Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Желкенді қайық
Sailing boat
Фифи – Шотландияның шығыс жағалауында жасалған желкенді қайық түрі. Бұл 1850 жылдардан бастап 20 ғасырдың ортасына дейін шотланд балықшылары қолданған дәстүрлі балық аулау қайығы болды. Бұл қайықтар көбінесе ағып жүретін торлармен сельдь балығын аулау үшін пайдаланылды және басқа да қайықтармен бірге сельдь аулаушылар деп аталды.
The Fifie is a design of sailing boat developed on the east coast of Scotland. It was a traditional fishing boat used by Scottish fishermen from the 1850s until well into the 20th century. These boats were mainly used to fish for herring using drift nets, and along with other designs of boat were known as herring drifters.
Дизайн
Қайықтардың құрылысы әр түрлі болғанмен, оларды тік мұңы мен кормасы, ұзын түзу кілі және кең ені бойынша жіктеуге болады. Бұл ерекшеліктер Fifies қайықтарын суда өте тұрақты етіп, оларға үлкен желкендерді тасымалдауға мүмкіндік берді. Дегенмен, ұзын кілігі салдарынан шағын порстарда маневр жасау қиын болды. Желкенді Fifies екі мачталы болды, стандартты жабдықталуы негізгі төмен түсетін желкен және кормалық тұрған желкеннен тұрды. Мачталар қайықтың алдыңғы және артқы бөліктеріне орналастырылып, орталық бөлікте жұмыс істеу үшін барынша кеңістік қамтамасыз етілді. Үлкен Fifies қайығының ұзындығы шамамен жетіп, олардың үлкен желкендеу алаңы болғандықтан, өте жылдам жүретін қайықтар еді. 1860 жылдан кейін салынған Fifies қайықтарының барлығы палубалы болды, ал 1870 жылдардан бастап үлкен қайықтар карвелдік тақтайшалармен салынды, яғни тақтайшалар бұрынғы қайықтардағы қабаттасқан клинкер стиліне қарағанда жиекке жиек қойылды. 1890 жылдары желкендерді көтеруге көмектесетін бумен жұмыс істейтін лебедкалардың енгізілуі осы кемелердің ұзындығын 9 метрден 21 метрге дейін ұлғайтты. 1905 жылдан бастап желкенді Fifies қайықтарына біртіндеп қозғалтқыштар орнатылып, моторлы кемелерге айналдырылды. Осы типтегі балық аулау қайықтарының сақталған мысалдары өте аз. Шотландияның Фиф округіндегі Анструтерде орналасқан Балық шаруашылығы мұражайы осы типтегі кемелердің классикалық үлгісін қалпына келтіріп, оны әлі күнге дейін жүзіп жүр. Шетланд аралдарындағы Лервик қаласындағы Swan Trust ұйымы тағы бір Fifies қайығын, Swan атты кемені қалпына келтіріп, оны желкенді оқыту кемесі ретінде пайдаланады. Ол қазір жыл сайын 1000-нан астам оқушыны қабылдайды және оқушыларды Франция, Дания, Нидерланды, Ирландия және Ұлыбритания порттарында өтетін Cutty Sark Tall Ships Races жарыстарына қатысуға алып барады. Isabella Fortuna кемесі Wick Society қоғамына тиесілі.
While the boats varied in design, they can be categorised by their vertical stem and stern, their long straight keel and wide beam. These attributes made the Fifies very stable in the water and allowed them to carry a very large set of sails. The long keel, however, made them difficult to manoeuvre in small harbours. Sailing Fifies had two masts with the standard rig consisting of a main dipping lug sail and a mizzen standing lug sail. The masts were positioned far forward and aft on the boat to give the maximum clear working space amidships. A large fifie could reach just over in length. Because of their large sail area they were very fast sailing boats. Fifies built after 1860 were all decked and from the 1870s onwards the bigger boats were built with carvel planking, i. e. the planks were laid edge to edge instead of the overlapping clinker style of previous boats. The introduction of steam powered capstans in the 1890s, to help raising the lugs sails, allowed the size of these vessels to increase from 30 feet (9 m) to over 70 feet (21 m) in length. From about 1905 onwards sailing Fifies were gradually fitted with engines and converted to motorised vessels. There are few surviving examples of this type of fishing boat still in existence. The Scottish Fisheries Museum based in Anstruther, Fife has restored and still sails a classic example of this type of vessel named the Reaper. The Swan Trust in Lerwick, Shetland have restored and maintain another Fifie, The Swan, as a sail training vessel. She now takes over 1000 trainees each year, and has taken trainees to participate in the Cutty Sark Tall Ships Races to ports in France, Denmark, the Netherlands, Ireland as well as around the UK. The Isabella Fortuna is owned by the Wick Society.