Кіріспе

Португалияның саяси тарихы Португалия Коммунистік партиясының (Partido Comunista Português, pɐɾˈtiðu kumuˈniʃtɐ puɾtuˈɣeʃ, немесе PCP) тарихы 1921 жылы Коммунистік Интернационалдың (Комминтерн) португалиялық бөлімшесі ретінде құрылған сәттен бастап бүгінгі күнге дейін созылады. Партия Португалия қоғамындағы белсенді күш ретінде қалып отыр. Құрылғаннан кейін, партия 1926 жылғы әскери төңкерістен кейін қызметін жасырын жүргізуге мәжбүр болғанға дейін қысқа ғана уақыт заңды партия болып табылды. Ішкі қайта ұйымдастырудың бірнеше жылынан кейін, ПКП жаңа жасырын жағдайға бейімделіп, қолдау базасын кеңейтті. Бұл партия Антониу де Оливейра Салазар басқарған диктаторлық режимге қарсы күшке айналды, 48 жыл бойы қарсылық көрсеткен кезеңде бірнеше рет қатыгездікпен құғынға ұшырады, сондай-ақ бірнеше жыл бойы Комминтернмен және Әлемдік коммунистік қозғалысымен байланысы үзіліп қалды. 1974 жылғы "Гвоздика революциясы" нәтижесінде диктатура аяқталғаннан кейін партия жаңа демократиялық режимдегі маңызды саяси күшке айналды. Шығыс Еуропадағы социалистік блоктың құлауынан бері оның ықпалы азайғанмен, ол Португалия қоғамының көптеген салаларында, әсіресе Алентежу және Рибатежу аймақтарының ауылдық жерлерінде, сондай-ақ Лиссабон және Сетубал маңындағы өнеркәсіптік дамыған аймақтарда үлкен қолдауға ие, онда ол кейбір муниципалитеттердің басшылығын жүзеге асырады.

Шығуы және құрылуы

Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін, 1918 жылы Португалияда ауыр экономикалық дағдарыс басталды, оның бір бөлігі Португалияның соғысқа әскери араласуына байланысты болды. Әскери қатысу инфляция мен жұмыссыздықтың күрт өсуіне әкелді. Португалия жұмысшыларының өмір сүру деңгейінің нашарлауына жаппай ереуілдермен жауап берді. Дамып келе жатқан еңбек қозғалысының қолдауымен жұмысшылар өз мақсаттарының бір бөлігіне қол жеткізді, мысалы, сегіз сағаттық жұмыс күнінің тарихи жеңісі. 1919 жылдың қыркүйегінде жұмысшы қозғалысы Португалияның алғашқы еңбек одағы конфедерациясын, Жалпы еңбек конфедерациясын (CGT) құрды, ол бірнеше айдың ішінде 100 000 мүшеге дейін тұрақты өсті. Бірақ Португалия жұмысшылары арасындағы саяси стратегияның болмауынан туындаған саяси әлсіздік сезімі, сондай-ақ 1917 жылы Ресейде болшевик революциясының күшейіп бара жатқан танымалдылығы 1919 жылы Португалия Максималистік федерациясының (ФМФ) құрылуына себеп болды. ФМФ-ның мақсаты социалистік және революциялық идеяларды тарату, жұмысшы қозғалысын ұйымдастыру және дамыту болды. ФМФ апталық "Bandeira Vermelha" (Қызыл Ту) газетін шығара бастады, ол португалиялық жұмысшылар арасында танымал болды.

1926 жылғы әскери төңкерістен бастап 40

1926 жылғы 28 мамырдағы әскери төңкерістен кейін партия тыйым салынды және жасырын жұмыс істеуге мәжбүр болды. Кездейсоқ жағдайға орай, төңкеріс екінші съездің алдында жасалды, бұл міндеттерді тоқтатуға себеп болды. 1927 жылы партияның Бас кеңсесі жабылды. Партия алғаш рет 1929 жылы Бенто Гонсалвес басшылығымен қайта ұйымдастырылды. Партияны жаңа заңсыз жағдайға бейімдеу мақсатында, қайта ұйымдастыру тұтқындау толқынын болдырмау үшін жасырын ұяшықтар желісін құрды. 1929 жылғы қайта ұйымдастыру партияны, әсіресе жұмысшы қозғалысы арасында, тиімді және ықпалды етті. Дегенмен, 1933 жылы Салазардың диктаторлық «Эштаду Нову» режимімен партияға қысым күшейді. 1933 жылдың қыркүйегінде ереуілдер мен жаңа кәсіподақтарды құру заңсыз деп жарияланды, ал қолданыстағы кәсіподақтар жаңа корпоративтік ережелерді қабылдауға мәжбүр болды. Бұл жұмысшы табы арасында партияның ықпалын шектеуге әкелді. Бұған қоса, марксистік және анархо-синдикалистік фракциялар арасындағы идеологиялық күрес және Коминтернмен болған қақтығыстар 1930 жылдардың соңында партияның қызметіндегі жаңа құлдырауға әкелді. Ал 1931 жылы «Аванте!» газетінің бірінші саны жарық көрді. Заңсыз мәртебесіне қарамастан, газет партияның ең маңызды басылымына айналды және жасырын мүшелер арасында таратылды. Алайда, жасырын баспа кеңселерге жасалған үнемі шабуылдар салдарынан газет 1940 жылдарға дейін кеңінен таралмады. Коммунистерге қарсы күшейген репрессияға қарамастан, барлық мемлекеттік қызметкерлердің антикоммунистік мәлімдемеге қол қоюымен қатар, партия наразылықтар мен демонстрацияларға ықпал етуді жалғастырды. 1934 жылы еркін кәсіподақтардың жабылуынан кейін бірнеше тәртіпсіздіктер мен ереуілдер басталды, олардың ең көрнектісі Маринья-Грандеде болды. 18 қаңтарда Жозе Грегорио, Антонио Гера және басқа партия мүшелері бастаған жұмысшылар қаланың барлық бөлігін бақылауға алды және әскерилердің жаппай араласуы ғана тәртіпсіздікті тоқтатуға мүмкіндік берді. 1936 жылы партияның теңіз күштеріндегі ықпалы бірнеше кемеде бүлікке әкелді, нәтижесінде 10 адам қаза тауып, тағы 60-ы Таррафалға жіберілді. Сондай-ақ 1936 жылы Испанияда Азамат соғысы басталды. Испания Коммунистік партиясы мен Коминтерн партия мүшелерін қатарына қосылуға шақырғанмен, 1930 жылдардың соңындағы әлсіз құрылым оған жеткілікті күш жіберуге мүмкіндік бермеді. Дегенмен, шамамен 1000 португал франкистік күштерге қарсы күресті, республикалық қатарларға қосылды. 1930 жылдардың соңында көптеген мүшелер тұтқындалып, азапталды және өлім жазасына кесілді. Көптегендері Кабо-Верде аралдарындағы Таррафал концлагеріне жіберілді. Олардың арасында Бенто Гонсалвес те болды, ол сол жерде қайтыс болды. Алдыңғы жылдардағы тұтқындаулардың үлкен толқыны үкіметтің ПКП-ны толығымен тарату туралы жариялауына әкелді, бұл Екінші дүниежүзілік соғыста Германияның жеңіске жететініне деген үмітпен бірге 1940 жылдың қарашасында Таррафал мен басқа түрмелерден бірнеше коммунистік тұтқындарды босатуға әкелді. Олардың арасында Альваро Кунал, Милитао Рибейро және Хулио Фогаса болды. Маңызды кадрлардың босатылуы, партияның құлдырауына қатысты ішкі наразылықтар 1940-1941 жылдары «40 жылғы қайта ұйымдастыру» деп аталған үлкен қайта ұйымдастыруға ықпал етті. 1938 жылы Португалия Коммунистік партиясы Коммунистік Интернационалдан шығарылды. Шығару себебі – партияның қызметіндегі кенеттенгі құлдырау, партияның кейбір маңызды мүшелерінің ақша жымқырғаны туралы айыптаулар және, ең бастысы, ішкі соғыстармен үстемдік еткен партияның әлсіз ішкі құрылымы болды. Георгий Димитровтың қол қойған ПКП-ға қарсы шаралар, ішінара Иосиф Сталин басшылығымен Коминтернге мүше партияларға немесе адамдарға (Польша Коммунистік партиясы немесе Бела Кун сияқты) жасалған қуғын-сүргінмен байланысты болды. Осы оқиғалар 1943 жылы Коминтерннің тарауына әкелді. ПКП коммунистік қозғалысымен және Кеңес Одағымен қарым-қатынасын 1947 жылы ғана қалпына келтірді, алдымен Испания және Франция коммунистік партиялары арқылы, кейін Михаил Суслов арқылы жасалған кейбір байланыстардың нәтижесінде. Партия құрылымындағы осы жақсартулар 1943 жылдың желтоқсанында демократиялық ұйымдардың алғашқы ұлттық платформасы – Ұлттық антифашистік біріккен қозғалысын (МУНАФ) құруға әкелді. 1944 жылы Португалияның Германияның соғыс күшін қолдауы азық-түлік пен тауарлардың қатты тапшылығын туғызды, бұл Португалияның өмір сүру деңгейін күрт төмендетті. Бұл жағдай Лиссабон, Рибатежу және Алентежу аймақтарында партияның ықпалымен жүрген ереуілдер толқынына әкелді. Осы уақытқа қарай, қайта ұйымдастырылған құрылым қуғын-сүргіннен сәтті қашып, «Аванте!» газеті айына кемінде бір рет жарық көрді, партияның халықтың наразылығына қолдауын білдірді. Жастар қанатының басшылығында Октавио Пато, Салгадо Зенха, Марио Соарес, Хулио Помар және Марио Сакраменто сияқты бірнеше коммунистер болды. Бұл ықпал 1948 жылы үкімет тарапынан МУД-ның тыйым салынғандығына әкелді, бірнеше қуғын-сүргін толқындарынан кейін. 1946 жылдың шілдесінде өткен төртінші съезде тәртіпсіздікті құлатудың жалғыз жолы – кең ауқымды халық күресі екені айтылды және партия осы халық қозғалысын басқаруға көмектесетін саясаттар белгіленді. Бұл, партияның жасырын қызметінің жақсаруымен бірге, съездің басты назары болды. Осы съездің қорытындылары туралы қысқаша баяндама Советтік Коммунистік партиясының (СКП) Орталық комитеті тарапынан жарияланды. Партия Коминтерннен шығарылғанына бері СКП алғаш рет ПКП туралы ақпарат жариялады, бұл Кеңес Одағының партияға қатысты ұстанымындағы шағын өзгеріс болды. Осы уақытта Альваро Кунал Бенто де Жезус Карасаның көмегімен Югославияға қарым-қатынасты жақсарту үшін сапар жасады. Кейін, 1948 жылы ол ПКП мен Халықаралық коммунистік қозғалыс арасындағы байланыс қайта орнатылғаннан кейін Михаил Сусловпен келісу үшін Совет Одағына сапар жасады. Науқан барысында оның үміткерлігін қолдаған бірнеше адам тұтқындалды, ал Гомес өзінің Рио Тинтода сақадалға ұшырады. Осы оқиғалардан кейін, басқа оппозициялық үміткер Кинтао Мейрелес сайлаудан бас тартты және ресми үміткер Кравейро Лопес қарсылықсыз сайланды.

Португалиялық отаршылдық соғыс және режимнің соңғы жылдары

1954 жылы Катари́на Эуфе́мия есімді егін жинаушы, өзінің басшысынан жалақыны көтеруді сұрағаннан кейін, Guarda Nacional Republicana лейтенанты тарапынан өлтірілді. Катари́на Аленте́жодағы шаруалардың жағдайының жақсаруы үшін партияның күресінің шейітіне айналды. Карне́ол төңкерісінен кейін партия Катари́наның туған қаласы Балеиза́уда оған ескерткіш орнатты. 1957 жылдың қыркүйегінде өткен бесінші съезд Португалиядан тыс жерде өткен алғашқы және жалғыз съезд болды. Ки́евте, Кеңес Одағында партия өзінің алғашқы бағдарламасын және уставын бекітті, бұл партияның ұйымдық тұрақтылығының артуын көрсетті. Съезд алғаш рет колониализмге қатысты ресми ұстанымды білдіріп, барлық халықтың өзін-өзі анықтау құқығы бар екенін мәлімдеді және Анголадағы MPLA, Мозамбиктегі FRELIMO және Гвинея-Бисаудағы PAIGC сияқты португалиялық колониялардағы азаттық қозғалыстарын қолдады. Бұл партия тарихында шетелдік коммунистік партиялардан құттықтаулар алған алғашқы съезд болды. 1958 жылы үкімет президент сайлауының өтетінін жариялады; алайда, бұрынғы сайлауларда болғандай, оппозициялық топтар сайлау процесінің әділдігіне сенімсіздік білдірді. Партия қолдаған үміткер Арли́ндо Висе́нте жарыстан шығып, бірнеше демократиялық топтардан қолдау жинап жатқан Умбе́рто Делга́доны қолдады. Портода 200 мың адам қатысқан үлкен митингіге қарамастан, үкіметтің үміткері Аме́рико То́маш сайлауды кең ауқымды алаяқтық арқылы жеңіп алды. Кейін Делга́до ПИДЕ тарапынан өлтірілді. 1960 жылдың қаңтарында партия тарихында ерекше оқиға болды: ПКП-ның он мүшесі Пени́шедегі қатаң күзетпен қамтылған түрмеден қашуға қол жеткізді. 1961 жылы Африкадағы отарлық соғыс басталды, алдымен Анголада, ал келесі жылы Мозамбик пен Гвинея-Бисауда. Соғыс 13 жылға созылып, португалиялық қоғамды қиратты, мыңдаған португалиялық азаматтар, әсіресе жастар, Франция, Германия немесе Швейцария сияқты елдерде жақсы болашақ іздеп елден кетуге мәжбүр болды, сондай-ақ әскери қызметтен қашу үшін. Кеңес Одағымен бірге ұлтшыл партизандық қозғалыстарды құруға қатысқан партия соғысқа қарсы екенін және отарлыққа қарсы қозғалыстарды саяси қолдайтынын дереу мәлімдеді. Соғыс португалиялық қоғамдағы наразылықтың күшеюіне себеп болған режимнің құлдырауына әкелді. 1962 жылы "Академиялық дағдарыс" болды. Португалия режимі студенттер арасында демократиялық идеялардың кең таралуынан қорқып, бірнеше студенттік ұйымдар мен бірлестіктерді, соның ішінде Португалия студенттерінің маңызды Ұлттық хатшылығын бойкоттап, айыптады. Бұл ұйымның көптеген мүшелері қудаланып, университеттегі оқуларын жалғастыруға тыйым салынған интеллектуалды коммунистік белсенділер болды. Студенттер, ПКП-ның күшті көмегімен, 24 наурызда Лиссабонда студенттердің үлкен шеруімен аяқталған наразылықтармен жауап берді. Шеруді полиция қатыгездікпен басып, жүздеген студенттер жарақат алды. Осыдан кейін студенттер ереуілге шығып, режимге қарсы күрестің маңызды бөлігіне айналды. 1987 жылы Португалия парламенті 24 наурызды Ұлттық студенттер күні деп жариялады, ол әдетте университет студенттері тарапынан жыл сайын тойланады. 1965 жылы өткен алтыншы съезд партия тарихындағы ең маңызды съездердің бірі болды. 1961 жылы Бас хатшы болып сайланған Альва́ро Куна́л "Жеңіске жол" атты баяндамасын жариялады, ол демократиялық қозғалыс ішінде маңызды рөл атқаратын құжатқа айналды. 17 мамырда партияның газеті "Аванте!" тарихындағы алғашқы заңды нөмірін шығарды. Келесі айлар елдегі күрт өзгерістермен ерекшеленді, оларды ПКП әрдайым жақыннан бақылап, қолдады. Бірнеше партиялар құрылды. Бұрынғы режимнің маңызды саяси және әскери басшылары жер аударылды немесе қызметінен босатылды. Партияның толық қолдауымен отарларға тәуелсіздік беру процесі басталды және бір жыл ішінде Гвинея-Бисау, Ангола, Мозамбик, Кабо-Верде және Сан-Томе және Принсипи тәуелсіз елдерге айналды. Ол кезде партия аптасына бірнеше митинг өткізді. Партияның көптеген саяси ұсыныстары қабылданды. Партияның басты күресі Португалия жұмысшыларының жалпы конфедерациясындағы барлық кәсіподақтардың біртүтастығын қамтамасыз ету болды, оған социалистер мен социал-демократтар қарсы болды. Партия сонымен қатар социалистер мен оңшылдар қолдаған революциялық процеске НАТО-ның араласуын сынады. Революциядан алты ай өткен соң, 1974 жылдың қазан айында партияның жетінші съезі өтті. Бұл жиынға мыңнан астам делегат, жүздеген португалиялық және шетелдік қонақтар қатысты. Келесі айларда партиялық кеңселерге шабуылдар азайды. 1976 жылы жаңа демократиялық режимнің құрылысы басталды және 2 сәуірде "Социализм" және "Кластық емес қоғам" туралы бірнеше сілтемелерді қамтитын жаңа демократиялық конституция партияның қолдауымен бекітілді. 25 сәуірде екінші демократиялық сайлау өтті, нәтижесінде партияның дауыс үлесі 14,56%-ға, ал парламенттегі өкілдер саны 40-қа жетті. Маусым айында алғашқы демократиялық президент сайлауы өтті, онда партияның үміткері Окта́вио Па́то дауыстардың 7,5%-ын алды. Сайлаудың жеңімпазы Уме́рто Эа́неш, орталық әскери қанаттың офицері болды. Осы жылы алғашқы "Аванте!" фестивалі өтті. Фестиваль Португалиядағы маңызды саяси және мәдени оқиғаға айналды және 2006 жылға дейін жыл сайын өткізіліп келеді. Сегізінші съезд 1977 жылдың 11-14 қарашасы аралығында Лиссабонда өтті. Съезд Португалияда социализмді іздеуді жалғастыру қажеттігін және партияның саяси кері шегініс деп есептеген социалистік партия мен оңшыл Centro Democrático Social коалициясының қарсылығына байланысты аграрлық реформаға қарсы күресу қажеттігін баса көрсетті. Желтоқсан айында алғашқы жергілікті сайлауда партия Португалиялық демократиялық қозғалысы мен Халықтық социалистік фронтымен коалиция құрып, дауыстардың 18%-ын алып, 37 қала әкімін сайлады.

1970 жылдардың соңы мен 1980 жылдардың басында

1979 жылы партия тоғызыншы съезін өткізді, онда революциядан кейінгі Португалияның жағдайы, оңшыл саясат және партияның ұлттандырылған экономиканы сақтау күресі талданды. Бағдарлама, партияның қазіргі (2006 жылға дейін) бағдарламасы болып табылады, партия күресі үшін бес маңызды мақсатты белгіледі: азаматтардың қатысуына негізделген еркін демократиялық режим, халыққа қызмет ететін аралас экономикаға негізделген экономикалық даму, елдің өмір сүру деңгейін арттыратын әлеуметтік саясат, барлығына қолжетімді мәдениет және барлық елдер мен халықтармен бейбіт қарым-қатынас орнатып, тәуелсіз және егемен Португалия. 1980-жылдардың соңында Шығыс Еуропаның социалистік блогы ыдырай бастады және партия жаңа сынқатарлық жағдайға тап болды. Көптеген мүшелері партияны тастап кеткендіктен, партия 1990 жылдың мамырында Лур қаласында төтенше съез шақырды. Съезде 2000-нан астам делегаттың көпшілігі партияның «социализмге революциялық жолын» жалғастыруға шешім қабылдады, бұл әлемдегі көптеген басқа коммунистік партиялардың бағытынан өзгеше болды, партия марксистік-лениндік принциптерін сақтап қалды. Съезде Кеңес Одағындағы социализмнің сәтсіз аяқталғаны, бірақ бірегей тарихи тәжірибе, бірнеше әлеуметтік өзгерістер және жұмысшы қозғалысының көптеген жетістіктері социалистік блоктың ықпалында болғаны айтылды. Альваро Кунал Бас хатшы болып қайта сайланды, ал Карлос Карвальяш Бас хатшының орынбасары болып сайланды.

13-ші конгресстен бастап қазіргі уақытқа дейін

1991 жылғы заң шығарушы сайлауда партия 8,84% ұлттық дауыс және 17 депутат жинады, сайлаудағы құлдырауын жалғастырды. Партияның сол жылы өткен президенттік сайлаудағы кандидаты Карлос Карвальхас 12,5% дауыс жинап, 3-ші орынды иеленді. Он төртінші конгресс 1992 жылы өтті және Карлос Карвалхас жаңа Бас хатшы болып сайланды, ол Альваро Куналды алмастырды. Съезде Кеңес Одағының құлдырауынан және Шығыс Еуропадағы социализмнің жеңілісінен туындаған жаңа халықаралық жағдай талданды. Партия сонымен қатар Анибаль Кавако Силваны және оңшыл үкіметті құлатуға бағытталған шараларды белгіледі, бұл көп ұзамай орындалды. 1995 жылы оңшыл Социал-демократиялық партия үкіметте қазандағы заң шығарушы сайлаудан кейін Социалистік партиямен алмастырылды, онда партия 8,61% дауыс алды. Сонымен қатар 1994 жылғы Еуропалық сайлауда партия 3 Еуропарламент депутатын сайлап, дауыс берудің 11,2% жинады. 1996 жылдың желтоқсан айында он бесінші конгресс өтті, бұл жолы Портуда, оған 1600 делегат қатысты. Конгресс Антониу Гутерриштің социалистік үкіметінің оңшыл саясатын сынға алды және Социалистік блоктың күйреуінен кейін партияның болашағын талқылады. Гутеррештің бірінші үкіметі кезінде Португалияда аборт заңына қатысты алғашқы референдум өтті. Партия мен қалған солшыл күштердің жаппай науқанына қарамастан, абортты либерализациялау сайлаушылар тарапынан қабылданбады. Кейінгі жергілікті сайлауларда партияның құлдырауы жалғасты, бірақ 1999 жылғы заң шығарушы сайлауда партия көп жылдан бері алғаш рет дауыс беру пайызын арттырды. 2000 жылдың желтоқсан айында өткен он алтыншы конгресс Карлос Карвальхасты қайтадан Бас хатшы етіп сайлады. 2002 жылғы парламенттік сайлауда, социалистік премьер-министр Антониу Гутерриштің отставкасынан кейін, партия ең төменгі дауыс беру нәтижесіне қол жеткізді, бұл дауыстардың тек 7,0% ғана. Оңшылдар Социал-демократиялық партия мен Халық партиясының коалициясы арқылы билікке оралды. Жаңа үкімет еңбек заңдарына бірнеше өзгерістер енгізді, бұл 2002 жылдың қарашасында көп жылдан бері алғашқы жалпы ереуілге әкелді. Партия мен CGTP-нің күшті қолдауымен жүздеген мың жұмысшы ереуілге қатысты. 2004 жылғы келесі Еуропалық сайлауда ХДС 9,1% дауыс жинағаннан кейін екі Еуропарламент мүшесін ұстап қалуға қол жеткізді. Екі Еуропалық парламент мүшесі, Илда Фигейредо және Педро Геррейро Еуропалық Біріккен солшыл, Скандинавиялық жасыл солшыл тобына кірді. 2004 жылдың қарашасында өткен соңғы, он жетінші конгресс жаңа Бас хатшы болып бұрынғы металлургия қызметкері Джеронимо де Соузаны сайлады және 2000 жылғы соңғы конгресстен бері қалыптасқан саяси жағдайды талдады. Сонымен қатар, 12-ші конгресс қабылдаған бағдарламаны қайта растады. Сондай-ақ, партияның ресми сайты партияның ресми баспасөзі ретінде қарастырылуы немесе дауыс беру әдістерін жаңа заңдарға сәйкес келтіру сияқты жарғыларға кішігірім өзгерістер енгізілді. 2005 жылдың қаңтар айында парламенттегі оңшыл көпшілік таратылды және жаңа заң шығарушы сайлау өтті. Партия дауыс беру үлесін арттырды және қазір парламентте 12 депутат 230-дан, шамамен 430 000 дауыс алғаннан кейін өкілдік етеді. Альваро Куналь 2005 жылы 13 маусымда бірнеше жыл жұртшылық көзінен алыстағаннан кейін қайтыс болды. Екі күннен кейін Лиссабонда оның жерлеу рәсіміне 250 мың адам жиналды, бұл Португалия тарихындағы ең үлкен жерлеу рәсімі болды. Партия 5 муниципалитеттің президенттігін жоғалтқан 2021 жылғы соңғы жергілікті сайлаудан кейін Португалия коммунистік партиясы 18 (308-дің) муниципалитеттің басшылығын, олардың көпшілігі Алентехо мен Сетубалда, және жүздеген азаматтық приходтардың басшылығын және жергілікті жиналыс мүшелерін басқарады. Жергілікті басқару ПКП-ның көбінесе өзін сумен жабдықтауды жекешелендіруге жол бермеу, мәдениет пен білім беруді қаржыландыру, спортпен айналысуды қамтамасыз ету және денсаулық сақтауды қолдау, демократияға қатысуды жеңілдету және сыбайлас жемқорлықтың алдын алу сияқты мәселелерге қатысты. Сонымен қатар, жасылдар коалиция құрамында қайта өңдеу және суды тазарту сияқты экологиялық мәселелерді де қадағалап отырады. Партия жұмысы әлі күнге дейін "21 ғасырдың озық демократиясы" бағдарламасына сәйкес келеді. Абортты заңсыз ету, жұмысшылардың құқықтары, денсаулық сақтау қызметі мен білім беру үшін ақының өсуі, әлеуметтік қауіпсіздік желісінің құлдырауы, төмен жалақы мен зейнетақы, империализм мен соғыс, Ирак, Ауғанстан, Палестина, Куба және Баск елі сияқты басқа елдермен ынтымақтасу сияқты мәселелер партияның күн тәртібіндегі тұрақты мәселелер болып табылады. 2015 жылғы сайлаудан бастап 2021 жылы үкіметтік бюджетті қабылдауға қарамастан, партия Антониу Кошта үкіметін Солшыл блоктың қолдауымен қолдады. 2022 жылғы сайлауда Социалистік партия абсолютті көпшілікті жеңіп алды және ПКП мен Солшыл блок оппозицияға оралды.