Роберт Андервуд Джонсон: Американдық жазушы, ақын және дипломат

Кіріспе

Американдық жазушы, ақын және дипломат Роберт Андервуд Джонсон (12 қаңтар 1853 – 14 қазан 1937) – американдық жазушы, ақын және дипломат болған.

Өмірбаян

Роберт Андервуд Джонсон 1853 жылғы 12 қаңтарда Индиана штатының Центервилл қаласында дүниеге келген. Оның ағасы Генри Андервуд Джонсон сол округтен Конгресс мүшесі болды (1881–1889). Оның әкесі Нимрод Ходж Джонсон заңгер және судья болған. Оның анасы Кэтрин Койл Андервуд суфражистка болған. Ол үйленген ағасы, пастор Чарльз Х. Реймондтың кальвинисттік пресвитериан дінінде тәрбиеленді, ол Техас Республикасының Вашингтондағы шаруашылық ісінің уақытша өкілі қызметін атқарды, ал Техас штат ретінде қосылғанға дейін Джонсонның квакерлік сенімдері де болды. Ол он төрт жасынан бастап Индиана штатының Ричмонд қаласындағы квакерлердің Эрлхэм колледжінде оқыды және 1871 жылы бакалавр ғылымымен бітірді. Джонсонның алғашқы жұмысы Чикаго (Иллинойс штаты) қаласындағы Чарльз Скрибнердің ұлдарының білім беру кітаптарының агенті болып жұмыс істеу болды, ал 1873 жылы ол фирманың Нью-Йорк кеңсесіне кіріп, Жосия Гилберт Холланд басшылығымен «The Century Magazine» (кейін «Scribner’s Monthly») журналымен ұзақ байланысын бастады. «The Century Magazine» саяси, діни, көркем және әлеуметтік пікір лидерлеріне арналған еді. Scribner’s үшін оның алғашқы маңызды жобаларының бірі «Ғасыр соғысы сериясы» (1883) және одан кейінгі төрт томдық «Азамат соғысының шайқастары мен басшылары» (1887–88) болды. Бұл серияның мақсаты таралымды арттыру (100 000 данаға дейін) және екі жақтың офицерлерінің көзқарасынан Азамат соғысының маңызды шайқастарын, солдаттар отбасыларының естеліктеріне сүйене отырып көрсету болды. Джонсон генерал Улисс С. Гранттан төрт мақала алуға қол жеткізді, олар кейін Гранттың естеліктерінің негізін құрады. Ол 1876 жылғы 31 тамызда Вашингтонда Кэтрин МакМахонға үйленді. Олардың Оуэн Макмахон Джонсон (1878–1952) атты ұлы болды, ол өзінің кәсіби жазушысы болды, және Агнес Макмахон Джонсон (1880–1968) атты қызы болды. Ай мұңдарынан кейін, олар Филадельфия көрмесіне қатысып, Нью-Йорк қаласындағы Мюррей Хилл ауданына көшті. Нью-Йоркте Джонсонның табиғатқа және саяхатқа деген құштарлығы саяхаттар мен серуендерге дейін жетті. Ол музыкалық және әдеби кештерге жиналған достарымен қоршалған және опера мен театрды қоса алғанда, өнердің барлық түрлерін қабылдады. Оның АҚШ және шетелдегі достарының арасында Томасо Сальвини, Падеревски, Клеменстер, Киплинг және Элеонора Дюзе болды. 1890 жылдарға қарай Джонсон мен оның әйелі өнертапқыш Никола Тесламен дос болып, оған Джонсон өлең арнады. Сондай-ақ, ол Тесламен бірге «The Century Magazine» журналында Йован Йованович Змайдың серб поэмаларын транслитерациялады.

Robert Underwood Johnson was born in Centerville, Indiana, on January 12, 1853. His brother Henry Underwood Johnson became a member of Congress from that district (1881 1889). His father, Nimrod Hoge Johnson was a lawyer and judge. His mother, Catherine Coyle Underwood was a suffragette. He was schooled in Calvinist Presbyterianism by his uncle by marriage, the Reverend Charles H. Raymond, who served as chargé d’affaires of the Republic of Texas at Washington before its admission as a state of the Union and by Quakerism of the Johnsons. He attended the Quaker Earlham College in Richmond, Indiana, beginning at age fourteen and graduated with a B. S. in 1871. Johnson’s first work was as a clerk in Chicago, Illinois, agency of the educational books of Charles Scribner’s Sons, and in 1873 he entered the firm’s New York office, beginning his long connection with The Century Magazine, then Scribner’s Monthly, under Josiah Gilbert Holland. The Century Magazine was directed at leaders in the political, religious, artistic, and social opinion circles. One of his first major projects for Scribner's was the editing of “Century War Series” (1883) and the subsequent four volumes Battles and Leaders of the Civil War (1887–88), with the goal of raising circulation (by 100,000), was a series on the great battles of the Civil War from the point of view of officers on both sides based on accounts sourced from soldiers’ family records. Johnson succeeded in securing four papers from General Ulysses S. Grant which later formed the basis of Grant’s Memoirs. He married Katharine McMahon on August 31, 1876, in Washington, DC. They had a son, Owen McMahon Johnson (1878–1952), who became an American writer in his own right, and a daughter, Agnes McMahon Johnson (1880–1968). After their honeymoon that included attendance at the Philadelphia Exhibition, the couple relocated to the Murray Hill neighborhood in New York City. While in New York City, Johnson's love of nature and exploration extended to outings and ramblings. He was surrounded by social friends over for musical and literary evenings and consumed all forms of art, including opera and theater. His friends from the US and abroad included Tommaso Salvini, Paderewski, the Clemenses, Kipling and Eleonora Duse. By the 1890s, Johnson and his wife became friends with the inventor Nikola Tesla, for whom Johnson wrote a poem. He also collaborated with Tesla transliterating Serbian poems by Jovan Jovanović Zmaj in The Century Magazine.

Халықаралық авторлық құқық

Джонсон халықаралық авторлық құқықты қорғауды орнатуды қолдаған адам болды. Америка авторлық құқық лигасының хатшысы ретінде ол 1891 жылғы заңның қабылдануына көмектесті, осыған байланысты француз және итальян үкіметтері оны марапаттады. Оның еңбегін құрметтеу үшін жасалған күміс жеміс стендісі Өнер және әдебиет академиясының қорында сақталады. Джонсонның АҚШ-тағы зияткерлік пираттыққа қарсы актіні жасауға, қабылдауға және қайта бекітуге қатысқан рөлі, «The Century» журналындағы лауазымынан бастап, Авторлық құқық лигасының өкілі ретінде, Конгресс мүшелерімен лоббилеу, кәсіби одақтардың қолдауын алу үшін конференцияға қатысу және Конгресс конференциясы комитетімен келіссөздер жүргізу сияқты кең ауқымды болды. Джонсон халықаралық авторлық құқық заңдарының әкесі деп есептеледі.

Жерді қорғау

Джонсон орманды қорғау жүйесін және ұлттық ғылыми сақтау саясатын қолдады. 1889 жылы Джонсон мен табиғатты зерттеуші Джон Мьюр Сан-Францискода кездескеннен кейін, екеуі Йосемит аңғарындағы Сода Спрингс орнында бірге демалды; кейін Джонсон Мьюрді Калифорнияның табиғи кереметтеріне, әсіресе Йосемитіге көмектесу үшін "бірлестік құруға" шақырды. Оның үздіксіз шақырулары нәтижесінде 1892 жылы Сьерра клубы құрылды. "The Century" журналының беделін пайдаланып, Мьюрмен бірлесіп, Джонсон 1890 және 1913 жылдары Калифорниядағы Йосемити ұлттық паркін құрудың басты қозғаушы күштерінің бірі болды. Ол осы аймақты сақтау жөніндегі ұлттық комиссияның төрағасы болды және заң жобасын жазғанмен, оған авторлық құқығын берді. Мьюр өзінің "Йосемити" кітабын Джонсонға арнады. Джонсон сондай-ақ Сан-Франциско қаласының, Калифорнияның, Хетч-Хетчи аңғарын су қоймасы ретінде иеленуіне қарсы табандылықпен, бірақ сәтсіз күресті. 1906 жылы президент Теодор Рузвельтке жазған хатында ол Шығыс штаттарының орман сақталғандығын қамтамасыз ету үшін губернаторлар конференциясын ұйымдастыруды ұсынды, осының нәтижесінде Ақ үй орманды сақтау жөніндегі конференциясы өтті. 2017 жылы Джонсонның Мьюрмен байланыстағы рөлін еске алу үшін тақта Туоломе Медоузда орнатылды – осы жерде 1889 жылы Джонсон мен Мьюр жерді сақтау туралы әңгімелескен. Олардың тарихы Кен Бернстің "Біздің ұлттық парктеріміз" телесериалында айтылды.

Атак-даңқ залы және Америка өнер және әдебиет академиясы

Нью-Йорк университетінің Даңқ залының құрылтайшы директоры ретінде ол оның қағидаларын қалыптастыруға көмектесті: «американдықтар мен шетелдіктерге, әсіресе жастарға патриотизм, салауатты консерватизм және жоғары жетістіктер дәстүрін құрметтеу принципін сіңіру, сондай-ақ ғылымға құрмет және ең жақсы дәстүрлер мен стандарттарды сақтау; екіншіден, әдебиет пен өнердің қадір-қасиетін сақтау және олардың құндылығын мойындау; үшіншіден, оның авторитеті мүшелерінің тәжірибесі мен жетістіктеріне негізделуін түсіну». (RY)
Ол 1899 жылы құрылған Америка өнер академиясының тұрақты хатшысы болды, Джонсон Конгрестен уставын сәтті ұсыну (1916), Нью-Йорк қаласындағы 155-ші көшедегі Венеция Ренессансы үйін сатып алу және «Америкадағы ең көрнекті испан ғалымы – Арчер М. Хантингтонға» алғыс айта отырып, қаржы жинау жұмыстарын ұйымдастырды, бұл 1904 жылы аяқталды (?). Пірлердің құпия дауыс беруімен алғашқы мүшелер ретінде қабылданғандар: Уильям Дин Хауэллс, Август Сент-Годенс, Эдмунд Кларенс Стетман, Джон Ла Фардж, Марк Твен, Джон Хей және Эдвард Макдауэлл болды. Алғашқы отырыста екінші топқа Генри Джеймс, Чарльз Фоллен МакКим, Генри Адамс, Чарльз Элиот Нортон, Джон Куинси Адамс Уорд, Томас Рейнесфорд Лунсбери, Теодор Рузвельт және Томас Бейли Олдрич кірді. Елу мүшеден тұратын ядро 1908 жылы конституцияны қабылдады. «Ұлы институттың құндылығы, үлкен тұлғаның құндылығы сияқты, оның ықпалының әлеуетінде жатыр. Біздің ұлттық идеяларымыз зияткерлік деңгейде берік орнатылып, сақталуы керек. Бізге сондай-ақ адамның даңқы – оның ақылы мен жаны екендігі туралы жақсы хабарды қайта жаңғырту қажет, және олардың дене сияқты аштыққа, тоқырауға, аурулар мен соқырлыққа ұшырауы мүмкін екенін есімізде ұстауымыз керек».

• «Есте қалған өткен күндер» атты кітабында: «Ғибадатхана» РУГ поэмасы Академияның тұрақты үйінің іргетасын қалау кезінде оқылды. 439-бетте Академия тарихы туралы мәліметтер келтірілген. Джон Хейдің айтуынша, академия ескі әлем монархиясынан гөрі, біздің демократиямызда қажет болды, себебі ол өзінің дәстүрлері мен мұрагерлік стандарттарына ие, ал біз моданың тираниясына көбірек бейімбіз. Америка комитетінің хатшысы ретінде ол Китс-Шелли мұражайы ретінде сақтау үшін Римдегі бөлмелерді сатып алуға және сақтауға барынша күш салды, бұл бөлмелер Санта-Тринита-деи-Монти шіркеуіне қарайтын Испан сатыларында орналасқан, осы жерде ақын Джон Китс және оның досы Джозеф Северну Китстің өмірінің соңғы айларын өткізген. Перси Шелли шақтардың арғы жағындағы үйдің бірінде уақытша тұрған.

Италиядағы елші

Джонсон 1920 жылдың сәуірінен 1921 жылдың шілдесіне дейін АҚШ-тың Италиядағы елшісі болып қызмет етті және Сан-Ремодағы Лига Жоғарғы Кеңесінің конференциясында АҚШ-ты бақылаушы ретінде өкілдік етті. Италия мен АҚШ арасындағы жақсы қарым-қатынасқа қосқан үлесі үшін Италия үкіметі оны марапаттады. 1916 жылы ол «Century Magazine» журналының өнер бөлімінің директоры және Нью-Джерсидің белгілі гравері Александр Уилсон Дрейктің қосылу рәсімінде табыт көтеруші болды. Джонсонның Бірінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі қызметі оған «Италияның одақтастарға жасаған маңызды үлесі туралы көпке белгісіз фактілерді ұсынуға, сондай-ақ, жалпы алғанда, мен сол ел мен халқына деген құрметімді өлең мен қара сөзбен білдіргенімді» айтуға мүмкіндік берді. 1917 жылы ол Италиядағы американдық ақындардың жедел жәрдем машиналарын ұйымдастырып, төрағасы болды. Бұл ұйым төрт айдың ішінде Италия армиясына 112 жедел жәрдем машинасы мен 37 далалық госпиталь сыйлады, олар Миландағы Ford шассилерінен құрастырылды. 1918-19 жылдары ол Американың итальяндық соғыс жәрдем қорының Нью-Йорк комитетінің президенті болды және 235 000 доллар жинады, ол Италияның барлық аймақтарына таратылды – «тек қана зардап шеккендерге көмек көрсету үшін ғана емес, сонымен қатар итальяндықтарға Американың оларға деген жанашырлығын және қолдауын көрсету үшін, сондай-ақ ардагерлер балалары арасында туберкулездің алдын алу және емдеу, Римдегі Сан-Грегорионың қайырымдылық жұмыстарын көрсету үшін». Италия мен АҚШ арасындағы жақсы қарым-қатынасқа қосқан үлесі үшін Италия үкіметі оны марапаттады. Жұмыстағы алғашқы аптасында ол Сан-Ремодағы Лига Жоғарғы Кеңесінің конференциясында (1920) АҚШ-ты бақылаушы ретінде өкілдік етті. Өзінің өмірбаянында ол Армения, Константинополь, Югославия, Италия, Германия шекаралары мен әскер орналасқан жерлері, Палестина және сионистер сияқты маңызды мәселелерге қарамастан, іс-шаралардың немесе шешімдердің ресми тізімі болмауына қанағаттанбағанын егжей-тегжейлі сипаттады. «Италияның құтылмайтын дағдарысқа қаншалықты жиі тап болатыны таң қалдырады, бірақ ол жазғы дауыл сияқты өтті – көп шу мен дүрбелең, бірақ аз зиян келді». Азамат соғысы туралы зерттеулерінен кейін ол Альпі тауларының етегіндегі шайқас алаңдарына сапар шекті. Оның міндеттері көбінесе әлеуметтік-дипломатиялық сипатта болды, сонымен қатар Италияда жұмыс істеуге қызығушылық танытқан американдық бизнесмендермен, оның ішінде Чарльз М. Швабпен әңгімелесу және кеңестік әрекеттерге қарсы тұру да оның жұмысына кірді. Витторио Венето мерекесінің егжей-тегжейлі сипаттамасы – жаудың жоғалғандары 500 000-нан асты. Дания королі мен патшайымына арналған кешкі ас өткізудің сипаттамасы ритуалдарға, атмосфераға және киім-кешектерге толы. АҚШ сатып алған «Zeppelin Roma» екі сапарының толық сипаттамасы берілген. Ол, және дипломатиялық корпустағы көптеген адамдар, дербес жұмыс істеді, АҚШ Мемлекеттік департаментінен операциялық қаржыландыру немесе сұрақтарына жауап алу өте қиын болды. Италия мен АҚШ арасындағы жақсы қарым-қатынасқа қосқан үлесі үшін Италия үкіметі оны марапаттады.

Johnson served as the U. S. Ambassador to Italy from April 1920 to July 1921, and represented the United States as observer at the San Remo conference of the Supreme Council of the League. He was decorated by the Italian government in recognition of his work in behalf of good relations between Italy and the United States. In 1916 he acted as pallbearer for the funeral of Alexander Wilson Drake, director of the Century Magazine art department and a notable engraver from New Jersey. Johnson’s activities during World War I afforded him the opportunity to “present the little known facts of Italy’s important contributions to the Allied cause, and that in general I had written much in prose and verse in admiration of that country and her people.” In 1917 he organized and was chairman of the American Poets' Ambulances in Italy. This organization presented 112 ambulances and 37 field hospitals to the Italian army in four months built from Ford chassis from Milan. In 1918–19 he was president of the New York Committee of the Italian War Relief Fund of America and raised $235,000 which was distributed all over Italy “not merely to minister to the suffering but to show Italians everywhere the sympathy and cooperation of America the blind, prevention or cure of tuberculosis among children of veterans, benevolent work of San Gregorio in Rome.” After being shown a photograph of a child holding ‘the only doll in the valley’ he wrote a poem by that name, sent out a press appeal and ‘hundreds of dolls’ were distributed to the Val.” He served as the U. S. Ambassador to Italy from April 1920 to July 1921, and represented the United States as observer at the San Remo conference of the Supreme Council of the League. He was decorated by the Italian government in recognition of his work in behalf of good relations between Italy and the United States. In his first week on the job, represented the United States as observer at the San Remo conference of the Supreme Council of the League (1920.) In his biography, he describes in some detail bemoaning the lack of an official record of the proceedings or decisions despite momentous topics such as Armenia, status of Constantinople, Yugoslavia, borders and troop positions in Italy, Germany as well as Palestine and the Zionists. “It is amazing how frequently Italy seemed to be in the throes of an inescapable crisis, which, however, passed by like a summer storm – much noise and turmoil but little damage.” Informed by his research into the Civil War, he visited the lower Alps battle fields. His duties were largely socially diplomatic but also included conversations with American business interested in working in Italy including Charles M. Schwab as well as a persistent opposition to Soviet intrusions of any kind. A detailed description of the Celebration of Vittorio Veneto – enemy losses topped 500,000. A description of hosting a dinner for the King and Queen of Denmark is rich in description of rituals, atmosphere and attire. Zeppelin Roma purchased by the US, extensive description of two trips. He, and apparently many in the diplomatic corps, operated independently receiving little operational funding or response to their queries from the US State Department. He was decorated by the Italian government in recognition of his work in behalf of good relations between Italy and the United States.

Құрметтер

Халықаралық авторлық құқықты қорғауға қызметі үшін ол Йель университетінен құрметті А. М. дәрежесін алды, 1891 жылы француз құрметті легионының шевальесімен марапатталды, ал 1895 жылы Италия Корольдігінің кавалері болды. Бұдан өзге, Джонсон 1919 жылы Италия Корольдік орденінің командирі, 1919 жылы Бельгияның Леопольд II орденінің офицері және 1920 жылы Сербияның Санкт-Сава орденінің командирі атанды. Ол 1921 жылы король Виктор Эммануил III тағайындаған СС Морис және Лазар орденінің Ұлы кордонымен марапатталды; 1922 жылы француз құрметті легионының Ұлы офицері атанды; және 1931 жылы жұлдызы бар Polonia Restituta орденінің Ұлы кордонын алды. Фи Бета Каппаның мүшесі болған ол 1904 жылы Америка өнер және әдебиет академиясын ұйымдастырушысы және тұрақты хатшысы болды, бұл академия Ұлттық өнер және әдебиет институтының бір бөлігі еді, сонымен қатар ол осы институттың хатшысы да болған. Ол Үшінші Гаага конференциясының Ұлттық азаматтар комитетінің мүшесі, Бейбітшілікті сақтау лигасын құруға арналған Индепенденс-холл конференциясының қатысушысы, Америка тілінің ұлттық қауымдастығының, мемлекеттік қызмет реформасы қауымдастығының, Революция ұлдарының, Авторлар, Макдауэлл (құрметті), Century және Sierra клубтарының мүшесі болды.