Кіріспе

Болгарияның премьер-министрі Димитар Янев Станчёв, кейде Димитрий Станчёв деп транслитерацияланады (21 мамыр 1863, Свиштов қаласында – 23 наурыз 1940, София қаласында), болгар дипломаты және саясаткері, қысқа мерзімге премьер-министр болып қызмет еткен.

Ерте өмір

Станчёв Бераттан шыққан болса да, үш буын Свиштовта тұрған, Болгарияның белгілі бай саудагерлерінің отбасынан шыққан. Төрт баланың үшіншісі болған оның отбасы бай болғанмен, аристократиялық емес еді және Осман империясының қарауында емес, тәуелсіз мемлекет ретінде Болгарияны қолдаумен тығыз байланысты болды. Станчов Венадағы Терезиан академиясында білім алды және бітірген соң, бастапқыда оған жоспарланған бизнес мансабына емес, дипломатиялық қызметке қабылданды. Габсбург империясының білім беру жүйесінде алған тәжірибесі мен Болгарияның өз монархы басшылығымен жаңадан қол жеткізген тәуелсіздігіне деген ынтасының арқасында, жас Станчов өмір бойы монархияға адал қызмет ететін адамға айналды.

Дипломатиялық және саяси мансап

Станчёв 1887 жылы танымал болды, ол кезде Болгарияның екінші князі және Терезианумның басшысы Фердинанд I, Станчёвты князьдің жеке хатшысы лауазымына ұсынды, себебі Фердинандқа өзінің туған неміс және болгар тілдерін бірдей жақсы білетін адам қажет болды. 1896 жылдың 15 қазанында Ресей императоры Николай II сарайына дипломатиялық агент болып тағайындалды, осылайша ол Болгарияның осы сарайдағы алғашқы өкілі атанды. Станчов 1907 жылдың 31 қаңтарына дейін Санкт-Петербургтегі лауазымында қалды, содан кейін генерал Стефан Паприков Ресейдегі болгар министрі болып тағайындалды. Санкт-Петербургте болған кезінде Станчов 1899 жылдың 18 мамырында басталған Гаага бейбітшілік конференциясына Болгария үкіметі тарапынан өкіл ретінде таңдалды. Оның басты үлесі үлкен елдердің кіші елдерге қарулануды шектеуді талап етуіне, сондай-ақ 27-бапқа, Тұрақты сот туралы конвенцияға қатысты. 1908 жылдан 1915 жылға дейін Францияда елші болып қызмет етті, бірақ Бірінші Балқан соғысы кезінде әскери қызметке қатысу үшін қызметтен уақытша шықты. Оның міндеттері көбінесе соғыс туралы хабарлаған шетел журналистерімен жұмыс істеуді қамтитын болса да, Салоника маңындағы майдан шайқасында көрсеткен батылдығы үшін медальмен марапатталды. Ол сонымен қатар Ұлыбританияда (1908 және 1920–1921), Бельгияда (1910–1915 және 1922–1924), Италияда (1915) және Нидерландыда (1922–1924) елшілік қызметтерін атқарды. Станчов 1907 жылдың 12-16 наурызында Димитар Петковтың қазасынан кейін және Петр Гудев билікке келер алдында уақытша премьер-министр міндетін атқарды. Ол екі үкіметте сыртқы істер министрі болып қызмет етті. Болгарияның Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысуына белсенді түрде қарсылық көрсеткендігі үшін уақытша қызметтен шеттетілді. 1919 жылы Болгария жеңілгеннен кейін, ол Нойи-сюр-Сен шарттарына қол қою кезінде болгар делегациясының хатшысы болды. 1924 жылы Александр Цанков кабинетінің оңшыл саясатына келіспеушіліктерге байланысты дипломатиялық лауазымдарынан кетті. 1925 жылдан 1929 жылға дейін Станчов Болгария Ұлттық Олимпиада комитетінің президенті болды.

Жеке өмір

Станхов 1889 жылы француз аристократы, Болгария корольдік сарайының киім-кешек сақтаушысы Анна де Гренаудқа (1861-1955) үйленді және олардың бес баласы болды: Александр (1890-1891), Надежда (1894-1957), Феодора (1895-1969), Иван (1897-1972) және Елена (1901-1996). Олардың қыздарының бірі, Надежда Станхова Мюр, 1910-1920 жылдары Болгарияның дипломатиялық қызметте алғашқы әйел болды, ал оның ағасы Иван да көрнекті дипломат болды. Американдық туған Марион Митчелл (Стансиофф) Станчов 1942 жылы Болгариядан кетіп, күйеуі Иван Станчовпен бірге Мэриленд штатының Урбана қаласына қоныстанды. Туысы Иван Станхов Болгарияның Ұлыбритания және Ирландия елшісі (1991-1994) және Ренета Инжованың уақытша үкіметінде сыртқы істер министрі (1994 жылдың қазаны – 1995 жылдың қаңтары) қызметін атқарды.