Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Исландиядағы католик шіркеуі – католик шіркеуінің бір бөлігі және Рим папасының рухани жетекшілігінде. Аралға Рейкьявик епархиясы арқылы қызмет көрсетіледі, ол жеті приходтан тұрады. 2015 жылғы мәліметтер бойынша, епархияның басшысы – епископ Давид Бартимей Тенсер. Епархия тікелей Ватиканға бағынышты.
None
The Catholic Church in Iceland is part of the Catholic Church, under the spiritual leadership of the Pope. The island is served by a single diocese, the Diocese of Reykjavík, having a total of seven parishes. as of 2015, the ordinary is bishop Dávid Bartimej Tencer. The diocese is directly subject to the Holy See.
Статистика
2022 жылы Исландияда 14 723 католик бар, олардың ішінде 6 епархиялық дін қызметкері, 9 діни орденнің дін қызметкері және 38 діни ордендегі қарындас бар. Католиктер Исландия халқының 3,91% құрайды. Рейкьявик епархиясы бүкіл Исландияны қамтиды. Епархияда Рейкьявик қаласындағы Христос Королі соборы (Dómkirkja Krists Konungs) және елдің ірі қалаларындағы бірнеше кіші шіркеулер мен шағын ғибадатханалар бар.
as of 2022, there are 14,723 Catholics in Iceland, with 6 diocesan priests, 9 religious order priests, and 38 sisters in religious orders. Catholics represent 3.91% of the Icelandic population The Diocese of Reykjavík covers the whole of Iceland. The diocese has a cathedral, Christ the King Cathedral (Dómkirkja Krists Konungs) in Reykjavík, and a number of smaller churches and chapels in the larger towns around the country.
Реформацияға дейінгі кезең
Исландияның ең алғашқы тұрғындарының бірі – папар деп аталатын ирланд монахтары еді. Дегенмен, шағын халық VIII және IX ғасырларда скандинавиялықтардың көшіп келуімен басылып қалды, олардың көпшілігі шартты түрде германдық дін деп аталатын сенімді ұстанды. Континенттік миссионерлердің ықпалы және норвегиялық корольдің қысымы арқылы Исландия 999/1000 жылдары ресми түрде христиан дініне көшті, бірақ Исландияның христиандануы, Скандинавияның қалған бөлігі сияқты, ұзақ процесс болды, ол ресми түрде дін өзгеруден бұрын басталып, одан кейін де жалғасты. Реформацияға дейін Исландияда екі дін аймағы болды: Скалхолт дін аймағы (бірінші епископы – Ислейфур Гиссуарсон, 1056 жыл) және Холар дін аймағы (бірінші епископы – Бл. Йон Огмундссон, 1106 жыл).
Some of the earliest inhabitants of Iceland were Irish monks, known as Papar. However, the small population was overwhelmed in the eighth and ninth centuries by migrations of Scandinavians, most of whom practised what can loosely be called Germanic paganism. Particularly through the influence of continental missionaries and pressure from the Norwegian king, Iceland officially converted in 999/1000 AD, but the Christianisation of Iceland, as with the rest of Scandinavia, was a long process, beginning before official conversion and continuing after it. Before the Reformation, there were two dioceses in Iceland, the Diocese of Skálholt (first bishop, Ísleifur Gissurarson, 1056), and the Diocese of Hólar (first bishop, Bl. Jón Ögmundsson, 1106).
Реформация
Протестанттық реформация кезінде Исландия католицизмді лютерандыққа алмастырды. Екі адам, Оддур Готскалькссон мен Гиссур Эйнарссон, Мартин Лютердің ізбасарлары болды және көп ұзамай жақтастарын жинады, әсіресе Дания мен Норвегия королі Кристиан III лютерандық дінді қабылдап, өз мемлекетінде осы өзгерістерді күштеңдіре бастағаннан кейін. Бұл аралда қарсылық пен азаматтық соғысқа алып келді. Скалхольт және Холардың католик епископтары Йон Арасон мен Огмундур Палссон Исландиядағы реформацияны ілгерілетуге патшаның тырыстарына қарсы шықты. 1541 жылы Дания билігінің өкілдері Палссонды елден қуды, бірақ Арасон күресуге шешім қабылдады. Реформацияға қарсылық 1550 жылы Дади Гудмундссон басқаратын патшалық күштер Саудафел шайқасында жеңіске жеткеннен кейін Арасон тұтқындалғанда тоқтап қалды. Арасон мен оның екі ұлы 1550 жылдың 7 қарашасында Скалхольтте басылып өлтірілді. Осының салдарынан католицизмге тыйым салынды және шіркеу мүлкі Исландия билеушілерінің меншігіне өтті. Латын тілі 1686 жылға дейін Исландия лютеран шіркеуінің ресми тілі болып қала берді. Католик терминологиясының және басқа да сыртқы элементтердің көп бөлігі сақталғанымен, лютерандық үйретім католик доктринасынан айқын ерекшеленді. Дінін өзгертуден бас тартқан католиктер эмиграцияға мәжбүр болды. Көбі Шотландияны эмиграция орны ретінде таңдады. Католик дін қызметкерлері Исландияда үш ғасырдан астам уақыт бойы тыйым салынды.
During the Protestant Reformation, Iceland adopted Lutheranism in place of Catholicism. Two men, Oddur Gottskálksson and Gissur Einarsson, became disciples of Martin Luther and soon secured followers, particularly after King Christian III of Denmark and Norway declared himself for Lutheranism and began to enforce the change in his kingdom. This led to resistance and civil war on the island. Jón Arason and Ögmundur Pálsson, the Catholic bishops of Skálholt and Hólar respectively, opposed the king's efforts at promoting the Reformation in Iceland. Pálsson was deported by Danish officials in 1541, but Arason decided to fight. Opposition to the Reformation effectively ended in 1550 when Arason was captured after being defeated in the Battle of Sauðafell by royalist forces under Daði Guðmundsson. Arason and his two sons were subsequently beheaded in Skálholt on 7 November 1550. As a consequence, Catholicism was outlawed and church property was appropriated by Iceland's rulers. Latin remained the official language of the Lutheran Church of Iceland until 1686. While a good part of Catholic terminology and other externals were retained, Lutheran teachings differed considerably from Catholic doctrine. Those Catholics who refused to convert were forced into exile. Most chose Scotland as their place of exile. Catholic clergy were outlawed in Iceland for more than three centuries.
Жаңғыру
Католик шіркеуі 1855 жылғы 8 желтоқсанда Солтүстік полюстің Апостольдық префектурасын (Praefectura Apostolica Poli Arctici) құрды, оған Исландия да кірді. Бірнеше жыл өткен соң, екі француз дін қызметкері Бернар Бернард (1821–1895) және Жан Батист Боден (1831–1875) тиісінше 1857 және 1858 жылдары Исландияға келді. Олар қиын жағдайға тап болды, ал 1862 жылы Бернард елден кетіп, Боден 1875 жылға дейін қызметін жалғастырды. 1869 жылғы 17 тамызда Папа Пий IX Данияның Апостольдық префектурасын құрды, оған Исландия да енді. 1874 жылы дін бостандығы заңмен бекітілді. Біраз үзілістен кейін католик миссионерлік жұмысы қайта жанданды, ғасыр соңында шіркеу, мектеп және тіпті қарындастар басқаратын аурухана ашылды. Бұрынғы юрисдикция 1892 жылғы 15 наурызда Данияның Апостольдық викариатына айналды. Содан кейін арал католик шіркеуі үшін тәуелсіз бірлікке айналды, алдымен 1923 жылғы 23 маусымда Исландияның Апостольдық префектурасы ретінде, содан кейін, көп ұзамай, 1929 жылғы 6 маусымда Исландияның Апостольдық викариаты ретінде. 1968 жылғы 18 қазанда бұл ұйым Рейкьявик епархиясына дейін жетілді. Католиктердің саны аз болғанымен, 1950 жылы шамамен 450 болса, 2004 жылы 5 590-қа жетті, ал осы кезеңде халық саны 140 000-нан 290 000-ға өсті. ХХ ғасырда Исландияда католик дініне өткен бірнеше белгілі, кейде уақытша адамдар болды. Халлдор Лакснесс бір кезде католик болған. Бұл ұзаққа соқпаса да, оның католик кезеңі қазіргі исланд әдебиетіндегі орнына байланысты маңызды. Исландиялық католик жазушылардың ең тұрақтысы – Йон Свейнссон. Ол 13 жасында Францияға көшіп, иезуит болды. Ол өмірінің соңына дейін Иса қоғамында қызмет етті. Ол балалар кітаптарының авторы ретінде танымал болды (бірақ исланд тілінде жазбады) және тіпті исланд пошта маркасында да бейнеленді. 1989 жылы Папа Иоанн Павел II Исландияға сапар жасады. Бүгінде, негізінен протестант елдегі Исландияда католиктердің саны халықтың 3,81% құрайды және елдегі екінші ірі конфессия болып табылады. Рейкьявик епархиясы бүкіл Исландияны қамтиды. Рейкьявик қаласында Мәсіх Патша соборы (Dómkirkja Krists Konungs) және ірі қалаларда бірнеше кіші шіркеулер мен капеллалар бар. Рейкьявик епископы Скандинавия епископтары конференциясына қатысады. Католиктердің көп бөлігі Орталық Еуропа мен Филиппиннен келген иммигранттар; оларды есепке алмағанда, католиктер халықтың шамамен 1% құрайды, иммиграция күрт өскенге дейін осы көрсеткіш сақталды. 2017 жылғы 17 маусымда епископ Тенсер басқаруымен Рейдарфьёрдурда жаңа католик шіркеуі салтанатты түрде ашылды. Ғимарат Словакия католик шіркеуінің сыйы болды. Шіркеу Словакияда ағаштан салынды, бөлшектелді, Рейдарфьёрдурға жеткізіліп, қайта құрастырылды. Словакия премьер-министрі Роберт Фико салтанатқа қатысты.
The Catholic Church established on 8 December 1855 a jurisdiction under the name Apostolic Prefecture of the North Pole (Praefectura Apostolica Poli Arctici) that included Iceland. Several years later, the two French priests Bernard Bernard (1821–1895) and Jean Baptiste Baudoin (1831–1875) settled in Iceland in 1857 and 1858 respectively. They met with a difficult reception and in 1862, Bernard left the country, while Baudoin persevered until 1875. On 17 August 1869 Pope Pius IX set up an Apostolic Prefecture of Denmark, which now included Iceland. Freedom of worship was enacted in 1874. After an interval, Catholic missionary efforts were resumed, with by the turn of the century a church, a school and even a hospital run by nuns. The former jurisdiction became an Apostolic Vicariate of Denmark on 15 March 1892. Thereafter, the island territory became for the Catholic Church an independent unit, first as the Apostolic Prefecture of Iceland on 23 June 1923 and then, not many years later, on 6 June 1929, as the Apostolic Vicariate of Iceland. It was on 18 October 1968 that this entity matured into the Diocese of Reykjavík. Even though the Catholic population remains small, both as a percentage of the overall population and in absolute numbers, it grew from about 450 in 1950 to 5,590 in 2004, during which time the total population grew from 140,000 to 290,000. In the twentieth century Iceland had some notable, if at times temporary, converts to the Catholic faith. For a time Halldór Laxness was a Catholic. Although this did not last, his Catholic period is of importance due to his position in modern Icelandic literature. A more consistently Catholic writer in Icelandic was Jón Sveinsson. He moved to France at the age of 13 and became a Jesuit. He remained in the Society of Jesus for the rest of his life. He was well liked as a children's book author (though he did not write in Icelandic) and he even appeared on an Icelandic postage stamp. In 1989, Pope John Paul II visited Iceland. Today, the number of Catholics in Iceland, a predominantly Protestant country, comprises just under 3.81% of the population, and form the second largest denomination in the country. The Diocese of Reykjavík covers the whole of Iceland. There is a Christ the King Cathedral (Dómkirkja Krists Konungs) in Reykjavík and a number of smaller churches and chapels in the larger towns. The Bishop of Reykjavík participates in the Scandinavian Bishops Conference. Many of the Catholics are Central European and Filipino immigrants; if they are excluded, Catholics are about 1% of the population, the figure before immigrants started coming in large numbers. On 17 June 2017 a new Catholic Church was consecrated in Reyðarfjörður in a ceremony led by Bishop Tencer. The church building was a gift from the Slovak Catholic Church. The church was built from wood in Slovakia, disassembled and shipped to Reyðarfjörður where it was re assembled. Robert Fico, the Prime Minister of Slovakia, attended the consecration.