналдыратын ферменттер тобы. С18 түріндегі жалпы май қышқылдары үшін десатуразалар стеар қышқылын олеин қышқылына айналдырады. Басқа десатуразалар олеин қышқылын линолен қышқылына айналдырады, ол альфа-линолен қышқылының, гамма-линолен қышқылының және эйкозатриен қышқылының алғы құрамы болып табылады. Десатуразалардың екі кіші тобы белгілі: Дельта – май қышқылы тізбегінің карбоксилдік ұшынан белгілі бір қашықтықта қос байланысты қалыптастырады. Мысалы, Δ9 десатураза карбоксилдік ұшынан тоғызыншы және оныншы көміртек атомдары арасында қос байланыс жасайды. Омега – май қышқылы тізбегінің метилдік ұшынан белгілі бір қашықтықта қос байланысты қалыптастырады. Мысалы, ω3 десатураза метилдік ұшынан үшінші және төртінші көміртек атомдары арасында қос байланыс жасайды. Басқаша айтқанда, ол омега-3 май қышқылын жасайды. Мысалы, Δ6 десатурациясы линоль қышқылының (LA C18H32O2; 18:2 n6) және α-линолен қышқылының (ALA: C18H30O2; 18:3 n3) 6 және 7 көміртектері арасында қос байланысты енгізеді, нәтижесінде гамма-линолен қышқылы (GLA: C18H30O2, 18:3 n6) және стеаридон қышқылы (SDA: C18H28O2; 18:4 n3) пайда болады. Қажетті май қышқылдарының биосинтезінде элонгаза әр түрлі десатуразалармен (мысалы, Δ6 десатураза) кезектесіп этил тобын қайта-қайта енгізеді, содан кейін қос байланыс құрайды.

Механизм және қызмет

Дезатуразалар метан монооксигеназаны еске түсіретін дижерондық белсенді орталыққа ие. Бұл ферменттер О2-ге тәуелді, олардың гидроксилдеу немесе тотығу дегидрогенациясы қызметтеріне сәйкес келеді. Дезатуразалар қанықпаған май қышқылдарын өндіреді. Қанықпаған май қышқылдары мембраналардың құрылымын және жұмысын сақтауға көмектеседі. Көп қанықпаған май қышқылдары (КҚМҚ) фосфолипидтер құрамына еніп, жасушалық сигналдауға қатысады. Қанықпаған май қышқылдары және олардан туындаған майлар мембраналардың сұйықтығын арттырады.

Ацил-КоА дегидрогеназдары

Ацил-КоА дегидрогеназалары – ацил-КоА тиоэстерлік субстраттардың С2 (α) және С3 (β) арасындағы екі байланыстың қалыптасуын катализдейтін ферменттер. Флавин аденодин динуклеотиді (FAD) – қажетті кофактор.