Кіріспе

Дания және Норвегияның 1730-1746 жылдардағы королевасы София Магдалина Бранденбург-Кульмбах (28 қараша 1700 – 27 мамыр 1770) Дания және Норвегия королі Кристиан VI-ға үйлену арқылы Дания және Норвегия королевасы болды.

Ерте өмір

Ол Бавариядағы Шонберг сарайында Бранденбург-Байреут маркграфы Кристиан Генрих пен оның әйелі, Вольфштайн графинясы Софи Кристиана отбасында дүниеге келді. Ол Саксониядағы Польша патшайымы Кристиана Эберхардин сарайында тәрбиеленді.

Корольдік жұбайы

Фредерик IV 1730 жылдың 12 қазанында қайтыс болғаннан кейін, олар Дания мен Норвегияның королі мен королевасы болды. Олар 1731 жылдың 6 маусымында Фредериксборг сарайының капелласында таққа отырды. Ол жаңа дания королевасының тажын жасауға қатысты, ол жек көрінетін королева Анна Софияның тажын киюден бас тартты – оны «сол әйелзат!» (die Hure!) деп атады. София Магдалина королевалық әшекейлер жинағын құрды, өзінің көптеген зергерлік бұйымдарын осы мақсатқа мұра етіп қалдырды. Бұл болашақ Фредерик V дүниеге келгенде король Кристиан VI берген изумрудтарды да қамтиды. Король мен королеваның арасындағы неке үйлесімді болды, күйеуі оны жақсы көріп, сенді, бірақ патшалық жұп халыққа аса танымал болған жоқ. Королева София Магдалинаны мақтаншыл, тәкаппар және бойымен биік деп сипаттады, және ол патша отбасын сарайда оқшаулағандығы үшін айыпталды, онда патшалық жұптың күшті діни сезімдері және королеваның неміс сүйіктілері мен туыстары үстемдік құрды. Патшалық жұптың діни ынтасынан туындаған бірқатар заңдар мен тыйымдар шығарылды, соның ішінде жексенбі күндері театрлық қойылымдар мен атқа мінуге тыйым салу және 1735 жылы міндетті түрде шіркеуге барумен қоғамдық мерекелерді реттеу енгізілді, егер борыш бұзылса, айыппұл салынатын немесе түрмеге қамалатын. София Магдалинаның діндарлығы мен пиетизмнің күшті ықпалы 1737 жылы Валло сарайында Тұрмысқа шықпаған қыздар үшін Асыл Валло қоры (дания тілінде: Det Adelige Stift Vallø for ugifte døtre) құрылғанда көрінді, бұл қартайған және аристократтық әйелдерге арналған үй болды. Алайда, олардың пиетизміне қарамастан, патшалық жұп сән-салтанат пен зәулімді жақсы көретін; Франция королі Людовик XIV олардың үлгісі болды. София Магдалина королева ретіндегі өкіметін мәртебе, дәреже және рәсімдер мәселелерінде барынша пайдаланды, ал сарай өмірі тыныш діни қаталдық пен салтанатты сән-салтанаттың араласуынан тұрды. Сондай-ақ, королева патша отбасының айналасында белгілі бір оқшаулануды тудырды деп айыпталды. Король мен королева сирек халыққа көрінетін, сондықтан олар қала көшелерімен жабық терезелері бар каретамен жүріп өтетін. София Магдалина Данияның шатқақ экономикасына қарамастан, жомарт өмір салтын ұстанды. Өзінің заманындағы королевалардың үлгісімен, ол 1735–36 жылдары Дидерих де Тура жасаған токарлық станокқа ие болды, оны ол пил сүйегінен немесе қымбат ағаштан жасалған бұйымдарды өңдеу үшін пайдаланды. София Магдалинаның әшекейлер мен зәулімді жақсы көруі оның әкесінен, Анна София фон Ревентлоуды әшекейлермен және басқа да сыйлықтармен көріп, содан кейін осы әдеттен үйренгенінен туындады деп болжанады. Ол сондай-ақ сәнге құмар болды. Королева София Магдалина неміс тілін ешқашан тастамағаны үшін айыпталды, тіпті неміс мәдениеті мен тілі оның кезінен бұрын сарайда басым болған болатын: Дания корольдік отбасының неміс емес, дания тілінде сөйлеген алғашқы мүшесі София Магдалинаның шөбересі Фредерик VI болды. Королева дания тілін үйренсе де, сарайда және жоғары қоғамда неміс тілінде сөйлесті. Королева ретінде ол Даниядағы бірнеше туыстарын қабылдады. Оның кіші әпкесі, Софи Каролина, Остфризландтың жесір ханшайымы, оның ұсынысымен Валло қорының аббатиссасы болып тағайындалды, оған жылына 16 600 талер зейнетақы берілді, сол кезде үлкен сома. Ұлттық мұрағатта София Магдалинаның күйеуіне жазған хаты сақталған. Ол одан өз әпкесін Остфризияға қайтаруға рұқсат беруін сұрады, себебі королева оған қызғанышпен қарады және Софи Каролина мен Кристиан VI-дың қарым-қатынасы бар екеніне сенімді болды. Король «егер осылайша әйеліне сенім артып, оның жүрегін жеңе алса, оны жіберуге дайын екенін, бірақ бұл ханшайымды ренжітетінін» деп жауап берді. София Каролинаны қуылмады. Күдікті махаббат туралы мәліметтер кейінірек Анна София Магдалена Фредерике Ульрикке ісіне қатысты сотта талқыланды, ол осы махаббаттың нәтижесі екенін мәлімдеді. София Магдалинаның екі бауыры даниялық адмиралдар болды, ал оның анасы, вдовщина маргграфин София Кристиана Бранденбург Кульмбах, 1723 жылы София Магдалинаның алғашқы жүктілігі туралы хабарланғаннан кейін Данияға келді, ол Конгенс-Лингбидегі Соргенфри сарайында тұрды және 1737 жылы қайтыс болғанға дейін өмірінің соңына дейін сол жерде қалды. Оның күйеуіне ықпалы зор болғанмен, ол саясатқа көп қызығушылық танытпаған сияқты, және ол бір кезде егер баласы әлі кішкентай болса, оны регент етіп қоюды ұсынғанда, ол бұл идеяны ұнатпады және қызығушылық танытпады. Сонымен қатар, София Магдалина Кристианның туған күнін тойлаудың барлық түрін өткізді. София Магдалина король Кристиан VII-нің сүйіктісі, Анна Катрина Бентагенмен, сонымен қатар «Аяқ киімді Катрина» деп белгілі болды, оның шамалы туыс екені белгілі болды, ол Брунсвик-Беверн князі Георг Людвигтің заңсыз қызы болды, оның қарындасы королеваның бауырларының бірімен үйленген. Кристианның билігі тұсында Мольтке жақсы көрілмеді, ал Даннескьольд королеваның кеңесімен жақсы көрілді. Ол өмірінің соңғы жылдарын денсаулығы нашарлап, немесе гипохондриямен ауырып өткізді. Ол Кристиансборг сарайында қайтыс болды және Роскильде соборында жерленді.